جولیان بارنز و اریک اشمیت / نیویورک تایمز / ۲۸ اوت ۲۰۲۵
به گفته مقامات آمریکایی و دیگر مقامات غربی، روسیه یا نیروهای نیابتی آن، پهپادهای جاسوسی را بر فراز مسیرهایی که ایالات متحده و متحدانش برای انتقال تجهیزات نظامی از شرق آلمان استفاده میکنند، به پرواز درآوردهاند و اطلاعاتی جمعآوری میکنند که میتواند به تقویت عملیات خرابکاری کرملین و کمک به نیروهایش در اوکراین منجر شود.
مقامات آمریکایی و آلمانی درباره تلاشهای خرابکارانه روسیه، از جمله اطلاعاتی که به دستگیری سه مرد اوکراینی در ماه مه به اتهام مشارکت در توطئهای مرتبط با روسیه منجر شد، گفتوگو کردهاند.
کارزار خرابکاری روسیه باعث آتشسوزی در انبارهای بریتانیا، حمله به یک سد در نروژ، تلاش برای قطع کابلهای زیر دریای بالتیک و مجموعهای از عملیاتها شده است که هدفشان نزدیکتر کردن جنگ اوکراین به قلب اروپا و تضعیف حمایت از کییف بوده است.
کارشناسان و مقامات اطلاعاتی غربی میگویند پس از اوجگیری اقدامات خرابکارانه روسیه در سال گذشته، این اقدامات در سال جاری بهطور قابلتوجهی کاهش یافته است. این کاهش دستکم تا حدی نتیجه افزایش امنیت در اروپا و تلاشهای سرویسهای اطلاعاتی آمریکا و اروپا برای جلوگیری از حملات بوده است.
این کاهش همچنین احتمالاً بازتابی از فعالیتهای دیپلماتیک برای مذاکره جهت پایان دادن به درگیریها در اوکراین است.
ست جونز، که این موضوع را برای مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی بررسی کرده، گفت: «فضای عملیاتی برای روسها دشوارتر شده است. اما منطقی است که فرض کنیم روسها در حال حاضر که مذاکراتی در جریان است، کمی محتاطتر عمل میکنند.»
آقای جونز در گزارشی که در ماه مارس منتشر شد، اشاره کرد که حملات روسیه در اروپا بین سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ چهار برابر شد و بین سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ سه برابر دیگر افزایش یافت. اما او ردیابی کرد که در شش ماهه اول سال جاری، کاهش قابلتوجهی رخ داده و تنها چهار مورد بهعنوان خرابکاری یا تلاش برای خرابکاری توسط روسیه ثبت شده است.
مؤسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک نیز در گزارشی در این ماه اعلام کرد که عملیاتهای خرابکارانه در سال جاری کاهش یافته، اما تهدید همچنان باقی است، زیرا اروپاییها برای هماهنگی پاسخ به این تهدید با مشکل مواجه هستند.
ژنرال الکسوس جی. گرینکیویچ، که اکنون فرمانده فرماندهی اروپا ایالات متحده است، در شهادت کتبی خود به سنا در ماه ژوئن اظهار داشت که حوادث خرابکارانه هدفمند در سال جاری «به دلیل نظارت عمومی شدید و تلاشهای قوی اجرای قانون توسط مقامات اروپایی» کاهش یافته است.
در طول دولت بایدن، ایالات متحده اطلاعاتی را به اروپا ارائه داد تا به ایجاد جبههای متحد در میان کشورهای ناتو کمک کند. این اشتراک اطلاعات در دولت ترامپ نیز ادامه یافته است.
به گفته افرادی که در جریان بحثها هستند، آژانسهای جاسوسی آمریکا اطلاعاتی درباره اقدامات احتمالی خرابکارانه به دولتهای اروپایی ارائه کردهاند. این شامل هشداری به مقامات اطلاعاتی آلمان درباره توطئهای برای ارسال مواد منفجره یا آتشزا در هواپیماهای باری در حال عبور از آلمان بوده است.
این هشدار به دستگیری سه شهروند اوکراینی در آلمان و سوئیس منجر شد. دفتر دادستان فدرال در برلین در بیانیهای اعلام کرد که این طرح ظاهراً بخشی از توطئهای برای آسیب به زیرساختهای لجستیکی حملونقل تجاری بوده است.
این دستگاهها به مقصدهایی در اوکراین ارسال شده بودند، اما افرادی که در جریان موضوع هستند، گفتند که مشخص نیست آیا این مقصدها هدف اصلی بودند یا اینکه این دستگاهها قرار بود در هواپیماهای باری در آلمان منفجر شوند.
در حالی که عملیات اطلاعاتی روسیه تحت نظارت شدیدتری قرار گرفته، آنها همچنان توانایی جذب افراد برای انجام حملات در سراسر اروپا را حفظ کردهاند، به گفته مقامات غربی.
در نتیجه، مقامات نظامی آمریکا و اروپا بهطور فزایندهای درباره پروازهای پهپادی در آلمان نگران شدهاند.
این پروازها، که در ایالت تورینگن در شرق آلمان متمرکز شدهاند، توسط نشریه آلمانی ویرتشافتسوُخه (WirtschaftsWoche) نیز گزارش شدهاند که بهطور گسترده درباره کمپین خرابکاری گزارش داده است.
ویرتشافتسوُخه گزارش داد که آلمان در حال تقویت سیستمهای ضدپهپادی خود در پایگاههای نظامی است. سخنگوی نیروهای مسلح آلمان به این نشریه گفت که پروازهای پهپادی نزدیک پایگاههای نظامی خطر امنیتی قابلتوجهی ایجاد میکند.
این نشریه همچنین گزارش داد که دستکم برخی از پهپادها در ایران ساخته شدهاند و مقامات اطلاعاتی آلمان معتقدند که حداقل برخی از این پروازها ممکن است از کشتیهایی در دریای بالتیک آغاز شده باشند.
مقامات آمریکایی این پروازها را تأیید کردند اما گفتند که قادر به ردیابی منشأ آنها نبودهاند. آنها معتقدند که این پهپادها توسط روسها یا افرادی که برای سرویسهای اطلاعاتی روسیه کار میکنند، هدایت شدهاند.
آقای جونز گفت که پروازهای پهپادی بر فراز مسیرهای تأمین «جاسوسی آشکار» است، زیرا روسیه تلاش میکند بفهمد چه شرکتهایی تسلیحات برای اوکراین تولید میکنند و تسلیحات چگونه به لهستان و سپس به اوکراین منتقل میشوند.
او گفت که این نظارت پهپادی به احتمال زیاد به اطلاعات میدان نبرد مرتبط است تا به ارتش روسیه ایده بهتری درباره تسلیحاتی که با آنها روبرو خواهد شد و زمان مواجهه با آنها بدهد.
اما آقای جونز و مقامات غربی گفتند که اگر روسیه در آینده تصمیم به تشدید عملیات خرابکارانه خود بگیرد، میتواند از اطلاعاتی که از طریق پروازهای پهپادی جمعآوری شده استفاده کند.
آقای جونز گفت: «اگر روسها بخواهند در مقطعی تهاجمیتر و پیشروتر با این نوع جمعآوری اطلاعات عمل کنند، آنها میدانند چه شرکتهایی صادرات انجام میدهند و چه مسیرهایی استفاده میشود. این اطلاعات میتواند برای انجام خرابکاری یا عملیاتهای مخفیانه مفید باشد.»