رویداد۲۴: در حالی که ایران با بحران بیسابقه کمآبی و ناپایداری منابع آبی دست و پنجه نرم میکند، اقدامات تحریکآمیز مقامات اسرائیلی، از جمله نخستوزیر بنیامین نتانیاهو و وزیر انرژی این کشور، جنجالآفرین شده است. این مسئولان اسرائیلی در ویدئوهایی که منتشر کردهاند، در حال نوشیدن آب ظاهر شدهاند و به شکلی تلویحی مردم ایران را به ایستادگی در برابر نظام و فروپاشی دعوت کردهاند.
نتانیاهو در این ویدئوها با اشاره به خشکسالی و مهاجرت قریب به ۵۰ میلیون نفر در اثر بحران آب، وعده بهرهگیری از تکنولوژیهای نوین برای پایان دادن به این بحران را میدهد.
کارشناسان محیط زیست، درباره این ویدئوها میگویند اسرائیل در اقدامی تحریکآمیز، با نوشیدن یک لیوان آب، مردم ایران را به دلیل بحران آب به فروپاشی دعوت کرده و نوید تکنولوژیهای نوین آبی را به آنها میدهد. مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، پیشتر نسبت به خشکسالی و ناپایداری منابع آبی هشدار داده بود.
این بحران چقدر جدی است؟
عیسی کلانتری، دبیرکل خانه کشاورز و رئیس پیشین سازمان حفاظت محیط زیست هشدار داده که ادامه روند فعلی، به نابودی ایران منجر خواهد شد.کلانتری به شدت از سیاستهای مدیریت بحران آب انتقاد کرد و با اشاره به مصرف بیرویه آب در بخش کشاورزی و ناتوانی دولت در مهار آن، تأکید کرد: «خشکسالی و بیآبی از هر تهدید خارجی، ایران را به نابودی نزدیکتر میکند.»او بحران آب را تهدیدی جدیتر از هرگونه حمله نظامی خارجی دانست و افزود: «دولت مدیریت مصرف آب خانگی را در اولویت قرار داده، در حالی که مشکل اصلی مصرف بیرویه آب در بخش کشاورزی است.»
دبیرکل خانه کشاورز آمارهای مصرف آب را اینگونه شرح داد: «آب مصرفی در بخش صنعت سالانه حدود ۱۰ میلیارد متر مکعب است، اما بخش کشاورزی حدود ۷۷ میلیارد متر مکعب آب مصرف میکند که باید کنترل شود. ما بخش کشاورزی را رها کردیم و به جای آن، مصرف آب خانگی را محدود میکنیم؛ مثلاً میگویند مصرف آب شرب را از دو لیتر به یک لیتر کاهش دهید.»
کلانتری بر اهمیت حفظ منابع آبی تاکید کرد و گفت: «باید سهم آب کشاورزی را محدود کنیم تا این منابع برای حفظ محیط زیست ذخیره شوند. در حالی که آب مصرفی در صنعت و شرب و بهداشت حدود ۱۱ میلیارد متر مکعب در سال است که از این مقدار ۹ میلیارد متر مکعب برای شرب و بهداشت و ۲ میلیارد متر مکعب برای صنعت مصرف میشود.»او نسبت به سیاستهای پوپولیستی هشدار داد: «با این رفتارهای سیاسی نمیتوان بحران آب را مدیریت کرد.»
بحران آب خطرناکتر از حمله اسرائیل است
کلانتری همچنین با اشاره به تهدید بیآبی برای مشاغل کشاورزی گفت: «دولت باید برای معیشت کشاورزان فکری اساسی کند. گام اول کاهش سهم آب کشاورزان است و در گام بعدی باید با ایجاد مشاغل جدید و بستههای حمایتی معیشتی، از کشاورزان حمایت شود، زیرا مسئله آب بسیار مهمتر از ادامه روند کشاورزی است.»
او افزود: «اگر مصرف آب کشاورزان کاهش یابد، احتمالاً دو میلیون کشاورز بیکار میشوند، اما کشور از بحران و ویرانی طبیعت نجات خواهد یافت. مسئله سرزمین آب است و این تهدید به مراتب خطرناکتر از حمله اسرائیل به کشور است. دشمن با مسئله آب به عنوان ابزار فشار استفاده میکند. ما باید این مسئله را خودمان حل کنیم، زیرا انتقال آب از دریا و حوزه به حوزه راهحل نیست.»
کلانتری میزان مصرف آب در بخش کشاورزی را ۴۰ میلیارد متر مکعب بالاتر از استانداردهای جهانی دانست و توصیه کرد که باید این میزان صرفهجویی شود.او همچنین از عدم درک صحیح مسئولان از اهمیت مدیریت آب انتقاد کرد و هشدار داد: «ادامه این روند، سرنوشت دو میلیون کشاورز را به خطر میاندازد.»
کلانتری تأکید کرد: «ما باید به سهم طبیعت، محیط زیست و خود آب احترام بگذاریم.»کلانتری در ادامه با اشاره به اینکه رسانههای خارجی، مشکلات کشور از جمله بحران آب را به دقت رصد میکنند، از سکوت و بیعملی مسئولان در این زمینه انتقاد کرد.او هشدار داد: اگر وضعیت موجود ادامه یابد، ایران ویران خواهد شد. اسرائیل و آمریکا نمیتوانند ایران را ویران کنند، اما بیآبی میتواند ایران را نابود کند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که خشکسالیهای چند سال اخیر، بر اسانس گفته این مقام سابق، ۵۰ میلیون نفر را در معرض مهاجرت اجباری قرار میدهد. این وضعیت، ضرورت اتخاذ راهکارهای جدی و فوری برای مدیریت بحران آب را بیش از پیش آشکار میکند.