دن پلشوک / رویترز / ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶
تخریب بخشی از پل روسیه به کریمه — که برای مسکو اهمیت ویژهای دارد — در راستای کارزار چندماههی کییف برای قطع خطوط تدارکاتی روسیه به میدانهای نبرد در جنوب و شرق اوکراین و شبهجزیره اشغالی در دریای سیاه صورت گرفته است.
به گفتهی دو تحلیلگر و دو فرمانده اوکراینی، اگرچه این حملات به تنهایی سرنوشت جنگ را تغییر نمیدهند، اما فشار مضاعفی بر شبکه لجستیکی روسیه وارد میکنند که پیش از این نیز تحت فشار بوده است؛ وضعیتی که مقابله با آن میتواند برای روسیه دشوار باشد.
هدف قرار دادن این پروژه نمادین روسیه، تأثیر نمادین قدرتمندی داشت؛ بهویژه در آستانهی دیدار سهجانبه و بیسابقهی ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، با دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، که روز پنجشنبه برگزار شد.
جان هلین، پژوهشگر مهمان در اندیشکده «شورای آتلانتیک»، میگوید این اقدام نشاندهندهی توانایی کییف برای ضربه زدن به لجستیک روسیه در سراسر دریای آزوف و مناطق اشغالی جنوب شرقی است؛ آن هم در شرایطی که پیشرویهای روسیه در میدان نبرد به شدت کند شده است.
او گفت: «مسئلهی مهمتر در اینجا لزوماً تخریب خودِ پل کریمه نیست، بلکه فشار فزایندهای است که اوکراین بر کل سیستم لجستیکی روسیه وارد میکند.»
پوتین روز پنجشنبه اظهار داشت که این پل صرفاً برای مقاصد غیرنظامی استفاده میشده و وعده داد که پاسخی سخت به این اقدام بدهد. مقامات شهری روز جمعه اعلام کردند که در پی حمله موشکی بالستیک روسیه به پایتخت اوکراین در طول شب، سه پل بر روی رودخانه دنیپرو آسیب دیدهاند.
«تردد بیشتر به معنای اهداف بیشتر است»
حملات این هفته که منجر به تخریب بخش جادهای پل شد، در ادامه حملات تشدیدشدهای صورت میگیرد که از تابستان آغاز شده و هدف آنها منزوی کردن کریمه و تحت فشار قرار دادن روسیه برای پایان دادن به جنگی است که اکنون نزدیک به پنج سال از آغاز آن میگذرد.
نیروهای اوکراینی بهطور سیستماتیک تانکرهای عظیم حامل سوخت به مقصد این شبهجزیره را هدف قرار دادند که منجر به کمبود گسترده سوخت شد؛ آنها همچنین به زیرساختهای انرژی در سراسر کریمه حمله کردند.
چند ماه پیش از این، اوکراین هدف قرار دادن خطوط تدارکاتی روسیه در بزرگراه کلیدی «ام-۱۴» (M-14) را در مناطق اشغالی جنوب آغاز کرده بود؛ مسیری که شریان حیاتی برای پشتیبانی از ماشین جنگی مسکو در بخش وسیعی از جبهه نبرد محسوب میشود. فرانتس-اشتفان گادی، کارشناس مستقر در وین از «مرکز امنیت جدید آمریکا» (Center for a New American Security)، میگوید با توجه به اینکه پل کریمه تا حدی از کار افتاده است، روسیه اکنون چارهای جز هدایت حجم بیشتری از ترافیک از طریق این مسیر که بهشدت هدف حمله قرار گرفته، ندارد.
او گفت: «ترافیک بیشتر به معنای اهداف بیشتر است.» وی افزود که وقوع یک «فروپاشی ناگهانی در لجستیک» بعید به نظر میرسد، زیرا روسیه تاکتیکهایی برای گریز از حمله، نظیر پراکندگی نیروها و تردد در شب، به کار گرفته است.
فرمانده یکی از یگانهای پهپادی اوکراین که در منطقه این بزرگراه عملیات انجام میدهد، اظهار داشت که انتظار دارد روسیه پدافند هوایی خود را در آنجا تقویت کند، اما اطمینان دارد که نیروهای کییف همچنان قادر به وارد کردن خسارت خواهند بود.
توسعه سریع توانمندیهای پهپادی میانبرد اوکراین — که عمدتاً در بردی بین ۳۰ تا ۱۸۰ کیلومتر عمل میکنند — نقشی محوری در حملات این کشور به لجستیک روسیه داشته است.
این فرمانده با اشاره به بارندگیهای اخیر و پوشش ابرهای متراکم، گفت: «تنها چیزی که در حال حاضر به آنها (روسها) کمک میکند، شرایط جوی است.» او به دلایل امنیتی درخواست کرد نامش فاش نشود.
از دیگر اهداف اولویتدار کییف میتوان به پرتابگرهای موشکهای بالستیک روسیه — که برای حمله به زیرساختهای انرژی اوکراین استفاده میشوند — و همچنین هواپیماهایی اشاره کرد که قادر به حمل موشک و بمبهای هدایتشونده (گلاید) هستند؛ تسلیحاتی که شهرهای خط مقدم را ویران کردهاند.
خط ریلی در تیررس
روسیه این پل ۱۹ کیلومتری را که شامل مسیرهای جادهای و ریلی است، برای اتصال خاک اصلی روسیه به شبهجزیره کریمه احداث کرد؛ منطقهای که در سال ۲۰۱۴ از اوکراین جدا و به خاک روسیه ضمیمه شد. اوکراین پیشتر نیز به این پل آسیب رسانده بود: با استفاده از یک کامیون بمبگذاریشده در سال ۲۰۲۲، پهپادهای دریایی در سال ۲۰۲۳ و مواد منفجره زیرآبی در سال ۲۰۲۵.
یکی از افسران گروه «آزوف» (بخشی از نیروهای مسلح اوکراین) که بخشی از این کریدور زمینی را هدف قرار میدهد، گفت: یک حمله جدید و مخرب به بخش ریلی میتواند روسیه را ناچار کند تا تمام محمولههای باری خود را از همان کریدور زمینی عبور دهد که بزرگراه «ام-۱۴» (M-14) نیز در آن واقع شده است.
حمله روز پنجشنبه کییف — که سومین حمله به پلها در هفته جاری محسوب میشود — موجب توقف تردد در بخش ریلی شد. مقامات روسیه جزئیات بیشتری در این باره ارائه نکردند.
این افسر که در مرکز عملیات پهپادی گروه آزوف فعالیت میکند — و از خبرگزاری رویترز خواست هویتش فاش نشود — گفت که در ماههای اخیر، آزوف دامنه حملات میانبرد خود علیه تدارکات جادهای را گسترش داده و خطوط ریلی را نیز شامل کرده است. به گفته او، افزایش حجم محمولههای باری روسیه در این منطقه، یک «مزیت بزرگ» (برای اوکراین) خواهد بود.
او افزود که نیروهای آزوف در ماههای اخیر به ۱۰۰ لوکوموتیو حمله کرده و ۶۰۰ تن سوخت را در منطقه تحت پوشش خود از بین بردهاند. رویترز نتوانست این آمار را بهطور مستقل تأیید کند.
«هلین»، کارشناس «شورای آتلانتیک»، اظهار داشت که روسیه مدتهاست بخش عمدهای از محمولههای نظامی خود، از جمله سوخت و مهمات را از مسیر پلهای جادهای و ریلی به کریدور زمینی منتقل کرده است.
با این حال، او افزود که حملات اوکراین به چندین پل کوچکتر بر روی رودخانه «میوس» (Mius) در خاک روسیه، میتواند گلوگاههای جدیدی ایجاد کند و با مجبور کردن روسیه به تعمیر مداوم گذرگاهها، نوعی «بازی موش و گربه» را به راه بیندازد.
«گادی»، از «مرکز امنیت جدید آمریکا» (CNAS)، معتقد است که برای روسیه، از دست دادن دسترسی به «پل کریمه» در نهایت بیش از آنکه بر عملیات نظامی مسکو در جنوب اوکراین تأثیر بگذارد، بر تدارکات نظامی و غیرنظامی در شبهجزیره کریمه اثر خواهد گذاشت.
او گفت: «پرسش اصلی این است که آیا اوکراین میتواند پل را همچنان از کار افتاده نگه دارد و همزمان فشار بر کریدور زمینی را حفظ کند؟ انجام همزمان هر دو کار است که واقعاً روسیه را تحت فشار شدید قرار خواهد داد.»