کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل متحد بار دیگر نقض حقوق بشر در ایران را محکوم کرد.
این قطعنامه که با عنوان «وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران» و از سوی کانادا ارائه شده بود، روز چهارشنبه در کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل با ۷۶ رأی موافق، ۲۷ رأی مخالف و ۶۴ رأی ممتنع به تصویب رسید.
قطعنامه نگرانی عمیق خود را نسبت به نقض گسترده حقوق بشر در ایران، از جمله موارد مربوط به زنان، اقلیتهای مذهبی و قومی، و سایر گروههای آسیبپذیر ابراز میدارد. قطعنامه همچنین سرکوب خشونتآمیز اعتراضات توسط رژیم ایران، اعدامهای گسترده، بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و تبعیض علیه زنان و اقلیتها را محکوم میکند.
نماینده کانادا هنگام ارائه پیشنویس این قطعنامه اظهار داشت که مردم ایران علاوه بر پیامدهای درگیریهای مسلحانه، مدتهاست که متحمل نقض حقوق بشر شدهاند. او تأکید کرد که شرایط امنیتی، ایران را از انجام تعهداتش طبق قوانین بینالمللی حقوق بشر معاف نمیکند.
این قطعنامه بهطور مشخص واکنش مقامات ایرانی به تظاهرات سراسری را که از ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵ آغاز شد، محکوم میکند؛ از جمله کشتار گسترده معترضان در ژانویه ۲۰۲۶، بازداشت دهها هزار نفر و قطع سراسری اینترنت با هدف محدود کردن دسترسی به اطلاعات.
در متن این قطعنامه از تهران خواسته شده است افرادی که بهصورت خودسرانه بازداشتشدهاند را آزاد کند، به استفاده از مجازات اعدام علیه معترضان پایان دهد و اجازه انجام تحقیقات مستقل درباره موارد نقض حقوق بشر را صادر نماید.
این قطعنامه همچنین به پیامدهای درگیریهای مسلحانه در ایران و منطقه خاورمیانه، از جمله تلفات غیرنظامیان و آسیب به زیرساختهای غیرنظامی، میپردازد. این قطعنامه نگرانی عمیق خود را نسبت به حملهای به یک مدرسه ابتدایی در میناب ابراز میکند؛ حملهای که به گفته آن، دستکم ۱۵۶ نفر، از جمله حدود ۱۲۰ دانشآموز، در آن جان باختند.
۲۷ کشوری که به این قطعنامه رأی مخالف دادند عبارتند از: الجزایر، ارمنستان، بلاروس، بورکینافاسو، بوروندی، چین، کوبا، کره شمالی، اریتره، هند، اندونزی، ایران، عراق، مالی، نیکاراگوئه، نیجر، عمان، پاکستان، روسیه، سریلانکا، سودان، تاجیکستان، ترکمنستان، ازبکستان، ونزوئلا، ویتنام و زیمبابوه.
آمریکا و اسرائیل و کشورهایی همچون عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، مصر، برزیل و آفریقای جنوبی نیز رأی ممتنع دادند.
رای ممتنع آمریکا و آسرائیل
آمریکا و آسرائیل از رأی دادن به قطعنامه سازمان ملل در محکومیت رژیم ایران خودداری کردند. این دو کشور وجود عباراتی بحثبرانگیز در قطعنامه سازمان ملل برای محکومیت نقض حقوق بشر در ایران را دلیل این اقدام عنوان کردهاند؛ موضوعی که انتقاد فعالان ایرانی را به همراه داشته است.
هیئت نمایندگی ایالات متحده ضمن توضیح دلیل رأی ممتنع خود، از کانادا بابت پیشبرد این ابتکار سالانه تشکر کرد، اما گفت که متن پیشنهادی از قاطعیت کافی برخوردار نیست.
نماینده ایالات متحده اظهار داشت: «متأسفانه، این قطعنامه در پاسخگو کردن حکومت ایران بابت چنین رفتارهایی به اندازه کافی پیش نمیرود و در عوض شامل عباراتی است که توجه را از آن هدف اصلی منحرف میسازد.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «هیچکس نباید رأی ممتنع ما را به معنای نرم شدن موضع در قبال تهران تلقی کند.» این بیانیه همچنین حکومت ایران را به دههها شکنجه، اعدام و سرکوب متهم کرد.
هیئت آمریکایی همچنین مقامات ایرانی را به کشتن دهها هزار معترض در جریان تظاهرات ماههای دسامبر و ژانویه متهم کرد و از جامعه جهانی خواست تا کمکهای مالیای که میتواند زمینه را برای سرکوب بیشتر فراهم کند، در اختیار ایران قرار ندهند.

اسرائیل نیز توضیحی مشابه ارائه داد و تأکید کرد که تصمیم این کشور نباید به منزله کاهش حمایت از مردم ایران تلقی شود.
نماینده اسرائیل اظهار داشت: «ما با مردم شجاع ایران اعلام همبستگی میکنیم و نقض فاحش حقوق بشر توسط رژیم ایران را محکوم مینماییم. رأی ممتنع ما نباید به معنای تضعیف این تعهد دانسته شود.» «بلکه، این امر بازتابدهنده نگرانیهای جدی ما در خصوص گنجاندن عباراتی گزینشی است که توجه را از هدف اصلی این قطعنامه منحرف میکند.»
هیئت اسرائیلی، تهران را متهم کرد که در حالی که رفاه شهروندان ایرانی را نادیده میگیرد، سرمایهگذاری کلانی در برنامههای هستهای و موشکهای بالستیک خود انجام داده و به تأمین مالی سازمانهای تروریستی، از جمله حماس، حزبالله و حوثیها میپردازد.
در بیانیه اسرائیل همچنین سرکوب خشونتآمیز تظاهرات توسط رژیم، زندانی کردن مخالفان سیاسی، آزار و اذیت اقلیتها، و اعمال محدودیتها علیه زنان و دختران محکوم شد.
نماینده اسرائیل در پایان گفت: «مردم ایران شایسته آن هستند که سازمان ملل بدون هیچگونه حاشیه یا انحرافی، تماموکمال به وضعیت آنها توجه کرده و اقدام نماید.»
انتقاد از موضع آمریکا و آسرائیل
تصمیم به دادن رأی ممتنع، با انتقاد فعالان مخالف جمهوری اسلامی و دیپلماتهای پیشین اسرائیلی مواجه شد.
نیاک قربانی، از فعالان مخالف رژیم ایران، این پرسش را مطرح کرد که چرا اسرائیل و ایالات متحده از این قطعنامه حمایت نکردند.
او نوشت: «چرا رأی ممتنع دادید؟!» و خاطرنشان کرد که ایرانیان در حالی که علیه رژیم شعار میدادند و نام ولیعهد رضا پهلوی را فریاد میزدند، دستگیر، شکنجه و هدف گلوله قرار گرفتند.
قربانی نوشت: «اسرائیل و ایالات متحده در میان کسانی بودند که رأی ممتنع دادند. آیا نزدیکترین دوستان ما حتی نمیتوانستند دکمه “بله” را فشار دهند؟»
او افزود: «اکنون زمان سکوت یا بازیهای سیاسی نیست. در کنار مردم ایران بایستید، نه اینکه بیطرف بمانید [یا در موضعی مبهم قرار گیرید].» وی همچنین خواستار برکناری رژیم بدون انجام هیچگونه مذاکرهای شد.
دانیل کارمون، سفیر پیشین اسرائیل در هند، نیز ضمن اذعان به اینکه هر دو کشور احتمالاً نگرانیهای موجهی در مورد متن قطعنامه داشتهاند، از رأی ممتنع آنها انتقاد کرد. کارمون در مطلبی خطاب به وزارت امور خارجه اسرائیل و هیئت نمایندگی این کشور در سازمان ملل، اظهار داشت که خودداری از رأیدهی — بهجای همراهی با کانادا و کشورهای غربی در حمایت از این قطعنامه — موجب ایجاد برداشتی منفی در افکار عمومی و عرصه دیپلماتیک شده است.
او به گزینهای در چارچوب آییننامهها اشاره کرد که به اسرائیل و ایالات متحده اجازه میدهد ضمن رأی مثبت به قطعنامه، بهطور رسمی از برخی مفادِ مسئلهسازِ آن اعلام فاصله کنند.
کارمون پیشنهاد کرد که هر دو کشور پیش از طرح این قطعنامه در مجمع عمومی سازمان ملل، در مواضع خود تجدیدنظر کنند.
به گفته او، چنین اقدامی به اسرائیل و ایالات متحده امکان میدهد تا ضمن پیوستن به محکومیت کارنامه حقوق بشری ایران، از تأیید آن بخشهایی از متن که نسبت به آنها معترض هستند، اجتناب ورزند.
واکنش نماینده ایران
نماینده ایران ضمن رد این قطعنامه، آن را دارای انگیزههای سیاسی خواند و دیگر کشورها را متهم کرد که از نگرانیهای حقوق بشری علیه تهران استفاده میکنند.
او گفت که ایران در طول سال گذشته با کارزاری هماهنگ از حملات نظامی، تلاشهایی برای دامن زدن به ناآرامیهای داخلی و بهرهبرداری از آنها، اقدامات قهری یکجانبه و فشارهای فزاینده اقتصادی مواجه بوده است.
نماینده ایران با اشاره به حمله به مدرسه در میناب اظهار داشت: «مادران آن کودکان همچنان در سوگ به سر میبرند.»
وی افزود: «رأی منفی به این قطعنامه، رأیی علیه سیاسیکاری در حوزه حقوق بشر است.»
نماینده برزیل نیز نسبت به این قطعنامه ابراز تردید کرد و از اینکه در آن به تحولات تنگه هرمز — که موجب اختلال در تأمین کالاهای اساسی شده — اشارهای نشده است، انتقاد کرد.
او استدلال کرد که این قطعنامه «صرفاً علیه ایران و به دلیل نقض حقوق بشر از ادبیاتی محکومکننده استفاده میکند، بدون آنکه بهصراحت به مسئولیت سایر طرفهای درگیر بپردازد؛ طرفهایی که در ماههای اخیر در نقض جدی حقوق مردم ایران نیز نقش داشتهاند.»