استارشیپ اسپیس‌اکس پیروزمندانه به زمین بازگشت
مارسیا دان / آسوشیتدپرس / ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶
فضاپیمای استارشیپ شرکت اسپیس‌ایکس روز شنبه بازگشتی پیروزمندانه به زمین داشت و درست در همان نقطه‌ای که سفرش را ۲۲ ساعت پیش آغاز کرده بود، توسط بازوهای مکانیکی غول‌پیکر در میانه‌ی هوا مهار شد.
این همان پایان‌بندی باشکوهی بود که ایلان ماسک و تیمش به آن امید داشتند؛ نخستین مهارِ موفقیت‌آمیز یک فضاپیمای استارشیپ هنگام بازگشت از فضا. با این حال، از آنجا که بوستر (پیشران) مرحله‌ی اول اندکی پس از پرتاب روز جمعه از تگزاس منفجر شد، این شرکت از دستیابی به هدف «مهار دوگانه‌ی» خود بازماند؛ هدفی که همچنان برای شتاب بخشیدن به سفرهای ماه و مریخ دنبال می‌شود.
در حالی که لاشه‌ی بوستر در خلیج مکزیک باقی مانده و با بویه‌های شناور محصور شده بود، این فضاپیمای گلوله‌شکل از جنس فولاد ضدزنگ، به صورت عمودی روی سکوی پرتاب فرود آمد.
این مهارِ مهیج که به صحنه‌های علمی-تخیلی شباهت داشت، به فراموش شدن ناکامی آشفته‌ی بوستر کمک کرد. در حالی که فضاپیما در ارتفاع بالا و در میان بازوهای برج پرتاب معلق بود، دوربین‌ها نمای آن را از بالا تا پایین به تصویر می‌کشیدند.
دن هوت، گزارشگر اسپیس‌ایکس، در حالی که هر کلمه را با هیجان ادا می‌کرد، فریاد زد: «باورتان می‌شود؟ او را ببینید! عزیزم، او برگشت!»
ماسک که این رویداد را یک «روز حماسی» خواند، ساعاتی بعد از برج پرتاب بالا رفت تا با تلفن همراهش از نزدیک فیلم بگیرد. او حتی فضاپیما را در آغوش گرفت و در شبکه‌ی اجتماعی ایکس نوشت: «عالی به نظر می‌رسد.»
مقامات اسپیس‌ایکس اعلام کردند که مهار روز شنبه نشان‌دهنده‌ی قابلیت استفاده‌ی مجدد کامل از استارشیپ است؛ قابلیتی که برای بازیابی سریع و کم‌هزینه‌ی فضاپیماها حیاتی است. اگرچه بازیابی بوستر در روز جمعه ناموفق بود، اما این شرکت پیش‌تر سه بار بوسترها را با موفقیت مهار کرده و کارآمدی این روش را به اثبات رسانده بود.
ناسا از خبر روز شنبه استقبال کرد. این آژانس فضایی میلیاردها دلار به اسپیس‌ایکس پرداخت می‌کند تا در اواخر دهه‌ی میلادی جاری، فضانوردان ماموریت «آرتمیس» را بر سطح ماه فرود آورد و به ساخت یک پایگاه دائمی در ماه کمک کند. اما جاه‌طلبی‌های ماسک از این هم فراتر است: او می‌خواهد ناوگانی از استارشیپ‌ها را برای ساخت یک شهر در مریخ به فضا بفرستد.
جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، در ایکس نوشت: «تقریباً شبیه جادو بود. روزبه‌روز افراد بیشتری به این مسیر ایمان می‌آورند... یک گام دیگر نزدیک‌تر به (ایموجی‌های ماه و پرچم ایالات متحده).»
بزرگ‌ترین و قدرتمندترین موشک جهان — غولی به ارتفاع ۴۰۷ فوت (۱۲۴ متر) — اواخر بعدازظهر جمعه از پایگاه استارشیپ اسپیس‌ایکس در نزدیکی مرز آمریکا و مکزیک به آسمان پرتاب شد. فضاپیمای مرحله‌ی بالایی پیش از آنکه اوضاع در بخش بوستر از کنترل خارج شود، به نرمی از آن جدا شد، به مدار زمین صعود کرد و ۲۶ ماهواره‌ی پیشرفته‌ی استارلینک را در مدار رها ساخت.
استارشیپ در ارتفاع ۱۶۵ مایلی (۲۶۵ کیلومتری) به گردش دور زمین ادامه داد و تصاویر زنده‌ای از خود و کره‌ی زمین را از طریق استارلینک به زمین مخابره کرد. این فضاپیما ۱۴ دور کامل به دور زمین چرخید که رکورد یک تا دو دور در ماموریت قبلی را به کلی تحت‌الشعاع قرار داد.
این پانزدهمین پرواز یک استارشیپ در ابعاد واقعی از سال ۲۰۲۳ تاکنون و تنها دومین سفر مداری آن به شمار می‌رفت.
اسپیس‌ایکس گزارش داد که به نظر می‌رسد تمامی بخش‌های فضاپیما، از جمله سپر حرارتی حیاتی آن، عملکردی بی‌نقص داشته‌اند.
در خصوص بوستر نیز، کیت تایس از اسپیس‌ایکس گفت که موتورهای آن در مسیر بازگشت به زمین بیش از حد زود خاموش شدند. سیستم هدایت بوستر تشخیص داد که در موقعیت درستی قرار ندارد و به طور خودکار مسیر انحرافی به سمت آب و فرآیند خودتخریبی را فعال کرد. مهندسان همچنان در حال بررسی علت این نقص هستند.
اسپیس‌ایکس انتظار دارد ظرف چند ماه آینده، پرتاب استارشیپ‌ها را از مرکز فضایی کندی ناسا در فلوریدا آغاز کند. این مرکز نقطه‌ی شروع ماموریت بعدی آرتمیس ناسا خواهد بود که در آن فضاپیما به جای رفتن به ماه، برای تمرین عملیات فرودگر ماه در مدار زمین باقی می‌ماند.
چهار فضانورد ماموریت «آرتمیس ۳» تلاش خواهند کرد کپسول خود را نه تنها به استارشیپ، بلکه به فرودگر «بلو مون» (Blue Moon) شرکت بلو اوریجین نیز متصل کنند. این دو شرکت به نوبت خدمه را به سطح ماه منتقل خواهند کرد. ناسا زمان اجرای ماموریت «آرتمیس ۴» — نخستین فرود انسان بر سطح ماه پس از دوران آپولو در بیش از نیم قرن پیش — را دست‌کم سال ۲۰۲۸ هدف‌گذاری کرده است.