در ماه‌های پس از اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، شاهد افزایش نگران‌کننده اعدام‌ها، از جمله اعدام زندانیان سیاسی، بوده‌ایم. بسیاری از این زندانیان جوانانی زیر ۳۰ سال هستند. به باور ما، گسترش اعدام‌ها در کنار دیگر اشکال سرکوب، ابزاری برای ایجاد ترس و ارعاب عمومی و عقب‌راندن جامعه از مطالبه‌گری و اعتراض است.
ما بر این باوریم که این روند را نمی‌توان جدا از شرایط عمومی جامعه بررسی کرد. پس از وقایع دی‌ماه و جنگ، وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم به‌شدت دشوارتر شده است. کاهش قدرت خرید، گسترش ناامنی، تشدید شکاف‌های طبقاتی، کشته‌شدن شمار قابل‌توجهی از معترضان در دی‌ماه ۱۴۰۴ به دست حکومت و صدور احکام زندان و اعدام، بر نارضایتی و خشم عمومی افزوده است. بسیاری از جوانانی که در اعتراضات به خیابان آمدند، از اقشار فرودست جامعه بودند و به فقر، نابرابری اجتماعی، محدودیت آزادی‌های فردی و محرومیت از یک زندگی شایسته اعتراض داشتند.
در گزارش کمیته مستقل و بین‌المللی حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد درباره جمهوری اسلامی ایران، مورخ ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۳ شهریور ۱۴۰۵)، به تشدید استفاده از مجازات اعدام علیه معترضان اشاره شده است.
بر اساس این گزارش، بیش از ۷۰ نفر، از جمله دست‌کم پنج زن و سه پسر، در پرونده‌های مرتبط با اعتراضات سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، در معرض خطر قریب‌الوقوع محکوم‌شدن به اعدام یا اجرای حکم اعدام قرار دارند.
این گزارش همچنین از اعدام دست‌کم ۲۹ مرد در ارتباط با اعتراضات، در فاصله مارس تا اوت ۲۰۲۶ (حدود اسفند ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵)، خبر می‌دهد. از این تعداد، پنج نفر در ملأعام اعدام شده‌اند.
امروز اطلاعات بیشتری از وضعیت بازداشت‌شدگان و محکومان عمومی شده است. در پرونده موسوم به «آتش‌سوزی مسجد سیدالشهدا در پاکدشت»، احسان حسینی‌پور حصارلو، متین محمدی و عرفان امیری به اعدام محکوم شده‌اند و پرونده آنان هم‌اکنون در مرحله اجرای احکام قرار دارد. #متین_محمدی و #عرفان_امیری هنگام بازداشت زیر ۱۸ سال و #احسان_حسینی‌پور_حصارلو ۱۸ ساله بوده است. این سه پسر همان افرادی هستند که در گزارش کمیته به آنان اشاره شده است.
در پرونده موسوم به «میدان علیخانی اصفهان»، افرادی چون #عرفان_اسفندیاری، #شروین_باقریان، #ابوالفضل_ابراهیمی و #امیرحسین_ملکی هنگام بازداشت زیر ۱۸ سال یا در آستانه ۱۸ سالگی بودند. متأسفانه #عرفان_اسفندیاری و #امیرحسین_ملکی اعدام شده‌اند و #شروین_باقریان و #ابوالفضل_ابراهیمی همچنان در معرض خطر اجرای حکم اعدام قرار دارند.
این افراد از جمله کسانی هستند که در ارتباط با اعتراضات، در سن کودکی بازداشت و به اعدام محکوم شده‌اند. با این حال، از نام و تعداد افرادی که با اتهام‌های دیگر به اعدام محکوم شده‌اند و هنگام ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال بوده‌اند، اطلاع چندانی در دست نیست.
در مجموع، بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی نهادهای حقوق بشری، از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون دست‌کم ۵۹۷ نفر اعدام شده‌اند. در میان اعدام‌شدگان، دست‌کم ۱۹ زن و ۵۵ زندانی سیاسی حضور دارند. همچنین شماری از اعدام‌شدگان در زمان ارتکاب جرم یا بازداشت، زیر ۱۸ سال بوده‌اند.
بسیاری از این جوانان، دانش‌آموزان دیروز ما و فرزندان همین جامعه‌اند. آنان حق دارند آینده‌ای سرشار از امید، آزادی و زندگی شرافتمندانه داشته باشند. حق آنان برخورداری از آزادی، برابری، امنیت و کرامت انسانی است، نه زندان، گلوله و چوبه‌های دار.
از نگاه ما، معلمان در برابر سرنوشت دانش‌آموزان دیروز خود مسئولیتی فراتر از وظایف آموزشی و مطالبات صنفی دارند. معلمی تنها به کلاس درس و انتقال دانش محدود نمی‌شود؛ دفاع از حق حیات، آزادی، عدالت و کرامت انسانی نیز بخشی جدایی‌ناپذیر از مسئولیت اجتماعی و اخلاقی معلمان است.
ما حمایت و همبستگی خود را با کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» که در ده‌ها زندان کشور جریان دارد، اعلام می‌کنیم. این کارزار بارها بر ضرورت همبستگی جمعی و اعتراض به مجازات اعدام تأکید کرده و به صدایی برای مخالفت با این مجازات تبدیل شده است.
در این شرایط حساس و سرنوشت‌ساز، سکوت در برابر اعدام انسان‌ها به معنای بی‌تفاوتی در برابر سلب حق حیات و عادی‌سازی خشونت حکومتی است.
تاریخ درباره موضع و عملکرد ما قضاوت خواهد کرد: آیا ما معلمانی بودیم که تنها به مطالبات معیشتی و منزلت صنفی خود اندیشیدیم، یا هنگامی که دانش‌آموزان دیروزمان را به سوی زندان و چوبه‌های دار می‌بردند، سکوت نکردیم؟
شاید نخستین گام، اعلام همبستگی با کارزاری باشد که در آن، هر سه‌شنبه، زندانیان با اعتصاب غذا به اعدام نه می‌گویند. گام بعدی، موضع‌گیری شفاف و علنی علیه اعدام است؛ اما این اعتراض نباید به انتشار یک بیانیه محدود بماند.
منبع: تلگرام کانون صنفی معلمان معلمان