کلوئی کورنیش، اندرو انگلند و احمد العمران/ فایننشال تایمز / ۲ نوامبر ۲۰۲۶
دیپلماتهای ارشد خاورمیانه هشدار دادهاند که تشدید احتمالی جنگ میان آمریکا و ایران، میتواند حتی مخربتر از دورههای پیشین درگیری باشد؛ دورههایی که موجب بیثباتی منطقه و تلاطم در بازارهای جهانی انرژی شده بودند.
بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، روز شنبه گفت: «ما کاملاً اطمینان داریم که... دور دوم [درگیری] خطرناکتر و ویرانگرتر خواهد بود و به هیچ نتیجهای هم نخواهد رسید.» او افزود: «ما بهشدت نگران هستیم.»
در عربستان سعودی، مقامات روز شنبه دستور دادند که مدارس در سراسر کشور بهصورت غیرحضوری (از راه دور) برگزار شوند؛ این تصمیم در حالی اتخاذ شد که حملات موشکی و پهپادی حوثیهای یمن — که تحت حمایت ایران هستند — همچنان این پادشاهی را هدف قرار میدهند.
ائتلاف به رهبری عربستان سعودی علیه حوثیها، روز یکشنبه اعلام کرد که یک موشک بالستیک و یک پهپاد را که توسط حوثیها به سمت مناطق جنوبی عربستان شلیک شده بود، رهگیری کرده است.
قطر در حال هدایت تلاشهای منطقهای برای میانجیگری جهت دستیابی به توافقی موقت میان آمریکا و ایران، پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا در هفته آینده است. پس از سفر یک هیئت قطری به تهران در روز جمعه، مقامات ایرانی نیز روزهای شنبه و در دوحه حضور داشتند تا با میانجیگران گفتگو کنند.
در ایران و سراسر منطقه این نگرانی وجود دارد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، قصد دارند پس از رأیگیری روز سهشنبه در آمریکا، مرحله جدید و شدیدی از جنگ را آغاز کنند؛ مرحلهای که انتظار میرود تأسیسات هستهای و موشکی ایران، نیروگاهها و سایر زیرساختها را هدف قرار دهد.
ایران وعده پاسخی کوبنده را داده است؛ موضوعی که موجب بروز نگرانیهایی در منطقه خلیج فارس شده است مبنی بر اینکه تأسیسات انرژی و سایر زیرساختهای غیرنظامی منطقه — از فرودگاهها گرفته تا آبشیرینکنها — بار دیگر هدف حمله قرار گیرند.
کشورهای حاشیه خلیج فارس همچنین نگرانند که موج جدیدی از حملات ایران، اعتماد سرمایهگذاران و مسافران به این منطقه را بیش از پیش تضعیف کند. تجارت و حملونقل در منطقه، به دلیل حملات ایران به کشتیها در تنگه هرمز — که شریان حیاتی صادرات انرژی و مسیری کلیدی برای تأمین کالا در منطقه محسوب میشود — دچار اختلال شده است. همزمان، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز هدف موجهایی از حملات پهپادی و موشکی ایران قرار گرفتهاند که زیرساختهای حیاتی آنها را نشانه رفته است.
انور قرقاش، از دیپلماتهای ارشد امارات متحده عربی، روز یکشنبه اظهار داشت که مواضع ایالات متحده و ایران همچنان فاصله زیادی با یکدیگر دارند و «اگر این شکاف میان مواضع پر نشود، باید نگران بدترین سناریو باشیم».
این مشاور دیپلماتیک رئیسجمهور امارات افزود که منطقه «خود را برای بدترین شرایط آماده کرده است» و تأکید کرد که امارات آمادگی دارد «از دستاوردها، الگوی توسعه، کشور، شهروندان و ساکنان خود محافظت کند».
قرقاش و عبدالعاطی هر دو در کنفرانس امنیتی «گفتگوی منامه» (برگزار شده توسط مؤسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک - IISS) در بحرین سخنرانی میکردند.
ایران با هدف افزایش هزینههای درگیری برای اقتصاد جهانی و متحدان آمریکا در منطقه، زیرساختهای غیرنظامی و پایگاههای نظامی ایالات متحده در کشورهای عربیِ نفتخیزِ حاشیه خلیج فارس را — چه بهطور مستقیم و چه از طریق متحدانی همچون حوثیها — هدف قرار داده است.
در ماه مارس، امارات متحده عربی بیشترین فشار حملات موشکی و پهپادی ایران را متحمل شد؛ اقدامی که در واقع واکنش ایران به حملات آمریکا و اسرائیل علیه خود بود و کشورهای حاشیه خلیج فارس را هدف گرفت. در تابستان نیز موج دیگری از تنشها — که باز هم در پی حملات آمریکا به ایران رخ داد — عمدتاً کویت، بحرین و اردن را هدف قرار داد.
مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، هشدار داده است که در صورت انجام حملات جدید از سوی آمریکا و اسرائیل، ایران «بدون هیچگونه محدودیت جغرافیایی» دست به تلافی خواهد زد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، هفته گذشته گفت با اینکه ارتش ایران «برای دفاع از میهن کاملاً آماده است»، اما ایران همچنان به دیپلماسی فرصت میدهد تا به نتیجه برسد.