رابرت رایت / فایننشال تایمز / چهارشنبه ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶
دادگاهی در بریتانیا شنیده است که یکی از اعضای هیئت‌امنای یک مؤسسه خیریه اسلامی مستقر در غرب لندن، ریاست نهاد تبلیغات بین‌المللی حکومت ایران را بر عهده دارد و به دلیل این ارتباط و دیگر پیوندهای «نامناسب» با حکومت ایران، باید از نظارت بر امور خیریه‌ها محروم شود.
روز چهارشنبه، در شعبه عمومی تنظیم‌گری دادگاه نیز اعلام شد که احمد واعظی‌جزئی، عضو هیئت‌امنای مؤسسه خیریه «التوحید» مستقر در همرسمیت لندن، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی ایران است.
این شورا که بر فعالیت دانشگاه‌ها و دیگر نهادهای آموزشی در ایران نظارت دارد، در ژوئیه ۲۰۲۳ مشمول تحریم‌های بریتانیا قرار گرفت.
این ادعاها در جریان رسیدگی به درخواست تجدیدنظر واعظی‌جزئی مطرح شد؛ او به تصمیم کمیسیون خیریه‌های بریتانیا، نهاد ناظر بر فعالیت مؤسسات خیریه، اعتراض کرده است. این کمیسیون او را به مدت ۱۲ سال از فعالیت به‌عنوان عضو هیئت‌امنای خیریه‌ها محروم کرده است.
این جلسه تازه‌ترین مرحله از تلاش‌های کمیسیون خیریه‌ها برای مقابله با آنچه نفوذ ادعایی دولت ایران و ترویج دیدگاه‌های افراطی در برخی مؤسسات خیریه مذهبی شیعه در انگلستان و ولز خوانده می‌شود، به شمار می‌رود.
آدریان فرانسیس، نماینده کمیسیون خیریه‌ها، در دادگاه گفت شورای عالی انقلاب فرهنگی «بازیگری مخرب» است که مسئولیت «نقض جدی حقوق بشر» به آن نسبت داده شده است.
او گفت: «ارتباط یک مؤسسه خیریه با چنین نهادی نامناسب است.»
فرانسیس همچنین خاطرنشان کرد که واعظی‌جزئی ریاست سازمان تبلیغات اسلامی را بر عهده دارد؛ نهادی که مستقیماً به رهبر جمهوری اسلامی ایران پاسخ‌گو است.
او افزود: «به گفته ما، این نیز ارتباطی نامناسب میان یک مؤسسه خیریه در بریتانیا و آن نهاد است. سازمان تبلیغات اسلامی بازوی تبلیغاتی حکومت ایران است.»
در جلسه دادگاه گفته شد که نگرانی‌ها درباره مؤسسه خیریه التوحید عمدتاً به رویدادهایی مربوط می‌شد که یک گروه دانشجویی مرتبط با ایران در محل این مؤسسه برگزار کرده بود. از جمله این رویدادها، مراسم بزرگداشت قاسم سلیمانی، فرمانده نیروهای برون‌مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، پس از کشته‌شدن او در حمله ارتش آمریکا در ژانویه ۲۰۲۰ بود.
همچنین، بنا بر اظهارات مطرح‌شده در دادگاه، شبکه بی‌بی‌سی پیش‌تر فایل‌های صوتی سر دادن شعارهای یهودستیزانه در یکی از مراسم‌های برگزارشده در ساختمان این مؤسسه در همرسمیت را پخش کرده بود.
ماه گذشته، شعبه عمومی تنظیم‌گری دادگاه به درخواست تجدیدنظر سید هاشم موسوی رسیدگی کرد. در جلسه دادگاه از او به‌عنوان نماینده ویژه رهبر جمهوری اسلامی ایران در انگلستان یاد شد. موسوی نیز به محرومیت از فعالیت به‌عنوان عضو هیئت‌امنای خیریه‌ها اعتراض کرده است.
موسوی همچنین عضو هیئت‌امنای مؤسسه خیریه التوحید است و پیش‌تر نیز در هیئت‌امنای مرکز اسلامی انگلیس، مسجدی در منطقه مایدا ویل لندن، عضویت داشت؛ او همچنان امام جماعت این مرکز است.
در جلسه روز چهارشنبه گفته شد که ارتباطات واعظی‌جزئی با دولت ایران حتی گسترده‌تر از ارتباطات موسوی است.
فرانسیس توضیح داد که استدلال‌های مطرح‌شده برای محرومیت موسوی از فعالیت به‌عنوان عضو هیئت‌امنا، صرفاً بر سوءمدیریت در مؤسسه خیریه التوحید استوار بود.
اما به گفته او، استدلال‌های مربوط به واعظی‌جزئی هم سوءمدیریت در این مؤسسه و هم خطری گسترده‌تر را در بر می‌گیرد: اینکه ادامه فعالیت او به‌عنوان عضو هیئت‌امنا می‌تواند حمایت عمومی از بخش خیریه و اعتماد به آن را به‌طور کلی تضعیف کند.
فرانسیس به دادگاه گفت واعظی‌جزئی روایت کمیسیون خیریه‌ها از نقش خود در این دو نهاد را رد کرده است. به گفته او، واعظی‌جزئی استدلال کرده بود که سازمان تبلیغات اسلامی نهادی غیرسیاسی است و عضویتش در شورای عالی انقلاب فرهنگی به او امکان می‌دهد در ایجاد تغییرات مثبت مشارکت کند.
واعظی‌جزئی در جلسه‌ای که به‌صورت آنلاین برگزار شد، شرکت نکرد. بااین‌حال، پس از آغاز جلسه یادداشتی ارائه کرد و در آن از رد درخواستش برای به‌تعویق‌انداختن رسیدگی شکایت کرد. او همچنین نوشت که به دلیل حضور در خارج از کشور، دفاع از خود در این جلسه برایش دشوار است.
دیمین مک‌ماهون، قاضی دادگاه، رسیدگی را به تعویق انداخت و گفت رأی دادگاه در تاریخی دیگر که هنوز مشخص نشده است، صادر خواهد شد.
در پرونده مرتبط با موسوی نیز هنوز رأیی صادر نشده است.