باراک راوید / اکسیوس
به گفته سه منبع آگاه از مذاکرات، تلاشهای میانجیهای قطری در هفته جاری برای دستیابی به یک گشایش دیپلماتیک میان آمریکا و ایران پیشرفت اندکی داشته است، چرا که هیچیک از طرفین حاضر به عقبنشینی از مواضع خود نیستند.
اهمیت موضوع: این بنبست، این باور را در هر دو طرف تقویت میکند که احتمال وقوع مجدد درگیری نظامی رو به افزایش است. مقامات آمریکایی گمان میکنند که رئیسجمهور ترامپ ممکن است پس از انتخابات میاندورهای، دستور بازگشت به عملیاتهای نظامی گسترده را صادر کند.
دو تن از این منابع اظهار داشتند که مقامات قطری به تلاشهای خود ادامه خواهند داد، اما بهطور فزایندهای از رویکرد هر دو طرف دلسرد و کلافه شدهاند.
جزئیات خبر: علی الثوادی، میانجی قطری، روز دوشنبه در نیویورک به مدت چندین ساعت با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و تیم همراهش دیدار و گفتگو کرد.
یک منبع مطلع اعلام کرد که آنها پیرامون یک طرح پیشنهادی سازشیِ دوصفحهای از سوی قطر بحث و تبادل نظر کردند.
به گفته دو منبع دیگر، هدف طرح قطر پاسخگویی همزمان به خواسته ایران مبنی بر لغو محاصره دریایی آمریکا و خواسته آمریکا برای دریافت امتیازات هستهای از ایران بود.
عصر دوشنبه، الثوادی در واشنگتن با جرد کوشنر، نماینده ترامپ، و دیگر مقامات آمریکایی گفتگو کرد. ونس، معاون رئیسجمهور، نیز در بخش کوتاهی از این نشست حضور یافت.
کاخ سفید از اظهار نظر در این باره خودداری کرد.
نکته قابلتوجه: صبح دوشنبه، کاخ سفید به پیشرفت در مذاکرات امیدوار بود.
مقامات آمریکایی به چندین رسانه، از جمله «اکسیوس»، اطلاع داده بودند که مذاکرات «مثبت و سازنده» بوده و ایران «نشان داده است که در خصوص مسائل هستهای انعطافپذیر است.»
این مقامات حتی اعلام کردند که ترامپ حاضر است در ازای اقدامات عملی ایران برای کاهش سطح برنامه هستهایاش، تحریمها را کاهش داده و داراییهای مسدودشده این کشور را آزاد کند.
اما چند ساعت بعد، در حالی که مقامات قطری همچنان در کاخ سفید حضور داشتند، ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» (Truth Social) نوشت که هیچ امتیازی به ایران پیشنهاد نکرده است.
وضعیت کنونی: یکی از منابع گفت که در مذاکرات روز دوشنبه هیچ پیشرفت قابلتوجهی حاصل نشد. این منبع گفت: «کار متوقف شده است. ایرانیها خواستههایی دارند که آمریکا نمیتواند آنها را بپذیرد و آمریکا نیز تصور میکند که در موضع پیروزی قرار دارد، بنابراین نیازی به مصالحه نمیبیند.»
به گفته یک منبع مطلع دیگر، سایر میانجیهای منطقهای، از جمله پاکستان و مصر، از ایران خواستند که در مسائل هستهای امتیاز بدهد؛ اما ایرانیها اعلام کردند تنها زمانی این موضوع را بررسی خواهند کرد که آمریکا با بازگشت به تفاهمنامه ماه ژوئن موافقت کند.
طرف مقابل: به گزارش رسانههای ایران، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، روز سهشنبه اظهار داشت که ایران شرایط خود را به آمریکا اعلام کرده، اما «ترامپ ناتوان از تصمیمگیری است.»
رضایی گفت: «ترامپ در باتلاقی گرفتار شده که در آن نه میتواند مذاکره کند و نه بجنگد.»
آنچه او میگوید: ترامپ روز سهشنبه به خبرنگاران گفت: «وضعیت آنها بسیار بد است. نمیدانم آیا هنوز آماده تسلیم شدن هستند یا خیر. آنها تسلیم خواهند شد. هدف این کار جلوگیری از دستیابی به سلاح هستهای است. ایران سلاح هستهای نخواهد داشت.»