ايران امروز

نشريه خبری سياسی الكترونيك

Iran Emrooz (iranian political online magazine)

iran-emrooz.net | Sat, 26.09.2026, 11:43
۱۵ گروه سند مشترک اصول حقوق بشری امضا کردند

احزاب و سازمان‌های اپوزیسیون ایران سند مشترک اصول حقوق بشری را در اسلو امضا کردند

پانزده حزب و سازمان سیاسی از طیف‌های مختلف اپوزیسیون ایران با تأیید سندی مشترک، تعهد خود را به اصول بنیادین حقوق بشر اعلام کردند. نمایندگان ۱۲ تشکل از تأییدکنندگان، امروز در اسلو گرد هم آمدند و این سند را به‌طور رسمی امضا کردند.

امضای این سند حاصل ماه‌ها گفت‌وگو میان جریان‌های مختلف سیاسی با تسهیلگری سازمان حقوق بشر ایران است.

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در این‌باره گفت: «امضای این سند گام مهمی برای اپوزیسیون ایران است. این اقدام نشان داد که احزاب و سازمان‌ها، با وجود تفاوت‌های سیاسی و ایدئولوژیک، می‌توانند با یکدیگر گفت‌وگو کنند، سندی مشترک تدوین کنند و به اصول آن متعهد شوند. ما بر این باوریم که اصول بنیادین حقوق بشر می‌تواند زمینه‌ای مشترک برای همکاری باشد. امضاکنندگان با این اقدام پیام روشنی می‌دهند: حقوق بشر متعلق به همه انسان‌هاست، حتی کسانی که با دیدگاه‌های سیاسی آن‌ها مخالفیم. امیدواریم این تعهد مشترک به همکاری و اقدام مؤثرتر برای دفاع از حقوق و کرامت انسانی همه مردم ایران، فارغ از عقاید سیاسی، تعلقات اتنیکی، مذهب و جنسیت آن‌ها منجر شود.»

در میان امضاکنندگان، احزاب کرد، ترک، بلوچ و ترکمن و همچنین احزاب و گروه‌های سراسری با گرایش‌های سیاسی متفاوت حضور دارند و در تدوین و تأیید این سند در کنار یکدیگر مشارکت کرده‌اند.

جبهه دموکراتیک ایران نیز از جمله تشکل‌هایی است که این سند را تأیید کرده است. حشمت‌الله طبرزدی، رهبر این جبهه، حمایت خود را از این سند از درون زندان اعلام کرده است. شماری دیگر از چهره‌های اپوزیسیون در داخل ایران نیز از اصول این سند حمایت کرده‌اند، اما به دلایل امنیتی امکان اعلام عمومی حمایت خود را ندارند.

این سند، مجموعه‌ای از اصول حداقلی حقوق بشری است که  به‌عنوان مبنایی مشترک برای پایبندی به حقوق بنیادین انسان‌ها شناخته می‌شوند.. مخالفت با مجازات اعدام، ممنوعیت شکنجه، برابری و منع تبعیض، آزادی بیان و تجمعات، انتخابات آزاد و منصفانه، دادرسی عادلانه، حاکمیت دموکراتیک و پاسخ‌گویی در قبال نقض‌های فاحش حقوق بشر از جمله موضوعات مطرح‌شده در این سند به‌شمار می‌روند.

هدف از تدوین این اصول، فارغ از این‌که چه جریان یا نیروی سیاسی در دوران گذار پس از جمهوری اسلامی قدرت را در دست داشته باشد، دفاع از حقوق فردی و جمعی همه مردم ایران است.

روند تدوین این سند به کنفرانس «حقوق بشر در ایران پس از جمهوری اسلامی» بازمی‌گردد؛ کنفرانسی که مهرماه ۱۴۰۴ به میزبانی سازمان حقوق بشر ایران در اسلو برگزار شد.در آن کنفرانس، پیش‌نویس اولیه سند ارائه شد و پس از آن، نمایندگان احزاب و سازمان‌های مختلف اپوزیسیون طی چندین نشست آنلاین به بحث و تبادل نظر درباره مفاد آن پرداختند. سازمان حقوق بشر ایران تسهیل‌گری این نشست‌ها را برعهده داشت و متن سند بر پایه گفت‌وگوهای انجام‌شده شکل گرفت و تکمیل شد.

در ادامه، نسخه نهایی سند در اختیار طیف گسترده‌تری از احزاب و سازمان‌های اپوزیسیون ایران قرار گرفت و از آن‌ها، فارغ از گرایش سیاسی‌شان، برای پیوستن به این اصول دعوت شد.

پس از مراسم امضا، شرکت‌کنندگان در کنفرانس «بحران حقوق بشر در ایران؛ از اصول مشترک تا اقدام مشترک» به گفت‌وگو درباره زمینه‌های همکاری عملی برای مقابله با بحران حقوق بشر در ایران ادامه خواهند داد. دفاع از زندانیان سیاسی و معترضان، مخالفت با اعدام، مقابله با تبعیض و تلاش برای پاسخ‌گو کردن عاملان نقض‌های فاحش حقوق بشر از جمله محورهای این گفت‌وگوها خواهد بود.

هدف این ابتکار، تشکیل ائتلاف سیاسی یا تدوین برنامه سیاسی مشترک نیست؛ بلکه ایجاد زمینه‌ای برای همکاری در دفاع از حقوق بشر، با حفظ استقلال سیاسی و تفاوت دیدگاه‌های احزاب و سازمان‌های شرکت‌کننده است.

سازمان حقوق بشر ایران امیدوار است در ادامه این روند، احزاب و سازمان‌های بیشتری به این اصول بپیوندند و تعهد مشترک به حقوق بشر به همکاری و اقدام‌های عملی برای دفاع از حقوق مردم ایران منجر شود.

متن کامل سند اصول حقوق بشری

اسامی ۱۵ حزب و سازمان تأییدکننده سند به شرح زیر است:

۱. جبهه دموکراتیک ایران
۲. حزب تضامن دموکراتیک اهواز
۳. حزب چپ ایران
۴. حزب دموکرات آذربایجان
۵. حزب دموکرات کردستان ایران
۶. حزب دموکراسی و توسعه آذربایجان
۷. حزب حیات آزاد کردستان - پژاک
۸. حزب کمونیست کارگری ایران
۹. حزب کومه‌له کردستان ایران
۱۰. حزب کومه‌له زحمتکشان کردستان
۱۱. حزب مردم بلوچستان
۱۲. شورای راهبردی جمهوری‌خواهان داخل کشور
۱۳. شورای مدیریت گذار
۱۴.  شورای همکاری ترکمن‌صحرا
۱۵. همبستگی جمهوری‌خواهان ایران