نجمه بزرگمهر، پیتر کمبل، نیکلاس پاراسی، کلوئی کورنیش / فایننشال تایمز
امارات متحده عربی روز پنجشنبه (۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶) اعلام کرد که پس از اعمال تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای فعال در بخش هوانوردی جمهوری اسلامی، پروازهای ایران به مقصد فرودگاههای این کشور و بالعکس را «تا اطلاع ثانوی» متوقف کرده است.
سازمان کل هواپیمایی کشوری امارات اعلام کرد که پروازهای ایران «تا اطلاع ثانوی... با توجه به ممنوعیت اعمالشده از سوی آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایران برای استفاده از فرودگاههای کشورهای مختلف جهان» به حالت تعلیق درآمدهاند.
توقف پروازها در مسیر دبی — که قطب تجاری، مالی و حملونقل منطقه محسوب میشود — در پی لغو پروازها به مقصد و از مبدأ عمان، آذربایجان و بغداد در هفته جاری صورت میگیرد. این اقدام همزمان با بازگشت یک پرواز از ایران به تاجیکستان در میانه مسیر — به دلیل اقدامات آمریکا — رخ داد.
دادههای وبسایت «فلایترادار۲۴» (Flightradar24) نشان داد که پروازهای برنامهریزیشده برای روز پنجشنبه میان تهران و دبی، از جمله دو پرواز شرکت «ایران ایرتور» و یک پرواز شرکت «وارش»، لغو شده یا انجام نشدهاند.
آمریکا در ماه جاری دهها شرکت هواپیمایی و نهاد دیگر را تحریم و آنها را به کمک به ایران برای انتقال تسلیحات و نیرو متهم کرد. واشنگتن همچنین هشدار داد که شرکتها و افرادی که با خطوط هوایی ایران همکاری کنند، با خطر قطع دسترسی به سیستم مالی جهانی مواجه خواهند شد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز اعلام کرد که فعالیت هر ۲۷ شرکت هواپیمایی ایران از روز چهارشنبه «در سراسر جهان متوقف خواهد شد». از زمانی که شرکتهای خارجی پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه پروازهای خود به ایران را متوقف کردند، شرکتهای هواپیمایی داخلی ایران تنها پل ارتباطی هوایی این کشور با جهان خارج بودهاند.
همچنین در روز پنجشنبه، یک پرواز شرکت هواپیمایی وارش که از تهران عازم دوشنبه در تاجیکستان بود، پیش از ورود به حریم هوایی ترکمنستان تغییر مسیر داد. بر اساس اطلاعات «فلایترادار۲۴»، این هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ پس از تنها نیم ساعت پرواز، مسیر خود را تغییر داد و به فرودگاه بینالمللی امام خمینی تهران بازگشت.
این سامانه ردیابی پرواز نشان داد که همین پرواز دو روز پیش از آن طبق برنامه انجام شده بود. مجید اخوان، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری ایران، به فایننشال تایمز گفت که ترکمنستان «متاسفانه» تنها پس از برخاستن هواپیما از فرودگاه بینالمللی امام خمینی به شرکت هواپیمایی ایران اطلاع داد که نمیتواند از حریم هوایی این کشور عبور کند. او افزود: «قبل از برخاستن هواپیما هیچ اطلاعیهای صادر نشد.»
یک ایرانی در دبی گفت که پرواز پنجشنبهاش به تهران با ایران ایرتور به طور ناگهانی لغو شد. او عجله داشت که به استانبول و از آنجا به تهران پرواز کند، به این امید که پروازهای بین ایران و ترکیه نیز در روزهای آینده لغو نشود.
ماهان ایر، یکی از بزرگترین شرکتهای هواپیمایی ایران، این هفته پروازهای خود را به استانبول، آنکارا و مسقط به حالت تعلیق درآورد. همزمان گرجستان نیز پروازهای تجاری به تفلیس را به حالت تعلیق درآورد.
طبق گزارش Flightradar24، شرکتهای هواپیمایی کاسپین، ماهان و سپهران همگی پروازهای برنامهریزی شده خود را از تهران به بغداد در این هفته انجام ندادهاند، اگرچه پروازهای سپهران در روزهای آینده همچنان برنامهریزی شده است.
با این حال، روز پنجشنبه، خدمات پروازی به استانبول که توسط ایران ایر، ایران ایرتور و آتا انجام میشود، همچنان طبق برنامه انجام میشود. مقامات فرودگاه گفتند که هیچ دستور رسمی از مقامات برای توقف پروازها دریافت نکردهاند.
یک آژانس مسافرتی در تهران که خواست نامش فاش نشود، گفت که مسافرانش به چین و ترکیه روز پنجشنبه با وجود حذف پروازهای دبی از برنامهها، هیچ اختلالی نداشتند.
ایران و خطوط هوایی آن سالهاست که تحت تحریمهای ایالات متحده فعالیت میکنند، اما دولت دونالد ترامپ قول داده است که از فشار اقتصادی برای تحقق آنچه که «روز دی» اقتصادی برای رژیم ایران مینامد، استفاده کند.
ایالات متحده همچنین محاصره دریایی را بر بنادر ایران اعمال کرده است تا آن را مجبور به بازگشایی تنگه هرمز، یک آبراه حیاتی برای نفتکشها، و توافق بر سر برنامه هستهای خود کند.
محسن رضایی، مقام ارشد امنیتی ایران، روز چهارشنبه گفت که هر کشوری که مانع از استفاده پروازهای ایرانی از حریم هوایی یا فرودگاههای خود شود، ممکن است با تلافی مواجه شود.
او گفت: «اگر آنها اجازه پرواز به هواپیماهای ما را ندهند، فرودگاههای آنها نیز نمیتوانند هیچ پروازی داشته باشند.»