ابیگیل هاوسلونر / فایننشال تایمز
ایران پیشنهاد جدیدی با عنوان طرح «۷ روزه» به ایالات متحده ارائه کرده است که هدف آن بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات گستردهتر برای دستیابی به راهحلی نهایی جهت پایان دادن به جنگی است که آمریکا و اسرائیل شش ماه پیش علیه ایران آغاز کردند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز پنجشنبه در نیویورک اعلام کرد که میانجیهای کشورش طرحی را به کاخ سفید ارائه کردهاند که میتواند زمینه بازگشایی این آبراه راهبردی را ظرف یک هفته فراهم کند.
عراقچی در جمع گروهی از خبرنگاران و دانشگاهیان که در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک گرد هم آمده بودند، گفت: «ما از طریق میانجیها طرحی را به ایالات متحده ارائه کردهایم که در صورت برآورده شدن شرایطی خاص... تنگه ظرف هفت روز باز خواهد شد» و ایران و آمریکا مذاکرات برای دستیابی به توافقی نهایی را از سر خواهند گرفت.
مقامات ایرانی اظهار داشتند که پیشنهاد آنها بر پایه تفاهمنامهای استوار است که در ماه ژوئن میان ایران و آمریکا منعقد شده بود.
آن توافق، آتشبس ماه آوریل را به مدت ۶۰ روز تمدید میکرد؛ دورهای که طی آن قرار بود آمریکا معافیتهایی برای صادرات نفت ایران صادر کند و تردد کشتیها در تنگه هرمز بهتدریج به سطوح پیش از جنگ بازگردد. همزمان دو طرفِ متخاصم بر سر شرایط یک توافق پایدار مذاکره میکردند.
بر اساس آن توافق، اسرائیل نیز ملزم بود عملیات نظامی خود در لبنان را فوراً متوقف کند. همچنین مقرر شده بود که ایران و کشور همسایه، عمان، نحوه مدیریت آتی تردد دریایی در این تنگه را «تعیین» کنند.
با این حال، آن توافق در اوایل ماه ژوئیه از هم پاشید؛ زمانی که ایران شروع به تیراندازی به سمت کشتیهایی کرد که به گفته این کشور، از مسیری «غیرمجاز» برای عبور از تنگه استفاده میکردند.
آمریکا اعلام کرده به تفاهمنامه ژوئن بازنخواهد گشت
به گفته افراد مطلع از روند مذاکرات، دولت ترامپ اعلام کرده است که به آن تفاهمنامه — که مورد انتقاد شدید جمهوریخواهان و دموکراتها قرار گرفته بود — بازنخواهد گشت و در عوض، به دنبال توافقی جامعتر است که علاوه بر مسئله تنگه، برنامه هستهای تهران را نیز در بر گیرد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز سهشنبه در سخنرانی خود در سازمان ملل، دولت ایران را متهم کرد که با این امید که حزب جمهوریخواه او قدرت را از دست بدهد، در دستیابی به توافق تعلل میکند و آن را به پس از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر موکول میسازد.
ترامپ اظهار داشت که اگر ایرانیها شرایط او را نپذیرند، میتواند آنها را «به جهنمی بدون شانس بقا و بدون امیدی به عظمت یا نسلهای آینده» بکشاند؛ او همچنین تأکید کرد که «در مورد ایران، [مسئله انتخابات] حتی به ذهنم هم خطور نمیکند».
اندکی پس از آن، میانجیهای آمریکایی و ایرانی از طریق واسطههای قطری در حاشیه اجلاس سازمان ملل با یکدیگر گفتگو کردند.
هر دو طرف این گفتگو را سازنده توصیف کردند، اما طرف ایرانی در محافل خصوصی ابراز داشت که نسبت به پایبندی آمریکا به هرگونه توافقی خوشبین نیست.
تنش با ایران باعث شده است قیمت بنزین و گازوئیل در آمریکا به بالاترین حد خود برسد و خشم رأیدهندگان از افزایش سرسامآور هزینههای سوخت، به موضوعی حیاتی در انتخابات میاندورهای تبدیل شود.
عراقچی گفت که تهران برای دستیابی به توافق بر اساس پیشنهاد جدید خود «عجلهای ندارد». «به نظر من اگر این کار پیش از انتخابات میاندورهای انجام شود بسیار بهتر است، اما تصمیمگیری در این باره به دولت آمریکا بستگی دارد. زمانبندی برای ما اهمیتی ندارد.»
او افزود: «اما طرح بسیار روشن است؛ به محض اینکه آنها این طرح را بپذیرند، از روز بعد آن، این جدول زمانی میتواند آغاز شود و پس از هفت روز، تنگه باز خواهد شد.»
یکی از مقامات کاخ سفید از اظهار نظر درباره پیشنهاد ایران خودداری کرد، اما گفت که آمریکا و ایران «از طریق میانجیها در حال انجام گفتگوهای مثبت و سازندهای هستند».
این مقام مسئول در بیانیهای به «فایننشال تایمز» گفت: «ایالات متحده با در اختیار داشتن کنترل تنگه هرمز در موقعیت بسیار قدرتمندی قرار دارد، بنابراین ما عجلهای نداریم. دیشب نزدیک به ۲۲ میلیون بشکه نفت از این تنگه عبور کرد.»