بررسیهای «میدل ایست آی» نشان میدهد که ترکیش ایرلاینز (شرکت هواپیمایی حامل پرچم ترکیه) به همراه شرکتهای ارزانقیمت ایجت (AJet) و پگاسوس، از ۲۱ سپتامبر و همزمان با اجرایی شدن تحریمهای آمریکا، پروازهای خود به مقصد و از مبدأ ایران را لغو کردهاند.
وبسایتهای ترکیش ایرلاینز و AJet هیچ پروازی به مقصد ایران را تا مارس ۲۰۲۷ نشان نمیدهند، در حالی که پگاسوس نیز ظاهراً تمام مسیرهای مربوط به ایران را برای آینده قابل پیشبینی از سیستم رزرو خود حذف کرده است.
یک نماینده ترکیش ایرلاینز در گفتوگوی تلفنی با شبکه ایران اینترنشنال اعلام کرد که این شرکت هواپیمایی هیچ پروازی به ایران تا پیش از مارس ۲۰۲۷ برنامهریزی نکرده و حتی پس از آن تاریخ نیز نمیتواند از سرگیری خدمات را تضمین کند.
یک فرد مطلع از این موضوع به وبسایت «میدل ایست آی» گفت تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا علیه بخش هوانوردی ایران به قدری شدید بوده که شرکتهای هواپیمایی ترکیهای مجبور به تعلیق پروازهای خود شدهاند.
این فرد افزود در حالی که محدودیتهای مربوط به هواپیماهای ساخت آمریکا مانند بوئینگ قابل درک است، تحریمهای جدید حتی از پرواز هواپیماهای ایرباس به ایران نیز جلوگیری میکند، زیرا این هواپیماها حاوی قطعات ساخت آمریکا هستند.
وی افزود این شرکتها چاره دیگری نداشتهاند.
ترکیه و ایران بهرغم دورهای متوالی تحریمهای آمریکا علیه تهران، روابط پایدار و پیوندهای گسترده تجاری و انرژی خود را حفظ کردهاند. با این حال، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، از زمان اقدام دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای تشدید فشارهای اقتصادی بر ایران، رویکرد متفاوتی را در پیش گرفته است.
در پایان هفته، ترکیه مجوز فعالیت بانکی «بانک ملت» ایران را که برای دههها در این کشور فعال بود، لغو کرد.
نهاد ناظر بر بانکداری ترکیه نیز هفته گذشته و پس از اعمال تحریمهای آمریکا علیه «گلدن گلوبال سرمایهگذاری» به اتهام انتقال پول به دولت ایران، اختیار این بانک را به دست گرفت.
تشدید فشار آمریکا بر هوانوردی ایران
این تعلیق پروازها در حالی صورت میگیرد که واشنگتن کارزار خود علیه بخش هوانوردی ایران را تشدید کرده و شرکتهای هواپیمایی ایرانی و همچنین شرکتهای خارجی متهم به حمایت از عملیات آنها را هدف قرار داده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا روز دوشنبه (۲۱ سپتامبر) در گفتوگو با شبکه سیانبیسی (CNBC) آمریکا گفت: «از ۲۳ سپتامبر، تمام خطوط هوایی ایران در سراسر جهان تعطیل خواهند شد». بسنت در این گفتوگو به تشریح تحریمهای ثانویه گسترده با هدف منزوی کردن شبکه هوانوردی غیرنظامی تهران پرداخت.
بسنت توضیح داد که مراکز بینالمللی که به هواپیماهای ایرانی خدمات ارائه میدهند، با خطر حذف کامل از نظام بانکی آمریکا مواجه خواهند شد. وی هشدار داد که اپراتورهای خارجی نمیتوانند بدون به خطر انداختن دسترسی خود به نظام تسویه دلاری، به این هواپیماها سوخترسانی کنند، امکانات فرود فراهم آورند یا بلیت مسافری بفروشند.
وزارت خزانهداری آمریکا در سالهای اخیر بارها شرکتهای هواپیمایی ایرانی و شرکتهای وابسته به آنها را تحریم کرده و آنها را به حمل سلاح و تجهیزات نظامی به نیابت از تهران و متحدان منطقهایاش متهم کرده است؛ اقدامی که بخشی از راهبرد گستردهتر واشنگتن برای منزوی کردن اقتصاد ایران با استفاده از تحریمهای مالی و بخشی است.
عراق ممنوعیت را از روز سهشنبه اجرا میکند
عراق نیز در راستای تصمیم وزارت خزانهداری آمریکا، پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی را از بامداد امروز (سهشنبه ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶) به حالت تعلیق در میآورد. این خبر را دو منبع دولتی عراق روز دوشنبه به خبرگزاری فرانسه اعلام کردند.
عراق یکی از مقاصد اصلی مسافران ایرانی، بهویژه زائران شیعه است که به شهرهای مقدس نجف و کربلا سفر میکنند. حجم سفرها در مناسبتهای مذهبی مانند اربعین که تعداد زیادی از ایرانیان برای زیارت حرمهای شیعیان وارد عراق میشوند، به شدت افزایش مییابد.