خبرگزاری آسوشیتدپرس
برابر دادههای اولیه، حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) در انتخابات روز یکشنبه ایالت «زاکسن آنهالت» پیروزی چشمگیری به دست آورد، اما هنوز مشخص نیست که آیا این حزب قادر خواهد بود به آرزوی دیرینهاش برای تشکیل نخستین دولت ایالتی راست افراطی در آلمان از زمان جنگ جهانی دوم جامه عمل بپوشاند یا خیر.
اتحاد دموکرات مسیحی (CDU)، حزب فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در ایالت شرقی زاکسن-آنهالت با نتیجهای فاجعهبار مواجه شد. نامزد حزب ضد مهاجرت و طرفدار روسیه، «آلترناتیو برای آلمان»، برای تصدی مقام نخستوزیری ایالت گفت: «ما تاریخساز شدهایم.»
اولریش زیگموند، ۳۵ ساله، به شبکه یک آلمان (ARD) گفت که رأیدهندگان پیامی فرستادهاند مبنی بر اینکه «وضعیت نمیتواند به همین روال ادامه یابد» و این نتیجه «پیامی به برلین نیز هست». او درباره رهبر نامحبوب آلمان افزود: «فریدریش مرتس در این کارزار انتخاباتی کمککنندهای بسیار خوب برای ما بود. هر روزی که این مرد در صدراعظمی آلمان بماند، آن یک روز بیش از حد خواهد بود.»
«آلترناتیو برای آلمان» میخواست به تنهایی حکومت کند
هدف حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) در انتخابات روز یکشنبه ایالت زاکسن-آنهالت، کسب اکثریت مطلق در پارلمان ایالتی بود تا بتواند به تنهایی دولت تشکیل دهد. دستیابی به این هدف میتواند سد معروف به «دیوار حائل» احزاب اصلی آلمان را که از همکاری با AfD خودداری میکنند، بشکند. اما پس از بسته شدن صندوقهای رأی هنوز مشخص نبود که آیا این اتفاق خواهد افتاد یا خیر.
تشکیل نخستین دولت ایالتی، بزرگترین دستاورد در تاریخ ۱۳ ساله حزب ضد مهاجرت خواهد بود؛ در شرایطی که نارضایتی گستردهای از دولت مرکزی آلمان وجود دارد که هنوز نتوانسته رأیدهندگان را متقاعد کند قادر به رونق بخشیدن به اقتصاد کندِ کشور است.
صرفنظر از اینکه AfD بتواند دولت تشکیل دهد یا نه، نتیجه پیشبینیشده ضربهای به فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان است. حزب راست-میانه آقای مرتس، به مدت ۲۴ سال ایالت زاکسن-آنهالت را اداره کرده است. برخلاف بسیاری از کشورهای اروپایی، آلمان مدرن تاکنون تجربهٔ رهبری یک حزب راست افراطی یا پوپولیست راستگرا در سطح کشوری، ایالتی یا کلانشهری را نداشته است.
حزب آلترناتیو برای آلمان، بزرگترین حزب اپوزیسیون در پارلمان آلمان است و در مناطق شرقیِ سابقاً کمونیستی و کمتر برخوردار، از جمله زاکسن-آنهالت، از پایگاه قویتری برخوردار است. شاخه منطقهای این حزب در زاکسن-آنهالت یکی از چندین شاخهای است که توسط سازمان اطلاعات داخلی آلمان به عنوان گروهی «با گرایش اثباتشدهٔ افراطگرایی راستگرا» طبقهبندی شده است. حزب آلترناتیو به شدت اتهامات افراطگرایی را رد میکند.
سقوط شدید حزب فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان
طبق پیشبینیهای دو شبکه سراسری آلمان؛ ARD و ZDF، که بر اساس پرسش از رایدهندگان هنگام خروج از خوزههای رایگیری تنظیم شده است، سهم حزب آلترناتیو کمی بیش از ۴۴ درصد آرا را به دست آورده است؛ رقمی که بیش از دو برابر نتیجهٔ پنج سال پیش این حزب در این ایالت در غرب برلین است. ایالت زاکسن-آنهالت ۲.۱ میلیون نفر جمعیت و حدود ۱.۶ میلیون رای دهنده دارد.
این نتیجه بسیار جلوتر از حزب اتحادیه دموکرات مسیحی (CDU) به رهبری مرتس بود که حدود ۱۸.۵ درصد آرا را کسب کرد و تقریباً نیمی از حمایت خود را از دست داد. حزب چپ (Die Linke) و نیز سوسیالدموکراتهای مرکز-چپ و سبزها هر کدام حدود ۹ درصد آرا را به دست آوردند.
هنوز مشخص نیست که آیا حزب «BSW»(اتحادیه سارا واگنکنشت) بتواند به حدنصاب ۵ درصدی برای کسب کرسیهای پارلمانی دست یابد یا خیر. پیشبینیها نشان میدهد حزب آلترناتیو برای آلمان دستکم اندکی با کسب اکثریت مطلق فاصله دارد، اگرچه این رقم ممکن است تغییر کند.
آلیس وایدل، رئیس مشترک حزب آلترناتیو، نتیجه پیشبینیشده را «خارقالعاده» توصیف کرد و گفت: «ما مأموریت بسیار روشنی برای بهدست حکومت در اینجا دریافت کردهایم.» او افزود: «دست ما به سوی همه کسانی دراز است که میخواهند زاکسن-آنهالت را بهتر کنند و آلمان را به پیش ببرند.»
سِوِن شولتسه، نخستوزیر کنونی زاکسن آنهالت که آشکارا ناامید به نظر میرسید، به حزب آلترناتیو برای تبدیل شدن به نیروی سیاسی برتر ایالت تبریک گفت و گفت: «ما به عنوان حزب دموکرات مسیحی نیز باید با این نتیجه کنار بیاییم»، بیآنکه مشخص کند چگونه.
فرانتسیسکا هوپرمان، دبیرکل حزب دموکرات مسیحی، ایده عقبنشینی از امتناع همکاری با AfD را رد کرد. او گفت: «AfD یک حزب افراطی راستگراست. این حزب میخواهد از یورو خارج شود؛ این به معنای سقوط اقتصادی خواهد بود... این حزب به طور نزدیک با روسیه همکاری میکند و مدل اجتماعی کاملاً متفاوتی را دنبال میکند. ما با آنها همکاری نخواهیم کرد.»
پیش از این نیز یک مورد وجود داشته که حزب آلترناتیو در انتخابات ایالتی آلمان پیروز شد، اما در نهایت نتوانست دولت تشکیل دهد. این اتفاق دو سال پیش در ایالت همسایه «تورینگن» رخ داد؛ جایی که نخستوزیر از حزب دموکرات مسیحی با تشکیل یک دولت اقلیت به قدرت رسید، در حالی که کرسیهای حزب آلترناتیو بسیار کمتر از اکثریت بود.
اگر نتیجه نهایی آرا به سِوِن شولتسه (نخستوزیر کنونی) اجازه دهد تا تلاش کند نوعی ائتلاف با احزاب کوچکتر تشکیل دهد، این کار حساس خواهد بود؛ چرا که در آن صورت حداقل به حمایت ضمنی حزب چپ نیاز دارد؛ حزبی با گرایش چپ رادیکال که حزب دموکرات مسیحی از تشکیل ائتلاف با آن خودداری میکند.
اختیارات گسترده ایالتهای آلمان
ایالتهای ۱۶ گانه آلمان از اختیارات گستردهای برخوردارند؛ از جمله نظارت بر امور امنیتی و اداره سیستم آموزشی.
اولریش زیگموند (رهبر حزب آلترناتیو برای آلمان در ایالت زاکسن آنهالت) از جمله اولویتهای اصلی خود را «اقدام به اخراج مهاجران و بهویژه حذف انگیزههایی که باعث میشود افراد به اینجا بیایند و از سیستم اجتماعی ما سوءاستفاده کنند» برشمرده است. او میخواهد فرآیندی طولانیمدت را برای خروج زاکسن-آنهالت از شبکه پخش عمومی منطقهای [خروج از پوشش رسانهای سراسری آلمان) آغاز کند و نگرانیهایی درباره «اطلاعات نادرست» ابراز کرده است.
شاخه حزب آلترناتیو در زاکسن-آنهالت میخواهد آموزش در خانه (home schooling) را مجاز کند؛ امری که تاکنون در آلمان مجاز نبوده است. این حزب متعهد شده است که مدارس را از برافراشتن رسمی پرچم رنگینکمان منع کند و اطمینان حاصل کند که پرچم ملی برافراشته شود. AfD با «بخشیدن» پول مالیاتدهندگان به اوکراین مخالف است و میگوید برای لغو تحریمها علیه روسیه تلاش خواهد کرد، اما این موضوعی نیست که دولتهای ایالتی بتوانند درباره آن تصمیم بگیرند.
دولتهای ایالتی همچنین در مجلس علیای آلمان (بوندسرات) حضور دارند که باید برخی قوانین دولتی را تأیید کند. نفوذ زاکسن-آنهالت، یکی از ایالتهای کوچکتر در کشوری با جمعیت ۸۳.۵ میلیون نفر، در این مجلس محدود است؛ این ایالت تنها چهار کرسی از ۶۹ رأی را کنترل میکند.