لئو سندز / نیویورکتایمز / ۳۱ اوت ۲۰۲۶
ارتش آمریکا روز یکشنبه، همزمان با اعلام نخستین حملات خود به ایران طی یک ماه گذشته، گفت اهدافی را در جزیره لارک هدف قرار داده است؛ جزیرهای به طول حدود ۶ مایل که برای نیروهای نظامی ایران، جای پایی در نزدیکی دهانه تنگه هرمز فراهم میکند.
این جزیره کوچک، در تلاشهای ایران برای مسدود کردن این آبراه نقشی بسیار فراتر از اندازهاش ایفا کرده است؛ آبراهی که یکی از مسیرهای اصلی انتقال انرژی در جهان به شمار میرود و به یکی از کانونهای جنگ میان ایران و ایالات متحده تبدیل شده است.
کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده، گفت نیروهای آمریکایی پس از مشاهده آمادهشدن نیروهای ایرانی در این جزیره برای شلیک راکتهای مجهز به مین به آبهای اطراف تنگه، به لارک حمله کردند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در واکنش اعلام کرد که بامداد دوشنبه به پایگاههای نظامی در اردن و امارات متحده عربی، که میزبان نیروهای نظامی آمریکا هستند، موشک شلیک کرده است. گزارشی از خسارت یا تلفات منتشر نشده است.
از زمان آغاز جنگ با حملات آمریکا و اسرائیل در اواخر فوریه، ایران تلاش کرده است با ایجاد سامانهای برای دریافت هزینه از کشتیها در ازای عبور از تنگه هرمز، اقتدار خود را بر این آبراه اعمال کند؛ عبوری که پیش از جنگ رایگان بود. در قلب این راهبرد، یک پایگاه نظامی در جزیره لارک قرار دارد؛ جزیرهای که یکی از مجموعه جزایر واقع در سواحل جنوبی ایران و در نزدیکی شهر بندری مهم بندرعباس است.
بر اساس گزارش رسانههای دولتی ایران، مقامها دسترسی عمومی به جزیره لارک را کنترل میکنند؛ جزیرهای که حدود ۳۰ مایل مربع وسعت دارد و جمعیت آن به چند صد خانوار محدود شده است. مقامهای ایرانی چند سال پیش حتی تلاش کردند لارک را بهعنوان یک مقصد گردشگری معرفی کنند. خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی در مقالهای که در سال ۲۰۲۱ منتشر کرد، این جزیره را «مرواریدی کوچک در خلیج فارس با سواحل مرجانی و طبیعتی شگفتانگیز» توصیف کرده بود و از امکان شنا و غواصی در اطراف صخرههای مرجانی و کشتیهای غرقشده نزدیک جزیره خبر داده بود.
لارک اکنون بخشی از مجموعهای سهجزیرهای است — در کنار جزیره بسیار بزرگتر و بهشدت نظامیشده قشم و جزیره نزدیک هرمز — که برای نیروهای نظامی ایران جای پایی در نزدیکی دروازه ورودی تنگه هرمز فراهم میکند. لارک که میان سرزمین اصلی ایران و ساحل عمان قرار دارد، به نیروهای نظامی ایران امکان میدهد کشتیهای در حال عبور را زیر نظر بگیرند.
پس از آنکه تهران و واشنگتن در ماه آوریل به یک آتشبس اولیه دست یافتند، مقامهای نظامی ایران کشتیهایی را که از تنگه عبور میکردند، هدایت کردند تا بهجای استفاده از مسیر مستقیمتر در مرکز آبراه، از مسیری در شمال لارک و در امتداد ساحل ایران عبور کنند. مقامهای آمریکایی میگویند بخش میانی تنگه به دلیل مینهایی که نیروهای نظامی ایران در آن کار گذاشتهاند، خطرناک تلقی میشود.
ایران و ایالات متحده در ماه ژوئن توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز امضا کردند؛ اما این توافق ظرف چند هفته از هم فروپاشید و نیروهای آمریکایی بار دیگر محاصره بنادر ایران را برقرار کردند. از آن زمان، ایران فشار خود بر تردد کشتیها در این آبراه را افزایش داده و با محدود کردن انتقال نفت و گاز، موجب جهش قیمتهای جهانی انرژی شده است.
ایران به کشتیهایی که در بخش دورتر تنگه، در نزدیکی عمان، حرکت کردهاند، شلیک کرده است؛ اقدامی که به گفته تحلیلگران، تلاشی برای فراهمکردن زمینه دریافت عوارض از کشتیها در ازای عبور از تنگه است.
مقامهای ایرانی تلاش کردهاند این سازوکار را رسمی کنند و از همه کشتیهای عبوری خواستهاند برای گذر از آبراه، از «سازمان تنگه خلیج فارس» مجوز دریافت کنند؛ نهادی که ایران برای اداره عبور و مرور در این آبراه ایجاد کرده است. این سازمان اعلام کرده است هرگونه انحراف از مسیر شمالی در نزدیکی لارک، نقض مقررات محسوب خواهد شد.