ناتان اودنهایمر و آدام راگسون / نیویورک تایمز / ۲۵ اوت ۲۰۲۶
وزارت خارجه آمریکا در حال آمادهسازی برای بازگرداندن دیپلماتهای این کشور به سفارتخانههایی در خاورمیانه است که پیش از جنگ با ایران و در جریان آن تخلیه شده بودند؛ اقدامی که نشان میدهد دولت ترامپ انتظار بازگشت خصومتهای گسترده را ندارد.
بر اساس یک سند داخلی وزارت خارجه آمریکا که به دست روزنامه نیویورکتایمز رسیده است، بازگشت کارکنان خدمات خارجی و کاهش تدابیر اضطراری اتخاذشده در نمایندگیهای آمریکا در خاورمیانه ممکن است از همین هفته آغاز شود.
سه مقام آمریکایی نیز که به دلیل نداشتن مجوز گفتوگو با رسانهها نخواستند نامشان فاش شود، این تغییرات را تأیید کردند.
این روندِ بازگرداندن کارکنان در حالی قرار است اجرا شود که مذاکرات میان آمریکا و ایران به بنبست رسیده و دولت ترامپ تهدید کرده است تحریمهای اقتصادی جدیدی علیه تهران اعمال خواهد کرد.
بر اساس این سند، سفارتخانههای آمریکا در اسرائیل، لبنان، عربستان سعودی، قطر، اردن، عمان، عراق و کویت قرار است سطح نیروی انسانی خود را افزایش دهند.
وزارت خارجه آمریکا در بیانیهای اعلام کرد: «ما بهطور مستمر وضعیت امنیتی نمایندگیهای دیپلماتیک خود را در سراسر جهان بررسی میکنیم. بر اساس آخرین ارزیابیمان، در حال تنظیم وضعیت نیروی انسانی در برخی نمایندگیها در خاورمیانه هستیم تا اطمینان حاصل کنیم که ضمن حفاظت از ایمنی و امنیت کارکنانمان، میتوانیم به پیشبرد اهداف سیاست خارجی آمریکا ادامه دهیم.»
در اواخر فوریه، یک روز پیش از آنکه آمریکا و اسرائیل به ایران حمله کنند، به کارکنان غیرضروری سفارت آمریکا در اورشلیم و اعضای خانواده آنها این امکان داده شد که با هزینه دولت اسرائیل را ترک کنند. در هفتههای پس از آن، وزارت خارجه آمریکا دستور تخلیه نمایندگیهای خود در سراسر خاورمیانه را صادر کرد؛ چراکه ایران و متحدان منطقهای آن، پایگاههای دیپلماتیک آمریکا در عربستان سعودی، کویت، عراق و دیگر نقاط منطقه را با پهپادهای انفجاری و راکت هدف قرار میدادند.
دیپلماتهای مأمور در برخی از این کشورها، بهعنوان اقدامی احتیاطی، بهجای حضور در سفارتخانهها از خانههای خود کار میکردند.
مقامهای کنونی و پیشین وزارت خارجه آمریکا گفتند بازاستقرار کارکنان، با وجود متوقفماندن مذاکرات آمریکا و ایران بر سر تمدید آتشبس ۶۰روزهای که هفته گذشته منقضی شد، نشاندهنده کاهش تنشهاست.
دن شاپیرو، که در دولت باراک اوباما سفیر آمریکا در اسرائیل بود و در دولت جو بایدن بهعنوان مقام وزارت دفاع در حوزه خاورمیانه فعالیت میکرد، گفت: «بازگرداندن کارکنان به نمایندگیهایی که بخشی از آنها تخلیه شده بودند، نشان میدهد دولت معتقد است جنگ در حال فروکشکردن است.»
این سند میگوید نخستین دیپلماتهایی که بازخواهند گشت، کارکنان سفارت آمریکا در لبنان خواهند بود؛ هرچند بر اساس این برنامه، این سفارتخانه به ظرفیت کامل نیروی انسانی خود بازنخواهد گشت. در نهایت، طبق اسناد، کارکنان بهطور کامل به سه سفارتخانه آمریکا در اسرائیل، اردن و عمان بازخواهند گشت.
در نمایندگیهای آمریکا در امارات متحده عربی، عربستان سعودی، قطر و لبنان، سطح نیروی انسانی در مرحله نخست حداکثر به ۸۵ درصد خواهد رسید و این میزان در نمایندگیهای آمریکا در عراق، کویت و بحرین ۷۵ درصد تعیین شده است. این سند همچنین اضافه میکند که وزارت خارجه آمریکا در شش کشور حاشیه خلیج فارس و لبنان، محدودیتهایی برای همراهی اعضای خانواده کارکنان اعمال خواهد کرد.
جان آر. باس، که در دولت بایدن معاون وزیر خارجه در امور مدیریت بود، گفت: «محدودیتهای اعمالشده درباره اعضای خانواده نشان میدهد که دولت همچنان بر این باور است که سطح خطر بالاست. این محدودیتها حاکی از آن است که محیط تهدید نسبت به ۳۰، ۶۰ یا ۹۰ روز پیش، آرامتر شده، اما هنوز از وضعیت پیش از آغاز جنگ پرخطرتر است.»
دو مقام آمریکایی گفتند برخی دیپلماتهایی که به دلیل جنگ تخلیه شده بودند، برای روشنشدن محل مأموریت آینده خود بر وزارت خارجه فشار آورده بودند؛ بهویژه دیپلماتهایی که فرزند داشتند و باید پیش از آغاز سال تحصیلی درباره محل تحصیل آنها تصمیم میگرفتند. مشخص نیست این فشارها تا چه اندازه، و آیا اساساً، بر این تصمیم تأثیر گذاشته است یا نه.
مقامهای پیشین وزارت خارجه هشدار دادند که بازگرداندن دیپلماتها و برخی اعضای خانواده آنها به منطقه ممکن است نشاندهنده تمایل دولت ترامپ برای جلوگیری از آغاز دوباره درگیریها باشد، اما صلحی پایدار را تضمین نمیکند.
رابرت دانین، معاون پیشین دستیار وزیر خارجه آمریکا در امور خاور نزدیک، گفت: «بازگرداندن کارکنان سفارتخانهها دست دولت را برای اقدام علیه ایران در آینده نمیبندد.»
او با اشاره به تخلیه سفارتخانهها در اوایل سال جاری گفت: «آنها یک بار این کار را انجام دادند؛ میتوانند دوباره هم انجامش دهند.»