گابریل فهمی / نیویورک پست / ۲۲ اوت ۲۰۲۶
به نظر میرسد ایران در حال از دست دادن تسلط خود بر تنگه هرمز است. ترافیک عبوری از این آبراه حیاتی طی دو هفته گذشته نزدیک به ۴۰۰ درصد افزایش انفجاری داشته است. کشتیها به طور فزایندهای از یک کریدور تحت حمایت آمریکا برای عبور استفاده میکنند.
بر اساس دادههای مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، در هفته گذشته نزدیک به ۲۰۰ کشتی از تنگه عبور کردهاند، در حالی که این رقم در هفته پیش از آن ۱۵۰ فروند و دو هفته قبل تنها ۴۰ فروند بوده است.
این جهش، کل ترافیک عبوری از این مسیر را به حدود ۲۰ درصد از سطح پیش از جنگ رسانده است؛ مسیری که در زمان صلح حدود ۲۰ درصد از نفت حملشده جهان از طریق دریا از آن عبور میکرد.
فعالیت در تنگه هرمز پس از آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه تقریباً به طور کامل متوقف شد، اما اکنون کشتیها با وجود ادامه بنبست میان تهران و واشنگتن، به طور فزایندهای در حال عبور از آن هستند.
به گفته شرکت اطلاعات دریایی کپلر، بیش از ۸۰ درصد از محمولههای مایع که در دو هفته گذشته از تنگه هرمز عبور کردهاند، یا مسیر عمان - یک کانال مجاز از سوی سازمان بینالمللی دریانوردی سازمان ملل متحد و تحت حمایت آمریکا که ایران آن را نمیپذیرد - را انتخاب کردهاند و یا با خاموش کردن سیستمهای ردیابی خود به حالت «تاریک» رفتهاند که احتمالاً از همان کریدور عبور کردهاند.
همایون فلکشاهی، رئیس بخش تحلیل نفت خام در کپلر، این هفته به سیانان گفت: «بهطور فزایندهای چنین به نظر میرسد که ایران دستکم تا حدی کنترل تنگه را از دست داده است.»
دن پیکرینگ، بنیانگذار شرکت پیکرینگ انرژی پارتنرز نیز افزود: «مسیر عمان قطعاً منطقیترین گزینه است»، و خاطرنشان کرد که این روشی برای کشتیهاست تا از احتمال پرداخت عوارض به تهران جلوگیری کنند.
در طول هفت روز گذشته، ۱۰۳ کشتی وارد تنگه شده و ۸۹ کشتی از آن خارج شدهاند - که جهشی ۲۷ درصدی نسبت به یک هفته قبل را نشان میدهد، زمانی که ۷۶ کشتی وارد و ۷۵ کشتی خارج شده بودند.
این تغییر در مقایسه با دو هفته قبل حتی مشهودتر است - زمانی که تنها ۱۸ کشتی وارد و ۲۱ کشتی از این آبراه که در مرکز مناقشه بین کشورهای درگیر جنگ قرار دارد، خارج شدند.
بیشتر شناورهایی که از تنگه عبور کردند، با پرچم کشورهای همپیمان آمریکا، یعنی پاناما و لیبریا، تردد میکردند؛ هرچند پرچم کشتیها صرفاً محل ثبت آنها را نشان میدهد، نه محل استقرار شرکتهای مالک آنها. حدود نیمی از این کشتیها نفتکش و نیم دیگر حامل بار خشک بودند.
پنج کشتی در هفته گذشته هدف پرتابههای ایرانی قرار گرفتند که دو نفر کشته یا زخمی بر جای گذاشت. بر اساس گزارشها، کشتیها آسیب دیدند اما غرق نشدند.
ایالات متحده از ماه مه به طور پنهانی نفتکشها را از تنگه هرمز عبور داده و از تاکتیکهای ناوگان سایه مانند خاموش کردن رادارها برای عبور مخفیانه و دریانوردی نزدیک به سواحل عمان استفاده کرده است.
دوره ۶۰ روزه مذاکرات برای پایان دادن به جنگ روز دوشنبه به پایان رسید و مذاکرات پراکنده برای توافق بر سر کنترل تنگه هرمز به نتیجه نرسیده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اوایل این هفته گفت که تنگه بهطور کامل از مین پاکسازی و بازگشایی شده است؛ اقدامی که به امید فراهم کردن مسیر برای ازسرگیری تدریجی تردد انجام شده است. او همچنین اعلام کرد قصد دارد در قالب تحریمها، «کوبندهترین عملیات اقتصادی تاریخ» را علیه ایران اجرا کند.
او روز سهشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد: «تنگه هرمز باز و فعال است.»
در همین حال، مقام ارشد امنیتی ایران، رئیسجمهور آمریکا را به تلافیجویی «زلزلهوار» علیه ایالات متحده تهدید کرد؛ کشوری که قرار است روز دوشنبه مجموعهای از تحریمهای تازه را علیه ایران اعمال کند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، روز شنبه در یک گفتوگوی تلویزیونی گفت: «اگر ترامپ بخواهد اقدامی انجام دهد، ما به شکلی زلزلهوار انتقام خواهیم گرفت.»
«ما به همه کشورهای اطراف خود میگوییم که در جنگ اقتصادی به ایالات متحده نپیوندند، در غیر این صورت آنها را دشمن تلقی خواهیم کرد. اگر آنها در جنگ اقتصادی با آمریکاییها همکاری کنند، ما منافع آنها را هدف قرار خواهیم داد.»