خبرگزاری رویترز / ۱۱ اوت ۲۰۲۶
سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) روز سهشنبه اعلام کرد طالبان از زمان بازگشت به قدرت در افغانستان در سال ۲۰۲۱، حدود ۲.۴ میلیون دختر افغان را از آموزش متوسطه محروم کردهاند.
طالبان خود را برای گرامیداشت پنجمین سالگرد بازگشت به قدرت در این هفته آماده میکنند، در حالی که برخی کشورها با وجود نگرانیهای فزاینده ناظران حقوق بشر، روابط خود را با دولت طالبان گسترش میدهند.
یونسکو در بیانیه خود اعلام کرد افغانستان تنها کشوری است که دختران و زنان به طور رسمی از آموزش متوسطه و عالی منع شدهاند. این نهاد افزود این اقدام «خطر محکوم کردن افغانستان به دههها از دست دادن ظرفیتها، تعمیق فقر و آسیبهای جبرانناپذیر را به همراه دارد.»
یونسکو برآورد میکند ممنوعیت تحصیلات متوسطه و عالی زنان میتواند باعث خروج ۶۰۰ هزار زن افغان از نیروی کار تا سال ۲۰۶۶ شود، به ۹.۶ میلیارد دلار زیان درآمدی تجمعی منجر گردد و خطر ازدواج زودهنگام را افزایش دهد.
وزارت آموزش و پرورش تحت اداره طالبان بلافاصله به درخواست برای اظهارنظر پاسخ نداد.
مدارس در سال ۲۰۲۲ به روی دختران بسته شد
هنگامی که طالبان در سال ۲۰۲۱ و همزمان با خروج ایالات متحده و متحدانش به قدرت بازگشتند، بارها به جامعه بینالمللی اطمینان دادند که زنان همچنان برای رفتن به مدرسه و تحصیل آزاد خواهند بود.
با وجود این وعدهها، مدارس متوسطه در مارس ۲۰۲۲ به روی دختران بسته شد و پس از آن در دسامبر ۲۰۲۲ تحصیل زنان در دانشگاهها ممنوع اعلام شد. طالبان هر دو ممنوعیت را موقتی توصیف کردند، اما این ممنوعیتها همچنان به قوت خود باقی مانده است.
محدودیتهای طالبان همچنین اشتغال زنان و رفتوآمد آنان را محدود میکند.
طالبان استدلال میکنند که حقوق زنان را مطابق با تفسیر خود از شریعت اسلامی و فرهنگ افغانی رعایت میکنند.
یونسکو اعلام کرد محدودیتهای اعمال شده بر ادامه تحصیلات عالی زنان در افغانستان همچنین کمبود معلمان زن را تشدید خواهد کرد، در حالی که هماکنون بیش از ۲ میلیون کودک دبستانی به دلایلی غیر از ممنوعیتهای اعمال شده بر دختران و زنان، از تحصیل بازماندهاند.
یونسکو برآورد میکند که افغانستان تا سال ۲۰۳۰ با کمبود بیش از ۱۱ هزار معلم زن واجد شرایط مواجه خواهد شد.
هدی جابریان، هماهنگکننده برنامه آموزش در شرایط اضطراری یونسکو، در یک نشست خبری گفت: «بسیاری از معلمان کشور را ترک کردهاند... و کسانی که در سیستم بودند از ادامه تدریس منع شدهاند.»
جابریان افزود: «این تصمیم مبنی بر ممنوعیت تدریس زنان برای پسران، نه تنها به طور طبیعی تعداد قابل توجهی از معلمان و مربیان واجد شرایط را از نظام آموزشی حذف کرده، بلکه منجر به این شده است که پسران توسط معلمان مرد فاقد صلاحیت آموزش ببینند. ما با معلمان مرد فاقد صلاحیت یا با نبود هیچ معلمی مواجه هستیم.»
یونسکو اعلام کرد بیش از ۹۰ درصد از کودکان ۱۰ ساله قادر به خواندن یک متن ساده نیستند و نرخ سواد ملی ۳۷ درصد است.
بسیاری از مدارس پرازدحام و با امکانات ضعیف هستند. به گفته یونسکو، نزدیک به نیمی از مدارس فاقد آب، سرویس بهداشتی یا سیستم گرمایشی هستند.
تنها در سال ۲۰۲۵، ۳ میلیون نفر، چه به صورت اجباری و چه داوطلبانه، به افغانستان بازگشتهاند که فشار بیشتری بر مدارس وارد کرده است. یونسکو اعلام کرد از سال ۲۰۲۱ تاکنون، بلایای طبیعی از جمله زلزله و سیل باعث تعطیلی ۱۰۰۰ مدرسه شده است.