پاتریشیا زنگرله / خبرگزاری رویترز / ۷ اوت ۲۰۲۶
سنای آمریکا روز جمعه با اکثریتی قاطع طرح جامع تحریمهای روسیه را تصویب کرد؛ اقدامی که به پیشبرد طرحی طولانیمدت و مورد حمایت سناتور فقید، لیندزی گراهام، انجامید و زمینه را برای بررسی آن در مجلس نمایندگان طی چند هفته آینده فراهم کرد.
گراهام، جمهوریخواه ایالت کارولینای جنوبی که ماه گذشته درگذشت، در جریان جنگ چهار ساله اوکراین با روسیه یکی از صریحترین حامیان کییف در کنگره بود. هدف این طرح، افزایش فشار اقتصادی بر مسکو به دلیل تهاجم آن به اوکراین است.
این طرح همچنین تحریمهای گستردهتری علیه ایران دربرمیگیرد؛ تحریمهایی که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، خواستار آنها شده بود و قانونگذاران نیز بیش از یک سال پس از ارائه طرح در سال ۲۰۲۵، برای رأیگیری درباره آن تلاش کردند.
رهبران جمهوریخواه سنا پیشتر این طرح را در دستور کار قرار نداده بودند، زیرا ترامپ با آن مخالفت میکرد. ترامپ از زمان آغاز دوره دوم ریاستجمهوری خود در ژانویه ۲۰۲۵، تصمیمگیری درباره تحریمها را در کاخ سفید متمرکز کرده بود، نه در کنگره.
سنای آمریکا با ۸۶ رأی موافق در برابر ۱۱ رأی مخالف، «قانون تحریم روسیه و ایران به نام لیندزی او. گراهام در سال ۲۰۲۶» را تصویب کرد. این قانون مقامهای روسیه را هدف تحریم قرار میدهد و به رئیسجمهوری آمریکا اجازه میدهد برای کاهش وابستگی چین، هند و دیگر کشورها به نفت و گاز روسیه، تعرفههای سنگینی بر واردات از آنها وضع کند.
سفارت اوکراین در واشنگتن با انتشار بیانیهای از تصویب این طرح استقبال کرد و آن را «گامی بهموقع و مهم در جهت افزایش فشار بر روسیه» خواند.
با این حال، حمایت گسترده از این طرح ممکن است برای تصویب آن در مجلس نمایندگان کافی نباشد. برخی قانونگذاران و صنایع نگراناند که اختیارات جدید اعطاشده به ترامپ برای وضع تعرفهها، هزینه واردکنندگان و مصرفکنندگان آمریکایی را افزایش دهد و جمهوریخواهان را در معرض پیامدهای سیاسی منفی قرار دهد.
تردیدها در مجلس نمایندگان
گریگوری میکس، نماینده دموکرات نیویورک، و دان بایر، نماینده دموکرات ایالت ویرجینیا، در بیانیهای اعلام کردند که همچنان «نگرانیهای اساسی» درباره اختیارات تعرفهای اعطاشده به ترامپ دارند؛ اختیاراتی که رئیسجمهوری آمریکا آنها را به بخش محوری رویکرد «اول آمریکا» در سیاست خارجی خود تبدیل کرده است.
میکس، ارشدترین دموکرات در کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان، و بایر، عضو ارشد دموکرات در کمیته مشترک اقتصادی، گفتند: «آنچه این طرح اعطا میکند... اختیارات گسترده جدیدی برای وضع تعرفههاست که رئیسجمهوری میتواند بدون هیچ محدودیتی از آنها بهعنوان سلاح استفاده کند؛ همانطور که بارها در گذشته چنین کرده است.»
جمهوریخواهان همحزبی ترامپ تنها اکثریتی شکننده در هر دو مجلس نمایندگان و سنا دارند.
رند پال، سناتور جمهوریخواه ایالت کنتاکی، تنها جمهوریخواه سنا بود که به این طرح رأی مخالف داد. او تعرفهها را به مالیاتهایی بر مصرفکنندگان آمریکایی تشبیه کرد.
پس از آنکه دارلین گراهام، خواهر گراهام که برای تصدی کرسی او منصوب شده است، نتیجه نهایی رأیگیری را قرائت کرد، صحن سنا از تشویق و کفزدن منفجر شد.
سنا همچنین با اصلاحیهای مخالفت کرد که رند پال و ران وایدن، سناتور دموکرات ایالت اورگن، ارائه کرده بودند و هدف آن حذف اختیارات مربوط به وضع تعرفهها بود.
رافائل وارناک، سناتور دموکرات ایالت جورجیا، که او نیز خواستار تغییر متن مربوط به تعرفهها بود، گفت از جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا در دولت ترامپ، تعهدی کتبی دریافت کرده است مبنی بر اینکه برای اختیارات تعرفهای، محدودیتها و سازوکارهای کنترلی در نظر گرفته شود.
در صورت تصویب این طرح در مجلس نمایندگان و امضای آن توسط ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا خواهد توانست تعرفههایی تا سقف ۱۰۰ درصد بر کشورهایی وضع کند که مصرفکنندگان عمده انرژی روسیه هستند؛ از جمله هند، ژاپن و برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا. همچنین اختیار لغو این تعرفهها به تشخیص رئیسجمهوری واگذار خواهد شد.
حامیان این طرح تأکید دارند که دامنه تعرفهها آنقدر محدود است که میتوانند هدف مورد نظر، یعنی کاهش درآمدهای روسیه از انرژی که هزینه جنگ این کشور علیه اوکراین را تأمین میکند، محقق کنند؛ بدون آنکه پیامدهای منفی به همراه داشته باشند.
حامیان این قانون، آن را بهترین فرصت برای حمایت از اوکراین خواندند و رأی قاطع دو حزبی سنا، زمینه را برای تصویب آن در مجلس نمایندگان پس از بازگشت از تعطیلات تابستانی در ۳۱ آگوست فراهم کرد.
گراهام اندکی پیش از مرگ ناگهانی خود در ۱۱ ژوئیه اعلام کرده بود که او و ترامپ سرانجام درباره پیشبرد این طرح به توافق رسیدهاند.
این طرح به رئیسجمهوری اجازه میدهد بر کالاهای وارداتی از کشورهایی که بخش عمده نفت یا گاز روسیه را خریداری میکنند و به روسیه برای دور زدن تحریمها کمک میرسانند، تعرفههای هدفمند وضع کند.
این طرح تعرفههای مذکور را به پنج واردکننده بزرگ نفت خام یا گاز روسیه و پنج کشور اصلی که به روسیه در دور زدن تحریمهای انرژی کمک میکنند، محدود میکند. این مصوبه همچنین شامل بندی است که از خلأ در اختیارات تحریمی جلوگیری میکند؛ اختیاراتی که تأمین مالی انرژی و تسلیحات ایران را محدود میسازد.