پریسا حافظی، تیمور اظهری و احمد تولبا
۲۹ ژوئیه ۲۰۲۶ / ۷ مرداد ۱۴۰۵
یک مقام ارشد ایرانی روز چهارشنبه به رویترز گفت که تهران پیشنهاد عمان برای مدیریت مشترک منطقهای تنگه هرمز را رد کرده است؛ اقدامی که امیدها برای حل بنبست چندماههای که تجارت خلیج فارس را فلج کرده، از بین میبرد.
عمان یک توافق منطقهای جدید با هدف حل مناقشه بر سر این تنگه حیاتی ارائه کرده بود، تنگهای که پیش از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در ماه فوریه، حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
با این حال، تهران پیشنهاد عمان برای مدیریت مشترک منطقهای تنگه را رد کرد و گفت این طرح هیچ شانسی برای موفقیت ندارد.
این مقام رسمی ایران به رویترز گفت: آمریکا و عربستان سعودی در تلاش هستند تا عمان را برای پیشبرد «طرحهای غیرواقعبینانه» خود در مورد این تنگه راهبردی تحت فشار قرار دهند. به گفته این مقام، ایران اصرار دارد که کل مسیر ورودی از طریق تنگه و بخشی از مسیر خروجی باید تحت کنترل ایران باشد.
این مقام افزود، با وجود اینکه تهران، عمان را همسایهای ارزشمند میداند، توافق کنترل مشترک ۵۰-۵۰ با عمان منافع ایران را تأمین نمیکند.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز چهارشنبه اعلام کرد که نیروهایش سه نفتکش را در تنگه هدف قرار داده و پس از بیتوجهی آنها به هشدارها به دلیل طی کردن «مسیر ناامن و غیرقانونی»، مجبور به توقف کرده است.
نیروی دریایی سپاه پاسداران در بیانیهای اعلام کرد که همچنان کنترل کامل این آبراه راهبردی را در دست دارد و هشدار داد که «دخالت نظامی غیرقانونی آمریکا» و دستورالعملهای آن به کشتیها در منطقه بیپاسخ نخواهد ماند.
رویترز نتوانست فوراً روایت سپاه را تأیید کند.
عمان پیشنهاد مدیریت مشترک هرمز را مطرح کرد
در تلاش برای حل مناقشه بر سر تنگه هرمز، عمان طرحی را با حمایت کشورهای حاشیه خلیج فارس برای مدیریت این آبراه به ایران ارائه کرده بود که شامل دریافت عوارض داوطلبانه از کشتیها میشد؛ موضوعی که یک منبع از کشورهای حاشیه خلیج فارس و یک دیپلمات غربی روز سهشنبه به رویترز گفتند.
به گفته منبع خلیجی و دیپلمات غربی مطلع از موضوع که با رویترز گفتوگو کردند، بر اساس پیشنهاد عمان، ایران کنترل انحصاری را اعمال نخواهد کرد و عوارض نیز داوطلبانه خواهد بود.
این سامانه مشابه سامانهای خواهد بود که در تنگه مالاکا در آسیا وجود دارد، جایی که اندونزی، مالزی و سنگاپور از کشتیها میخواهند برای تأمین مالی عملیات ناوبری، حفاظت از محیط زیست و عملیات جستجو و نجات، کمکهای داوطلبانه پرداخت کنند.
ایران پس از حمله آمریکا و اسرائیل به این کشور در ۲۸ فوریه، تنگه را عملاً بست. توافقی که ماه گذشته میان آمریکا و ایران حاصل شد، تنگه را تا حدی بازگشایی کرد و قرار بود مذاکرات آتی برای حل مسائل بزرگتر از جمله برنامه هستهای ایران برگزار شود. اما این توافق در اوایل ژوئیه پس از آنکه ایران به سمت شناورهایی که از کانال کشتیرانی مورد تایید این کشور استفاده نمیکردند شلیک کرد، از هم پاشید.
حملات آمریکا و عربستان در عراق
قیمت نفت روز چهارشنبه با تشدید مجدد حملات، بیش از ۳ دلار در هر بشکه افزایش یافت.
آمریکا و عربستان سعودی روز چهارشنبه اعلام کردند حملاتی را علیه گروههای مورد حمایت ایران در عراق انجام دادهاند و گفتند این گروهها مسئول حملات پهپادی به تأسیسات نفتی عربستان بودهاند؛ اقدامی که باعث شد ایران هشدار دهد که متهم کردن این کشور به چنین حملاتی یک «اشتباه محاسباتی بزرگ» است.
حملات آمریکا و عربستان در شرق عراق تنها ساعاتی پس از آن صورت گرفت که ارتش آمریکا اعلام کرد پدافند هواییاش یک حمله غافلگیرکننده ایران به نیروهای آمریکایی در منطقه را دفع کرده است. سپاه پاسداران روز چهارشنبه اعلام کرد که چندین موشک بالستیک به تأسیسات نظامی آمریکا در اردن شلیک کرده است.
ارتش اردن اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور روز چهارشنبه پنج موشک ایرانی را که به سمت این کشور شلیک شده بود، رهگیری و سرنگون کرده است.
حملات متقابل در روزهای اخیر، وقفه کوتاه در درگیریها را پایان داده است؛ وقفهای که پس از آن ایجاد شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به طور ناگهانی کارزار دو هفتهای بمباران آمریکا را متوقف کرد و به نظر میرسید ایران نیز از همین رویه پیروی کرده است.
عربستان سعودی روز سهشنبه اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور چندین پهپاد را که تأسیسات نفتی در استان شرقی این کشور را هدف قرار داده بودند، منهدم کرده است. ترکی المالکی، سخنگوی وزارت دفاع عربستان، گفت که شبهنظامیان مورد حمایت ایران این حملات را از خاک عراق انجام دادهاند.
در ادامه همان روز، فرماندهی مرکزی آمریکا و وزارت دفاع عربستان اعلام کردند که دو کشور چندین سایت را در سراسر شرق عراق که به گفته آنها توسط ایران برای هدایت حملات پهپادی استفاده میشد، هدف قرار دادهاند.
حشد الشعبی عراق اعلام کرد که تعدادی از مقرهای رسمی آن در نقاط مختلف عراق روز چهارشنبه توسط آنچه نیروهای آمریکایی و سعودی توصیف کرد، مورد حمله قرار گرفته است. حشد الشعبی اعلام کرد گزارشهای اولیه حاکی از کشته شدن چند نفر و زخمی شدن تعدادی دیگر، به همراه وارد آمدن خسارت به تعدادی از ساختمانها و تأسیسات آن است.
یک مقام دفاعی ایران در گفتوگو با تلویزیون دولتی ایران، هرگونه ارتباط بین پرتابههای شلیکشده از کشورهای دیگر به سمت اهداف سعودی را به شدت تکذیب کرد.
این مقام نظامی که نامی از او برده نشد و به نقل از صدا و سیمای جمهوری اسلامی صحبت میکرد، گفت که نسبت دادن حملات به منافع آمریکا در منطقه به ایران، یک «اشتباه محاسباتی بزرگ» است.