باراک راوید / آکسیوس
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز دوشنبه به آکسیوس گفت که برای دادن فرصت دوباره به مذاکرات، تصمیم گرفته حملات آمریکا به ایران را متوقف کند، اما تأکید کرد در صورت شکست دیپلماسی، ممکن است دستور ازسرگیری عملیات نظامی گسترده را صادر کند.
اهمیت موضوع: مذاکرات جاری بر دستیابی به توافقی جدید متمرکز است که به بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری گفتوگوها درباره یک توافق جامع هستهای منجر شود.
این مذاکرات عمدتاً میان ایران و عمان در جریان است، اما قطر، پاکستان، مصر و نمایندگان ترامپ، استیو ویتکاف و جرد کوشنر نیز بهطور فعال در آن مشارکت دارند.
آنچه ترامپ میگوید: «ما در حال انجام مذاکراتی بسیار عمیق با ایران هستیم. اگر این مذاکرات به نتیجه نرسد، به اقدامات نظامی بسیار شدید بازخواهیم گشت.» ترامپ این سخنان را در مصاحبهای بیان کرد.
وی در پاسخ به این پرسش که چه مدت حاضر است به دیپلماسی فرصت دهد، گفت: «زمان زیادی نداریم. یا سریع پیش میرود یا اصلاً پیش نمیرود.»
پشتصحنه: ترامپ گفت که روز جمعه تصمیم گرفته حملات را متوقف کند، زیرا کشورهای میانجی و همچنین سایر کشورهای منطقه از او خواسته بودند به مذاکرات فرصت دیگری بدهد.
ترامپ افزود: «تمام کسانی که با ایران سروکار دارند از من خواستند: “شلیک نکن”»، و تأکید کرد که بهنظر او ایران تمایل دارد به توافق برسد.
میان سطور: ترامپ در توضیح موافقت خود با درخواست میانجیها گفت: «نه چیزی به دست آوردیم، نه چیزی از دست دادیم.»
او همچنین اشاره کرد که پس از توقف حملات، قیمت نفت کاهش یافته و بازار سهام رشد کرده است.
عامل اصلی خبر: برای نخستینبار طی دو هفته گذشته، ترامپ روز جمعه به نیروهای نظامی دستور داد آتش را متوقف کرده و از انجام حملات علیه اهداف ایرانی در سواحل جنوبی ایران و منطقه تنگه هرمز خودداری کنند.
این تصمیم پس از دیدار با مشاوران ارشد و مقامهای نظامی اتخاذ شد؛ کسانی که طرح جدیدی برای حملات آن روز به او ارائه کرده بودند.
به گفته منابع، در روزهای پیش از این جلسه، ترامپ متمایل به بازگشت به عملیات نظامی گسترده بود، اما از عصر پنجشنبه رویکرد او شروع به تغییر کرد.
تصمیم او برای متوقف کردن بمباران تنگه در روز جمعه نهایی شد.
وضعیت فعلی: منابع منطقهای میگویند مذاکرات میان عمان و ایران پیشرفتهایی داشته، اما هنوز توافقی حاصل نشده است.
بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، روز دوشنبه با همتایان خود از ایران، قطر، عربستان سعودی، کویت و مصر تماسهای تلفنی برقرار کرد.
او در بیانیهای اعلام کرد که این گفتوگوها «بر راههای تقویت چشمانداز دستیابی به ترتیبات عملی، عادلانه و پایدار برای ناوبری دریایی ... در تنگه هرمز» متمرکز بوده است.
بر اساس گفته یک منبع منطقهای، یکی از ایدهها این است که ایران، عمان و سایر کشورهای منطقه بتوانند «هزینههای خدماتی معقول» برای امنیت دریایی، حفاظت از محیط زیست و سایر خدمات دریافت کنند.
این منبع به تنگه مالاکا اشاره کرد — جایی که مالزی، اندونزی و سنگاپور بهجای دریافت عوارض عبور کلی، برای خدمات مشخص از کشتیها هزینه دریافت میکنند — بهعنوان الگویی احتمالی.
گزینه دیگر میتواند هدایت این هزینهها به یک صندوق مشترک باشد که با مشارکت سازمان بینالمللی دریانوردی اداره شود.
آنچه باید زیر نظر داشت: ترامپ قرار است روز سهشنبه در کاخ سفید با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار کند.
ترامپ گفت: «من با بیبی درباره این واقعیت صحبت خواهم کرد که اگر من رئیسجمهور نبودم، ایران تاکنون به سلاح هستهای دست یافته بود و اسرائیل نابود شده بود.»