باراک راوید / آکسیوس
دو دیپلمات اروپایی و دو منبع دیگر آگاه به آکسیوس گفتهاند که ایالات متحده و بریتانیا در حال برنامهریزی برای برگزاری نشستی در سطح عالی در لندن در هفته آینده هستند که محور آن بررسی تشکیل یک ائتلاف بینالمللی احتمالی برای حفاظت از کشتیرانی دریایی در تنگه هرمز خواهد بود.
اهمیت موضوع: بازگشایی تنگه هرمز به روی کشتیرانی تجاری یکی از ارکان اصلی هرگونه راهبرد خروج آمریکا از جنگ با ایران و همچنین بخشی کلیدی از تلاشها برای تثبیت بازارهای جهانی انرژی به شمار میرود.
به گفته دیپلماتهای اروپایی، برنامه سفر و تاریخ برگزاری این نشست همچنان در دست بررسی است و هنوز نهایی نشده است. این نشست ممکن است وزرای دفاع و فرماندهان ارشد نظامی کشورهای غربی و همچنین کشورهای منطقه را گرد هم آورد.
بر اساس این گزارش، احتمال دارد پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح این کشور، در این نشست شرکت کنند.
یک مقام کاخ سفید تأیید کرد که آمریکا و بریتانیا قصد دارند این کنفرانس را هفته آینده برگزار کنند. سفارت بریتانیا در واشنگتن از اظهارنظر در این باره خودداری کرد.
تحولات اخیر: از زمانی که ایران دو هفته پیش حملات خود علیه کشتیها در تنگه هرمز را آغاز کرد، آمریکا بهطور روزانه مواضع نظامی ایران در امتداد سواحل جنوبی این کشور را هدف حملات خود قرار داده است.
در چهار روز گذشته هیچ حملهای از سوی ایران علیه کشتیهای تجاری گزارش نشده است. برخی مقامهای دفاعی آمریکا معتقدند دلیل این موضوع آن است که توانایی نظامی ایران در اطراف تنگه هرمز در نتیجه حملات آمریکا تقریباً بهطور کامل از بین رفته است.
با این حال، مقامهای دیگری میگویند ایران همچنان توانایی حمله به کشتیها در این منطقه را حفظ کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه تهدید کرد که اگر ایران حملات بیشتری علیه کشتیها در تنگه هرمز انجام دهد، پلها و نیروگاهها، از جمله در تهران، هدف بمباران قرار خواهند گرفت. ایران نیز در پاسخ، زیرساختهای کشورهای حاشیه خلیج فارسِ همپیمان آمریکا را تهدید کرد.
تصویر کلی: تنشها بر سر تنگه هرمز پس از آن شدت گرفت که مذاکرات میان عمان، ایران و قطر درباره یک سازوکار جدید برای مدیریت وضعیت این آبراه بدون دستیابی به نتیجه پایان یافت.
اندکی بعد، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، برای انجام رایزنیها به تهران بازگشت و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شلیک به سمت کشتیها در تنگه هرمز را آغاز کرد.
روز جمعه یک هیأت عمانی وارد تهران شد تا مذاکرات درباره سازوکار بازگشایی تنگه هرمز را از سر بگیرد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه اعلام کرد که با همتای پاکستانی خود ــ که نقش میانجی در گفتوگوهای ایران و آمریکا را بر عهده دارد ــ درباره ابتکارها و پیشنهادهای مختلف گفتوگو کرده است.
او گفت: «مشکل میان ما و آمریکا کمبود میانجی نیست؛ مشکل، رویکرد آمریکاست.»
عراقچی افزود که ایران «در برابر زورگویی آمریکا تسلیم نخواهد شد» و از منافع خود در تنگه هرمز دفاع خواهد کرد.
او تصریح کرد: «تا زمانی که اهداف و مطالبات مشروع مردم ایران محقق نشود، طبیعی است که ما به مسیر خود ادامه دهیم.»
بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه ایران، عراقچی روز جمعه در تماس تلفنی با بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، درباره «امنیت کشتیرانی دریایی و عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز» گفتوگو کرد.
در این بیانیه آمده است: «دو وزیر بر اهمیت حفظ امنیت دریانوردی تأکید کردند و درباره راهحلهای منطقهای و همکاریهایی که با هدف جلوگیری از تشدید بیشتر تنشها در منطقه دنبال میشود، به تبادل نظر پرداختند.»
پشت پرده: منابع آگاه میگویند آمریکا قصد دارد بر مبنای رایزنیهایی که بریتانیا و فرانسه طی ماههای گذشته با کشورهای مختلف درباره تشکیل یک ائتلاف بینالمللی احتمالی برای تنگه هرمز انجام دادهاند، حرکت کند.
یکی از شروط اصلی که بسیاری از کشورها مطرح کردهاند این است که درگیریها در تنگه هرمز پایان یابد تا شرایط میدانی برای استقرار یک مأموریت بینالمللی دریایی به اندازه کافی امن باشد.
به گفته این منابع، آمریکا از متحدان خود میخواهد تجهیزات و امکاناتی مانند شناورهای مینروب، ناوهای دریایی و پهپادها را برای کمک به تأمین امنیت مسیرهای کشتیرانی به منطقه اعزام کنند.
یکی از دیپلماتهای اروپایی در این باره گفت: «آمریکاییها به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت هستند و میخواهند ما به آنها کمک کنیم.»