مگی مایکل و پریسا حافظی / خبرگزاری رویترز / ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶
چهار منبع آگاه اعلام کردند که ایران در ماه جاری فرماندهان سپاه پاسداران، مشاوران نظامی و تجهیزات مرتبط با موشک و پهپاد را از طریق یک پرواز به یمن منتقل کرده است؛ اقدامی که به گفته این منابع نشان میدهد تهران در پی تقویت توانایی متحدان حوثی خود برای تهدید کشتیرانی در دریای سرخ است.
چهار منبع مطلع از این موضوع، از جمله دو منبع ایرانی، وزیر اطلاعرسانی دولت یمن و یک تحلیلگر امنیتی منطقهای، به رویترز گفتند ایران در تاریخ ۱۳ ژوئیه با یک پرواز از تهران به یمن، نیروهای سپاه پاسداران و تجهیزات نظامی را منتقل کرده است؛ رخدادی که تاکنون گزارش نشده بود.
دو منبع ایرانی به رویترز گفتند که بین ۱۰ تا ۲۱ نفر از نیروهای سپاه پاسداران، از جمله چند فرمانده ارشد، در این پرواز شرکت هواپیمایی ماهان حضور داشتند.
این هواپیما در ابتدا عازم صنعا، پایتخت تحت کنترل حوثیها، بود اما پس از آنکه فرودگاه صنعا هدف حمله دولت مورد حمایت عربستان سعودی قرار گرفت، مسیر خود را تغییر داد و در بندر حدیده در ساحل دریای سرخ، که در کنترل حوثیهاست، فرود آمد.
یکی از منابع گفت: «فرماندهان سپاه برای پشتیبانی از عملیات حوثیها و آموزش استفاده از سامانههای موشکی جدید به یمن سفر کردند.» وی افزود ایران همچنین برای تأمین مالی فعالیتهای حوثیها، مقداری طلا نیز با همان هواپیما ارسال کرده است.
دو منبع ایرانی به دلیل نگرانیهای امنیتی خواستند نامشان فاش نشود.
این استقرار، شواهد تازهای از تلاش ایران برای تقویت حوثیها ارائه میدهد؛ گروهی که بیش از یک دهه است در جنگ داخلی با دولت مورد حمایت عربستان سعودی و مورد شناسایی جامعه بینالمللی درگیر است و طی این سالها با موشک و پهپاد کشورهای همسایه در خلیج فارس را هدف قرار داده است.
وزارت امور خارجه ایران بلافاصله به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد. تهران بارها ارسال توانمندیهای موشکی برای جنبش حوثی یمن را رد کرده است.
عبدالرحمن الاحنومی، از مسئولان رسانهای حوثیها که گفت خود نیز در این هواپیما حضور داشته، ادعاهای مربوط به اعزام کارشناسان نظامی ایران به یمن را «دروغ و ساختگی» خواند و گفت همه سرنشینان هواپیما غیرنظامی بودند.
حوثیها نیز پیش از این بارها وابستگی به ایران را رد کرده و گفتهاند سلاحهای خود را بهطور مستقل تولید میکنند.
آغاز محاصره دریایی عربستان چند روز پس از ورود فرماندهان
سه روز پس از رسیدن این پرواز به یمن، رویترز گزارش داد که تهران از جنبش حوثی خواسته است در صورت حمله آمریکا به زیرساختهای حیاتی ایران، آماده بستن مسیر انتقال نفت در دریای سرخ باشد؛ اقدامی که تهدیدی تازه برای عرضه جهانی انرژی به شمار میرود.
روز دوشنبه، حوثیها که مناطق تحت کنترلشان بر این آبراه راهبردی مشرف است، در واکنش به بمباران فرودگاه صنعا در ۱۳ ژوئیه ـ حملهای که آن را به عربستان سعودی نسبت دادند ـ از آغاز محاصره دریایی عربستان خبر دادند.
این تحولات نشاندهنده پایان آتشبس چهارساله میان ریاض و حوثیها بود. تهدید این گروه علیه یکی از مهمترین مسیرهای تجارت دریایی جهان روز پنجشنبه نیز تشدید شد؛ زمانی که اعلام کرد به دو نفتکش سعودی حمله کرده است.
معمر الاریانی، وزیر اطلاعرسانی دولت مورد حمایت عربستان در یمن، در گفتوگوی تلفنی با رویترز در روز چهارشنبه، با استناد به اطلاعات اطلاعاتی، انتقال نیروهای سپاه و تجهیزات نظامی را تأیید کرد.
او گفت: «ماموریت آنها تقویت توان نظامی شبهنظامیان و آمادهسازی آنان برای تهدید امنیت کشتیرانی بینالمللی در دریای سرخ و تنگه بابالمندب است.»
مزاحم السلوم، تحلیلگر امنیتی و اطلاعاتی که سالها فعالیت حوثیها و دیگر گروههای مورد حمایت ایران را دنبال کرده است، نیز ورود کارشناسان سپاه پاسداران با پرواز ۱۳ ژوئیه را تأیید کرد.
تحلیلگر: این پرواز حامل قطعات موشکی و پهپادی بود
السلوم گفت بخشی از محموله این پرواز شامل قطعات مربوط به موشکهای کوتاهبرد و میانبرد و همچنین پهپادها بوده است؛ سامانههایی که مشابه آنها پیشتر در حملات علیه عربستان سعودی و امارات متحده عربی به کار گرفته شدهاند.
به گفته او، تهران سال گذشته نیز در جریان جنگ با اسرائیل، مشاوران نظامی خود را از طریق سومالی به یمن اعزام کرده بود؛ ادعایی که ایران آن را رد کرده است.
حوثیها اوایل ماه جاری از برقراری پروازهای مستقیم میان صنعا و تهران خبر داده و اعلام کرده بودند این مسیر هوایی به شکستن آنچه «محاصره تحمیلی عربستان علیه یمن» توصیف کردند، کمک خواهد کرد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در نشست خبری ۲۰ ژوئیه در تهران گفت پرواز ۱۳ ژوئیه به مقصد صنعا برای بازگرداندن هیأت حوثی که برای شرکت در مراسم تشییع آیتالله علی خامنهای، رهبر عالی کشتهشده ایران، به تهران سفر کرده بود، انجام شده است. به گفته او، شماری از شهروندان یمنی که در ایران تحت درمان پزشکی قرار گرفته بودند نیز با همان پرواز به کشورشان بازمیگشتند.
این هواپیما در ۳ ژوئیه حدود ۲۰۰ نفر، از جمله مقامهای ارشد، زنان و کودکان، را برای شرکت در مراسم تشییع به ایران منتقل کرده بود. چهار منبع یادشده گفتند که هواپیما در ۱۳ ژوئیه هنگام بازگشت به یمن، علاوه بر اعضای این هیأت، فرماندهان و مشاوران سپاه پاسداران را نیز حمل میکرد. اما پیش از آنکه بتواند در فرودگاه صنعا فرود آید، حمله دولت مورد حمایت عربستان به این فرودگاه، هواپیما را ناچار کرد مسیر خود را تغییر دهد و در حدیده، تحت کنترل حوثیها، فرود آید.
نیروهای نظامی حوثی نیز اعلام کردند جنگندههای سعودی که حمله به فرودگاه صنعا را انجام داده بودند، در نهایت مجبور به ترک حریم هوایی یمن شدند.