پاکستان روز چهارشنبه تهدیدهای اخیر حوثیها علیه عربستان سعودی و تجارت با این کشور از طریق دریای سرخ را محکوم کرد و هشدار داد که در صورت هدف قرار گرفتن «منافع دریانوردی» خود در «هرگونه اقدام متخاصمانه»، حق دفاع از خود را محفوظ میدارد.
بیانیه اسلامآباد پس از آن منتشر میشود که شورشیان حوثی یمن، همپیمان با ایران، محاصره دریایی فوری علیه عربستان سعودی را اعلام کردند و جبهه جدیدی را در منازعه خاورمیانه گشودند.
این محاصره دریایی، در صورت اجرا، میتواند دسترسی به بنادر عربستان سعودی در دریای سرخ را قطع کند؛ بنادری که به دلیل محدودیتهای درگیریهای تجدیدشده میان آمریکا و ایران برای عبور از تنگه هرمز، برای صادرات نفت حیاتی بودهاند.
به گزارش روزنامه پاکستانی «داون»(Dawn)، وزارت امور خارجه پاکستان روز چهارشنبه در بیانیهای با محکوم کردن «تهدیدهای مداوم» حوثیها اعلام کرد: «تهدیدها علیه کشتیرانی تجاری و تجارت با پادشاهی عربستان سعودی غیرقابل قبول است و اصول شناختهشده حقوق بینالملل را نقض میکند.»
اسلامآباد اعلام کرد که «بهویژه نگران گزارشهای مربوط به تهدیدهای مستقیم علیه شناورهای درگیر در تجارت قانونی با عربستان سعودی» است.
وزارت امور خارجه پاکستان تاکید کرد: «چنین اقداماتی امنیت منطقهای را تهدید میکند، آزادی کشتیرانی را تضعیف میسازد، نظم دریانوردی مبتنی بر قوانین را به چالش میکشد و جریان مداوم تجارت جهانی را به خطر میاندازد.»
علاوه بر این، اعلام شد که «هرگونه اقدام متخاصمانه علیه شناورهای با پرچم پاکستان یا منافع دریانوردی این کشور، تهدیدی جدی برای امنیت ملی و منافع حاکمیتی پاکستان تلقی خواهد شد.»
وزارت امور خارجه هشدار داد پاکستان این حق را برای خود محفوظ میدارد که «در راستای اعمال حق دفاع از خود برای حفاظت از داراییهای دریانوردی و منافع ملی»، طبق منشور ملل متحد و حقوق بینالملل، «تمام اقدامات لازم از جمله استفاده قانونی از زور» را به کار گیرد.
پاکستان همچنین اعلام کرد که «شدیداً نگران تلاشها برای کشاندن» عربستان سعودی به منازعه خاورمیانه است؛ چرا که درگیریها میان ایالات متحده و ایران ادامه دارد و ایران نیز متقابلاً پایگاههای نظامی آمریکا در برخی کشورهای حوزه خلیج فارس را هدف قرار داده است.
پشتیبانی تزلزلناپذیر از عربستان
اسلامآباد بر «پشتیبانی تزلزلناپذیر خود از امنیت، حاکمیت، تمامیت ارضی و شکوفایی کشور برادر، پادشاهی عربستان سعودی» تاکید کرد.
در بیانیه وزارت امور خارجه آمده است: «پاکستان ضمن پایبندی استوار به گفتگو، دیپلماسی و تنشزدایی منطقهای، از همه طرفها میخواهد به حقوق بینالملل احترام بگذارند و ایمنی و امنیت کشتیرانی بینالمللی را تضمین کنند.»
وزارت امور خارجه پاکستان نسخه عربی این بیانیه را نیز در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) به اشتراک گذاشت.
اطلاعیه روز دوشنبه حوثیها پس از آن منتشر شد که این گروه و عربستان سعودی هفته گذشته برای نخستین بار طی چند سال اخیر به تبادل آتش پرداختند؛ اقدامی که آتشبس سال ۲۰۲۲ را که با وجود انقضا همچنان برقرار بود، به خطر انداخت.
پس از شلیک موشک توسط حوثیها به سمت عربستان سعودی در تاریخ ۱۳ ژوئیه، شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، بدون اشاره به جزئیات بیشتر، محکومیت شدید کشورش را نسبت به این «حملات گستاخانه» علیه پادشاهی عربستان ابراز کرده بود.
اسلامآباد همچنین در نشست اضطراری شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره یمن، از ریاض حمایت کرد و از همه طرفهای ذیربط خواست اختلافنظرها را از طریق گفتگو و دیپلماسی حلوفصل کنند.
بر اساس «پیمان دفاع متقابل استراتژیک» که در سپتامبر ۲۰۲۵ بین دو کشور به امضا رسید، پاکستان و عربستان سعودی هرگونه حمله به هر یک از دو کشور را به عنوان اقدام متجاوزانه علیه هر دو کشور تلقی میکنند.
پاکستان و عربستان سعودی برای دههها روابط دفاعی و امنیتی نزدیکی داشتهاند و همکاری آنها همچنان عنصر مهمی در دیپلماسی منطقهای اسلامآباد به شمار میرود.
پاکستان در اوایل ماه مارس از طریق مداخله دیپلماتیک و استناد به این پیمان دفاعی، به بازدارندگی در برابر حملات سنگینتر ایران علیه عربستان سعودی کمک کرده بود.
تغییر مسیر کشتیها در دریای سرخ
اگرچه هنوز مشخص نیست حوثیها چگونه چنین محاصرهای را اجرا خواهند کرد، اما تهدیدهای آنها نگرانیها را در مورد امنیت دریانوردی و حملونقل انرژی در دریای سرخ افزایش داده است.
خبرگزاری رویترز با استناد به دادههای رهگیری کشتیها گزارش داد که روز چهارشنبه چهار نفتکش مسیر دریانوردی خود را در دریای سرخ تغییر دادند و دو فروند از آنها کانال سوئز را به عنوان مقصد جدید خود اعلام کردند.
بر اساس دادههای رهگیری کشتیها در موسسات LSEG و MarineTraffic و تحلیل گروه بریتانیایی مدیریت ریسک دریایی (Vanguard)، تمام این شناورها مسیر خود را تغییر دادند و دو فروند دیگر مقصد خود را آبهای آزاد در دریای سرخ اعلام کردند.
بر اساس دادههای کشتیرانی، پنجمین کشتی که یک باربر خودرو بود، روز چهارشنبه پس از اعلام بندر جده عربستان به عنوان مقصد بعدی خود، ظاهراً در خليج عدن تغییر مسیر داده و بازگشته است.
رویترز گزارش داد که روز سهشنبه، سه نفتکش حامل نفت خام عربستان به مقصد چین و هند، در دریای سرخ دور زدند و به جای مواجهه با خطرات سواحل یمن در دهانه دریا، به سمت کانال سوئز حرکت کردند.
حوثیها پیش از این نیز کوشیده بودند با استفاده از تنگه بابالمندب — نقطهای حساس و باریک در انتهای جنوبی دریای سرخ که کشتیها هنگام رفتوآمد به کانال سوئز و مدیترانه باید از آن عبور کنند — مسیر کشتیرانی در دریای سرخ را مسدود کنند.
بندر ینبع عربستان سعودی در دریای سرخ، برای صادرات نفت و دور زدن مسدودسازی موثر تنگه هرمز توسط ایران در جریان جنگش با ایالات متحده، نقشی حیاتی داشته است.
دادههای «مؤسسه مشترک دادههای آماری» (JODI) در روز سهشنبه نشان داد که صادرات نفت خام عربستان سعودی در ماه مه برای سومین ماه متوالی کاهش یافته و به پایینترین حد خود رسیده است؛ چرا که منازعه آمریکا و ایران محمولههای نفتی در سراسر خلیج فارس را مختل کرده است.
صادرات نفت از ۳.۹۸۶ میلیون بشکه در روز در ماه آوریل، به حدود ۳.۴۳۴ میلیون بشکه در روز در ماه مه کاهش یافت.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز سهشنبه گفت در صورتی که حوثیها تهدید خود مبنی بر محاصره بنادر عربستان سعودی را عملی کنند، کشورش «حساب آنها را خواهد رسید».