باراک راوید / آکسیوس
مقامهای کاخ سفید در روزهای اخیر با شگفتی در رسانههای اسرائیلی خواندند که قرار است رئیسجمهور ترامپ روز دوشنبه میزبان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، باشد.
در واقع، هیچ دیداری برنامهریزی نشده است.
اهمیت موضوع: نتانیاهو از زمان بازگشت ترامپ به قدرت یک سال و نیم پیش، شش بار به دفتر بیضی کاخ سفید رفته است — بیش از هر رهبر جهانی دیگر. تمامی این دیدارها ظرف چند ساعت یا چند روز هماهنگ شده بودند. اما این بار، نتانیاهو بیش از دو هفته است که در تلاش برای گرفتن وقت ملاقات است.
اینکه ترامپ برای دیدار با نتانیاهو در برابر دوربینها عجلهای نشان نمیدهد، نهتنها نشاندهنده واگرایی منافع میان آن دو است، بلکه بیانگر میزان سرخوردگی کاخ سفید از رهبر اسرائیل پنج ماه پس از آغاز جنگی است که آن را مشترکاً آغاز کردند.
مرور سریع: ترامپ اوایل این ماه به آکسیوس گفت که نتانیاهو با او تماس گرفته، دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال را تبریک گفته و درخواست دیدار در کاخ سفید را مطرح کرده است.
ترامپ در آن زمان گفت نتانیاهو میتواند بلافاصله پس از بازگشت رئیسجمهور از اجلاس ناتو در آنکارا، ترکیه — که در ۷ و ۸ ژوئیه برگزار شد — به دیدارش بیاید.
اما با گذشت روزها و بازگشت ترامپ از این اجلاس، هیچ دیداری برنامهریزی نشد.
روز یکشنبه، پس از انتشار خبر درگذشت سناتور پیشین لیندزی گراهام، دفتر نتانیاهو به خبرنگاران گفت او قصد دارد در مراسم خاکسپاری شرکت کند. دستیارانش در روزهای بعد نیز اعلام کردند که او برنامه دارد آخر این هفته به آمریکا سفر کرده و روز دوشنبه با ترامپ دیدار کند.
دفتر نتانیاهو حتی به نیروی هوایی اسرائیل اطلاع داد تا هواپیمای دولتی او را آماده کند و تیمی پیشرو از مسئولان تشریفات و امنیت را به واشنگتن اعزام کرد.
با این حال، صبح پنجشنبه، دفتر نتانیاهو اعلام کرد این سفر لغو شده است، زیرا مراسم خاکسپاری گراهام به تعویق افتاده است.
پشت صحنه: دو مقام کاخ سفید به آکسیوس گفتند که اگرچه نتانیاهو خواهان دیدار با ترامپ بود، اما هرگز چنین دیداری تأیید یا در برنامه رئیسجمهور ثبت نشده بود.
یکی از این مقامات گفت: «برداشت ما این بود که بیبی تلاش میکرد دیداری را بهنوعی به واقعیت تبدیل کند.»
مشخص نیست که آیا نتانیاهو پاسخ صریح «نه» از کاخ سفید دریافت کرده است یا نه؛ اما روشن است که پاسخ مثبتی هم دریافت نکرده است.
با این حال: مقامهای کاخ سفید احتمال دیدار ترامپ و نتانیاهو را در صورتی که او برای مراسم یادبود گراهام در کلیسای جامع ملی در این ماه به واشنگتن بیاید، رد نکردند.
برخی مقامهای اسرائیلی میگویند تصمیم نتانیاهو برای لغو سفر ممکن است ناشی از این ارزیابی نیز بوده باشد که ایالات متحده در حال آمادهسازی برای تشدید حملات علیه ایران است و او ترجیح میدهد در صورت واکنش ایران به اسرائیل، در کشور حضور داشته باشد.
نکته قابل توجه: کشمکشها بر سر این دیدار احتمالی پس از آن شدت گرفت که نتانیاهو درست پیش از سفر ترامپ به آنکارا، در شبکه فاکسنیوز حاضر شد و از قصد رئیسجمهور برای فروش جنگندههای اف-۳۵ به ترکیه انتقاد کرد.
یکی از مقامهای کاخ سفید به آکسیوس گفت که ترامپ از این مصاحبه «بهشدت عصبانی» شده بود.
مقام دوم افزود که ترامپ احساس میکرد «بیبی هیچ حقی نداشت» درباره این موضوع اظهار نظر کند.
به گفته مقامهای اسرائیلی و آمریکایی، در جریان سفر ترامپ به ترکیه، اسرائیل اطلاعاتی در اختیار آمریکا قرار داد که نشان میداد یک مقام ارشد ایرانی به یکی از همکارانش گفته است ایران باید تلاش کند رئیسجمهور آمریکا را در زمان حضورش در آنکارا ترور کند.
این اطلاعات جدید باعث شد سرویس مخفی آمریکا اقدامات احتیاطی از جمله تغییر هواپیمای ترامپ به نسخه قدیمی «ایرفورس وان» را انجام دهد. با این حال، چندین مقام آمریکایی گفتند این اطلاعات تنها از یک منبع بهدست آمده و تأیید نشده بود.
یکی از آنها گفت: «این بیشتر در حد آرزو بود تا یک عملیات عملیاتی.»
دو منبع آگاه نیز گفتند که سرویسهای امنیتی ترکیه این موضوع را بررسی کرده و به این نتیجه رسیدهاند که هیچ طرح مشخصی برای ترور ترامپ در آنکارا وجود نداشته است.
تصویر کلی: این روزها نتانیاهو در واشنگتن بهشدت محبوبیت خود را از دست داده است — هم در میان دموکراتها و هم در حلقه نزدیکان ترامپ و پایگاه «ماگا».
شماری از مقامهای آمریکایی، از جمله معاون رئیسجمهور جیدی ونس، نتانیاهو را متهم کردهاند که درباره جنگ با ایران پیشبینیهای خوشبینانهای ارائه داده که محقق نشده است.
روز چهارشنبه، ۱۰۳ نماینده دموکرات مجلس نمایندگان به کاهش ۳ میلیارد دلار از کمکهای آمریکا به اسرائیل رأی دادند — اقدامی که بهطور قابل توجهی بیسابقه و تند تلقی شد.
یکی از رهبران یهودی نزدیک به حزب دموکرات گفت این رأیگیری کمتر درباره کمکها و بیشتر درباره ایجاد فرصتی برای بسیاری از دموکراتها جهت ابراز مخالفت با نتانیاهو و دولت او بوده است.
این موضوع تنها به دموکراتها محدود نمیشود. ونس روز چهارشنبه در پادکست جو روگان، اعضایی از دولت نتانیاهو را متهم کرد که تلاش کردهاند سیاست دولت ترامپ در قبال ایران را تضعیف کنند تا جنگ طولانیتر شود.
جمعبندی: این ماجرا فراتر از یک دیدار ساده در کاخ سفید بود؛ نشانهای دیگر از موقعیت روزافزون متزلزل نتانیاهو در واشنگتن.