باراک راوید / آکسیوس
به گفته مقامهای آمریکایی و اسرائیلی، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه در جریان یک تماس تلفنی به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که اسرائیل باید خروج نیروهای خود از سوریه را آغاز کند و از او خواست همین کار را در لبنان نیز انجام دهد.
چرا این موضوع اهمیت دارد: سه ماه مانده به انتخاباتی که برای بقای سیاسی و آزادی شخصی نتانیاهو حیاتی است، بعید به نظر میرسد که او گامهای قابل توجهی برای خارج کردن نیروهای اسرائیلی از مناطقی که در سوریه در اشغال دارد بردارد، یا اجازه جابجاییهای بیشتر در لبنان فراتر از آنچه قبلا با آن موافقت کرده را بدهد.
اما درخواستهای ترامپ بر فشارهای فزاینده بر رهبر اسرائیل میافزاید. ارتش اسرائیل (IDF) در حال حاضر بخشهای وسیعی از جنوب لبنان و جنوب سوریه را در اشغال دارد، حضوری که دولت اسرائیل میگوید برای جلوگیری از تکرار حملهای مشابه ۷ اکتبر ضروری است.
اعضای ارشد دولت اسرائیل خواهان کنترل نامحدود بر این مناطق هستند و برخی حتی بر ایجاد شهرکهای یهودینشین در آنجا اصرار دارند.
پشت پرده: یک مقام آمریکایی گفت ترامپ به نتانیاهو گفته است که حضور ارتش اسرائیل در خاک سوریه باعث ایجاد تنش میشود و میتواند به تشدید درگیری منجر شود.
به گفته این مقام آمریکایی، ترامپ به نتانیاهو گفته است: «آنها نمیخواهند شما آنجا باشید. باید نیروهایتان را جابجا کنید.» او افزود همین موضوع در مورد لبنان نیز صدق میکند.
دفتر نخستوزیر اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد: «نخستوزیر به نوبه خود، نیاز به مناطق امنیتی در امتداد مرزهای اسرائیل را مطرح کرد.»
آخرین تحولات: این تماس میان ترامپ و نتانیاهو یک روز پس از دیداری برگزار شد که رئیسجمهور آمریکا در حاشیه نشست ناتو در ترکیه با همتای سوری خود، احمد الشرع، داشت.
به گفته مقامهای آمریکایی، دولت ترامپ ماههاست که تلاش میکند پیش از آنکه در نهایت به این نتیجه برسد که نتانیاهو نمیخواهد امتیازات مورد نظر را بدهد، به یک توافق امنیتی جدید میان اسرائیل و سوریه دست یابد. این امتیازات شامل عقبنشینی تدریجی ارتش اسرائیل از خاک سوریه است که از زمان سقوط رژیم اسد در دسامبر ۲۰۲۴ در اشغال دارد.
در هفتههای اخیر چندین حادثه در جنوب سوریه رخ داده که در آن شهروندان سوری علیه حضور ارتش اسرائیل تظاهرات کرده و با سربازان اسرائیلی درگیر شدهاند.
وضعیت موجود: روز سهشنبه، میانجیهای آمریکایی در رم با دیپلماتهای اسرائیلی و لبنانی دیدار کردند تا درباره اجرای توافق چارچوبی که چند هفته پیش توسط کشورها امضا شده بود، گفتگو کنند.
به عنوان بخشی از این توافق، اسرائیل متعهد شد نیروهای خود را از دو «منطقه آزمایشی» که در حال حاضر در جنوب لبنان در اشغال دارد، خارج کند و به ارتش لبنان اجازه دهد در آنجا مستقر شود.
ارتش اسرائیل هنوز از این دو منطقه عقبنشینی نکرده است. دولت لبنان میخواهد این روند آغاز شود و خواستار جدول زمانی مشخصی برای عقبنشینیهای بیشتر شده است.
مقامهای اسرائیلی مدعی هستند که میخواهند ارتش اسرائیل پیش از حرکت به سمت مناطق دیگر، تأیید کند که «مناطق آزمایشی» از سلاحها و زیرساختهای نظامی حزبالله پاکسازی شده است. لبنانیها میگویند ارتش آمریکا باید در این باره قضاوت کند.
آنچه میگویند: کاخ سفید از اظهار نظر خودداری کرد، اما این روایت را تکذیب نکرد.
یک مقام آمریکایی به آکسیوس گفت: «رئیسجمهور ترامپ رابطه مستحکمی با نخستوزیر نتانیاهو دارد و اسرائیل همواره متحد بزرگ ایالات متحده بوده است. هیچ کسی دوست بزرگتری برای اسرائیل و مبارزی بزرگتر برای صلح از رئیسجمهور ترامپ نبوده است.»