غیث السید و کریم شحیب / آسوشیتدپرس / ۷ ژوئیه ۲۰۲۶
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، روز دوشنبه وارد سوریه شد. او نخستین رهبر برجسته غربی است که پس از برکناری بشار اسد در سال ۲۰۲۴، از این کشور جنگزده بازدید میکند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در ماه آوریل به سوریه سفر کرده بود، اما مکرون نخستین رهبر از اروپای غربی یا آمریکای شمالی است که به این کشور میرود.
سفر رئیسجمهور فرانسه در دورهای از آرامش نسبی در خاورمیانه و پس از جنگ یکماهه در ایران و لبنان انجام میشود. او در ادامه به آنکارا، ترکیه، برای شرکت در نشست ناتو سفر خواهد کرد؛ نشستی که انتظار میرود احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه نیز در آن حضور یابد و با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دیدار کند.
خبرگزاری دولتی سوریه، سانا، اعلام کرد که مکرون به همراه یک هیئت تجاری برای گفتوگو درباره امنیت منطقهای و همچنین فرصتهای تجاری و سرمایهگذاری به سوریه سفر میکند.
اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، در فرودگاه دمشق از رئیسجمهور فرانسه استقبال کرد.
مکرون در پستی در شبکه ایکس نوشت: «آمدهام تا تعهد فرانسه به مردم سوریه را اعلام کنم. برای سوریهای مستقل، متحد در عین تنوع، و در صلح با همسایگانش. با هم، فصل جدیدی از ثبات و صلح را بگشاییم.»
دفتر مکرون اعلام کرد فرانسه از همه کسانی حمایت میکند که میتوانند «در ساختن سوریهای جدید» در راستای آرمانهای مطرحشده از زمان بهار عربی ۲۰۱۱ سهیم باشند؛ دورهای از قیامهای گسترده در سراسر خاورمیانه که خواستار تغییر و اصلاحات سیاسی بود.
مکرون در کاخ ریاستجمهوری با الشرع دیدار کرد و «بهطور مستقیم با اقشار مختلف مردم سوریه گفتوگو میکند.»
به گفته دفتر ریاستجمهوری فرانسه، دیدارهای مکرون در طول روز سهشنبه برنامهریزی شده و با اعضای جامعه مدنی سوریه آغاز میشود، هرچند جزئیاتی از آن منتشر نشده است. مکرون سپس با الشرع دیدار کرده و در ادامه مذاکرات اقتصادی برگزار خواهد کرد و تفاهمنامههایی به امضا خواهد رسید. دو رهبر پس از آن یک کنفرانس خبری مشترک برگزار میکنند.
مکرون در ماه مه ۲۰۲۵ میزبان الشرع در پاریس بود و در آنجا از رهبران اروپایی و آمریکایی خواست تحریمهای دیرینه علیه دمشق را لغو کنند. از آن زمان، بیشتر این تحریمها برداشته شده است.
پاریس حتی در زمانی که دیگران نسبت به حکومت اسلامگرای الشرع و نقش پیشین او بهعنوان رهبر گروه شبهنظامی هیئت تحریر الشام — که پیشتر با القاعده در ارتباط بود — بدبین بودند، از رهبری جدید سوریه حمایت کرد.
دولتهای غربی بهویژه نگران نحوه برخورد با زنان و اقلیتها، شمول آنان، و این موضوع بودند که آیا دولت جدید سوریه به سمت حکومتی دموکراتیکتر حرکت خواهد کرد یا خیر.
سوریه توانسته است از درگیریهای اخیر منطقهای دوری کند، اما این کشور همچنان از ۱۳ سال جنگ آسیبدیده است؛ جنگی که بخشهای زیادی از آن را ویران کرد، میلیونها نفر را به فقر کشاند و بازسازی آن صدها میلیارد دلار هزینه خواهد داشت. هرچند سوریه تفاهمنامههایی با دولتها و شرکتهای بزرگ برای پروژههای کلان سرمایهگذاری امضا کرده، اما این پروژهها هنوز به مرحله اجرا نرسیدهاند.
آغاز شراکت اقتصادی
احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، و امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، روز سهشنبه در میزگرد سوریه-فرانسه در کاخ مردم دمشق شرکت کردند. این نشست با حضور مقامات ارشد، رهبران تجاری و سرمایهگذاران، پیش از امضای مجموعهای از توافقنامهها و تفاهمنامههای همکاری با هدف گسترش سرمایهگذاری دوجانبه و همکاری اقتصادی برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری دولتی سوریه، ناسا، رئیسجمهور الشرع در سخنان خود ضمن خوشامدگویی به هیئت فرانسوی، سوریه را در آستانه مرحلهای جدید از بهبود اقتصادی و گشایش توصیف کرد.
او گفت: «به سوریه جدید خوش آمدید. امروز در این سالن، رهبران صنعت و تجارت، مدیران ناوگانهای کشتیرانی جهانی، سازندگان هواپیما، گردانندگان فرودگاهها و توسعهدهندگان شبکههای انرژی و آب گرد هم آمدهاند. کاخ مردم به شما خوشامد میگوید تا شاهد کشوری باشید که برخاستن را برگزیده و درهای خود را به روی کسانی که میخواهند در ساختن آیندهاش سهیم باشند، گشوده است.»
رئیسجمهور الشرع بر موقعیت جغرافیایی سوریه بهعنوان حلقهای راهبردی میان مدیترانه، خلیج فارس و عراق تأکید کرد.
او افزود: «پس از بحران تنگه هرمز، جهان به ارزش کریدورهای تجاری امن و باثبات پی برده است. امروز جغرافیای سوریه بار دیگر نقش حیاتی خود را بهعنوان یک چهارراه ضروری در شبکه جهانی مسیرهای حملونقل و تجارت بازیافته است.»
رئیسجمهور به سرمایهگذاری اخیر در بندر لاذقیه اشاره کرد و گفت گروه CMA CGM چهارده ماه پیش توافقی ۲۳۰ میلیون یورویی برای توسعه این بندر امضا کرد و کمتر از یک سال بعد، ۲۰۰ میلیون یوروی دیگر برای افزایش ظرفیت جابهجایی آن متعهد شد.
الشرع نقشه راهی جامع برای بازسازی سوریه ترسیم کرد که شامل نوسازی فرودگاهها و سامانههای ناوبری هوایی، اکتشاف انرژی در آبهای سرزمینی سوریه، ارتقای زیرساختهای برق و آب، و سرمایهگذاری در بیمارستانهای دانشگاهی، صنایع فرآوری مواد غذایی، زیرساخت دیجیتال و ثبت احوال میشود.
او تأکید کرد: «شهرهای صنعتی ما آمادهاند تا بستری برای سرمایهگذاریهای شما باشند. ما در حال ساخت محیطی مدرن برای سرمایهگذاری هستیم که بر حاکمیت قانون و نهادهای قدرتمند استوار است.»
مکرون گفت فرانسه آماده است تا از طریق گسترش همکاری، تعامل اقتصادی با سوریه را تعمیق بخشد.
او اعلام کرد: «کمیتههای اقتصادی مشترک برای حمایت از بازسازی سوریه، با مشارکت کشورهای حوزه خلیج فارس، گسترش خواهند یافت.»
وی افزود فرانسه آماده اعتمادسازی با سوریه و تبدیل شدن به شریکی در چندین بخش از جمله انرژی و بانکداری است.
مکرون گفت: «سوریه با چالشهای بسیاری روبهروست، اما فرصتهای زیادی نیز برای شراکت ما وجود دارد. فرانسه همواره در کنار مردم سوریه خواهد ایستاد.»
این نشست پیش از امضای چندین توافقنامه و تفاهمنامه دوجانبه در حوزههای مختلف سرمایهگذاری برگزار شد؛ اقدامی در راستای تلاشهای دو کشور برای تقویت همکاری اقتصادی و حمایت از بازسازی سوریه.