جاناتان سائول / خبرگزاری رویترز / ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶
دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد که روز جمعه، تنها چند ساعت پس از شلیک سپاه پاسداران جمهوری اسلامی به یک کشتی تحت نظارت تایوان، تعداد شناورهای عبوری از تنگه هرمز نسبت به روزهای گذشتهی این هفته کاهش یافته است.
«آژانس کشتیرانی سازمان ملل متحد» (IMO) طرح داوطلبانه خود برای تخلیه صدها کشتی سرگردان و هزاران دریانورد از خلیج فارس را پس از آسیب دیدن این کشتی در جریان حمله در نزدیکی سواحل عمان، به طور موقت متوقف کرد.
با این حال، دادههای ردیابی کشتیها از موسسات LSEG و MarineTraffic در روز جمعه نشان داد که دستکم چهار نفتکش، از جمله سه نفتکش غولپیکر (VLCC) که هر کدام میتوانند حداکثر ۲ میلیون بشکه نفت حمل کنند، برای بارگیری نفت وارد خلیج فارس شدهاند.
همچنین تحلیلهای موسسه کپلر (Kpler) نشان داد که دو سوپرنفتکش دیگر برای بارگیری نفت ایران وارد تنگه شدهاند، در حالی که یک نفتکش مجزا نیز با حمل ۲ میلیون بشکه نفت از مسیر عمانی تنگه هرمز خارج شده است.
خریداران نفت امیدوار بودند پس از ماهها وقفه ناشی از جنگ ایران، در پی دستیابی به یک توافق آتشبس میان واشنگتن و تهران، محمولههای خود را تضمین و تامین کنند.
بهای نفت خام روز جمعه با کاهش بیش از ۳ درصدی مواجه شد و در مسیر ثبت زیان هفتگی شدیدی قرار گرفت که علت آن کاهش نگرانیها در مورد زنجیره تامین بود؛ همزمان، عربستان سعودی به عنوان بزرگترین صادرکننده نفت، بارگیری محمولهها را در خلیج فارس از سر گرفت و راه را برای عرضه بیشتر هموار کرد.
پیش از آغاز این مناقشه، میانگین تردد روزانه کشتیها در این مسیر در مجموع حدود ۱۲۵ فروند بود.
شرکت تایوانی «اورگرین مارین» (Evergreen Marine) روز جمعه اعلام کرد که کشتی این شرکت در نزدیکی عمان مورد اصابت یک «شیء ناشناس» قرار گرفته است؛ این اظهار نظر پس از آن مطرح شد که مقامات آمریکایی روز پنجشنبه به رویترز گفتند ایران به سمت این شناور شلیک کرده است.
جاکوب لارسن، مدیر ارشد ایمنی و امنیت در اتحادیه کشتیرانی BIMCO گفت: «این حمله، برنامههای تخلیه کشتیها و از سرگیری ترددها از طریق تنگه هرمز را با مشکل مواجه کرده است، اگرچه هنوز انتظار میرود برخی ترددها انجام شود.»
وی افزود: «این وضعیت، اهمیت توافقات صریح و بدون ابهام میان آمریکا و ایران را در خصوص از سرگیری ترافیک دریایی از طریق تنگه هرمز برجسته میکند.»
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران نیز روز جمعه اعلام کرد که عبور امن از تنگه هرمز بدون هماهنگی با تهران قابل تضمین نیست.
تحلیلهای موسسه کپلر نشان داد که ترافیک نفتکشها (شامل نفت خام، فرآوردههای نفتی و نفتکشهای مواد شیمیایی) در روز جمعه به ۱۳ تردد در هر دو جهت رسید، در حالی که این رقم در روز پنجشنبه ۲۴ فروند و در روز چهارشنبه ۲۷ فروند بود؛ رقمی که بالاترین میزان تردد از زمان آغاز مناقشه با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه به شمار میرفت.
در همین حال، تحلیل مجزای موسسه AXSMarine برای کل کشتیهای عبوری در هر دو جهت تنگه (شامل کشتیهای فلهبر خشک)، نشان داد که در ۲۴ ژوئن ۶۲ تردد ثبت شده که بالاترین آمار روزانه از زمان آغاز مناقشه است. AXSMarine این هفته اعلام کرد که این رقم معادل ۵۳ درصد از ترافیک ثبتشده در روز مشابه سال گذشته است.
موسسه AXSMarine در پایان افزود: «ترافیک عبوری هنوز به طور کامل عادی نشده است.»