پاتریشیا زنگرله / خبرگزاری رویترز / ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶
سنای ایالات متحده روز سهشنبه با تصویب قانونی از رئیسجمهور دونالد ترامپ خواست تا به اقدام نظامی آمریکا علیه ایران پایان دهد؛ اقدامی که تازهترین نشانه نارضایتی کنگره، که روزبهروز انتقادیتر میشود، از رئیسجمهور جمهوریخواه آمریکا به شمار میرود.
سناتورها با ۵۰ رأی موافق در برابر ۴۸ رأی مخالف، به قطعنامه اختیارات جنگی رأی مثبت دادند. این قطعنامه اوایل ماه جاری نیز در مجلس نمایندگان به تصویب رسیده بود و بازتابدهنده نگرانی فزاینده، حتی در میان برخی جمهوریخواهان حامی ترامپ، درباره جنگ نامحبوبی است که از ۲۸ فوریه آغاز شد.
این نخستین بار بود که هر دو مجلس کنگره آمریکا قطعنامهای را تصویب کردند که رئیسجمهور را به خارج کردن نیروهای مسلح ایالات متحده از یک درگیری نظامی ملزم میکند؛ اقدامی که در «قطعنامه اختیارات جنگی» مصوب سال ۱۹۷۳، که بیشتر با عنوان «قانون اختیارات جنگی» شناخته میشود، پیشبینی شده است.
اگرچه این رأیگیریها احتمالاً بیشتر جنبه نمادین خواهند داشت، اما در عین حال یک عقبگرد سیاسی آشکار برای ترامپ محسوب میشوند؛ رئیسجمهوری که تا همین اواخر تقریباً از حمایت کامل جمهوریخواهان کنگره برخوردار بود. جمهوریخواهان حامی ترامپ در هر دو مجلس سنا و نمایندگان اکثریتی شکننده در اختیار دارند.
رأیگیری سنا تقریباً کاملاً بر اساس خطوط حزبی انجام شد. چهار سناتور جمهوریخواه به همراه همه دموکراتها به استثنای یک نفر به این قطعنامه رأی مثبت دادند. دو سناتور جمهوریخواه نیز در رأیگیری شرکت نکردند.
هنوز مشخص نیست این اقدام چه تأثیری بر روند درگیری خواهد داشت؛ آن هم در شرایطی که دولت ترامپ در تلاش است با ایران بر سر یک توافق صلح مذاکره کند.
بر اساس قانون اختیارات جنگی، این مصوبه برای امضای رئیسجمهور به کاخ سفید ارسال نمیشود. با این حال، کاخ سفید اصرار دارد که این قانون با قانون اساسی سازگار نیست و بنابراین الزامآور محسوب نمیشود.
کارشناسان حقوقی میگویند این موضوع همچنان یک مسئله حقوقی مورد مناقشه است و احتمالاً در نهایت توسط دادگاهها تعیین تکلیف خواهد شد.
اسکات اندرسون، پژوهشگر ارشد مؤسسه بروکینگز و دبیر ارشد نشریه حقوقی آنلاین «لافر» (Lawfare)، گفت: «قوه مجریه احتمالاً به دلایل قانون اساسی این مصوبه را نادیده خواهد گرفت و هنوز روشن نیست چه کسی از جایگاه حقوقی لازم برای اقامه دعوی به منظور اجرای آن برخوردار باشد.»
او افزود که انتظار دارد در نهایت فرد یا نهادی برای پیگیری اجرای این مصوبه به دادگاه مراجعه کند.
این قطعنامه پیشتر در مجلس نمایندگان نیز با حمایت محدود برخی جمهوریخواهان تصویب شده بود. نتیجه رأیگیری در آن مجلس ۲۱۵ رأی موافق در برابر ۲۰۸ رأی مخالف بود؛ بهطوری که چهار نماینده جمهوریخواه به همراه تمامی نمایندگان دموکرات به آن رأی مثبت دادند.