دیپا پرنت / گاردین
بر اساس گزارشها، پرستو احمدی، خواننده ایرانی، و هشت نفر از اعضای تیم تولید، از جمله نوازندگان، به جرم اجرای کنسرتی که در سال ۲۰۲۴ بهصورت زنده از کانال یوتیوب احمدی پخش شد، به ۷۴ ضربه شلاق محکوم شدهاند.
طبق اسناد دادگاه، دادگاه کیفری استان قم این هنرمندان را به اتهام «جریحهدار کردن عفت عمومی از طریق تولید و انتشار محتوای مبتذل و غیراخلاقی» در فضای مجازی، به شلاق، دو سال ممنوعیت خروج از کشور و دو سال ممنوعیت فعالیت هنری محکوم کرده است.
هرچند خبرگزاری رسمی قوه قضائیه هنوز این حکم را منتشر نکرده، گروههای حقوق بشری و وکلایی که اسناد را بررسی کردهاند میگویند الگوی بازداشتها و پروندههای قضایی علیه هنرمندانی که علناً از حکومت سرپیچی میکنند، نشاندهنده تلاش گستردهتری برای بازدارندگی از اعتراض فرهنگی است.
در دسامبر ۲۰۲۴، این خواننده ۲۹ ساله ترانه میهندوستانه «از خون جوانان وطن» را بدون حجاب در اجرایی زنده خواند که به سرعت وایرال شد.
او اندکی پس از انتشار این ویدئو همراه با چند نوازنده بازداشت و سپس آزاد شد. مقامات بعداً پروندهای رسمی به دلیل انتشار این ویدئو تشکیل دادند؛ ویدئویی که تاکنون میلیونها بازدید در یوتیوب داشته است.
بهار قندهاری، مدیر بخش حمایت در «مرکز حقوق بشر ایران» مستقر در آمریکا، گفت: «مجازات ۷۴ ضربه شلاق برای پرستو احمدی، تنها به جرم آواز خواندن و ظاهر شدن بدون حجاب، یادآور دیگری است که شرایط حقوق بشر در ایران تغییر نکرده، علیرغم کارزار تبلیغاتی دوران جنگ مقامات ایرانی برای بهبود چهره خود.»
او افزود که تضاد میان تصاویر رسمی و پیگرد قضایی هنرمندان، «شکاف میان تبلیغات حکومت و واقعیت» را آشکار میکند.
معین خزائلی، وکیل حقوق بشر در مرکز مشاوره حقوقی دادبان برای فعالان ایرانی، گفت این حکم فاقد مبنای قانونی است.
«خوانندگی، اجرای موسیقی و تولید یا انتشار آثار موسیقایی توسط زنان در قانون کیفری ایران جرمانگاری نشده است. در نتیجه، نمیتوان چنین فعالیتهایی را بهطور منطقی بهعنوان «تولید، توزیع یا انتشار محتوای مستهجن» تفسیر کرد.»
او ادامه داد: «صدور حکم شلاق علیه هنرمندان، فعالان جامعه مدنی یا دیگر شهروندان، صرفاً یک مسئله در حقوق کیفری داخلی نیست. این موضوع همچنین نگرانیهای جدی در مورد تعهدات بینالمللی دولتها برای ممنوعیت شکنجه و حفظ کرامت انسانی ایجاد میکند.
به همین دلیل، بسیاری از سازمانهای حقوق بشری شلاق را نه یک مجازات مشروع، بلکه نوعی شکنجه و رفتار غیرانسانی میدانند.»
برای هنرمندان ایرانی، این حکم، اگرچه غیرمنتظره نبود، اما ترس از تشدید سرکوب فرهنگی را عمیقتر کرده است.
نازنین بنیادی، بازیگر ایرانی-بریتانیایی، گفت: «محکومیت پرستو احمدی به شلاق به دلیل عمل ساده آواز خواندن در انظار عمومی بدون حجاب، یادآور آشکاری است که علیرغم صحبتها در واشنگتن درباره «رژیم جدید» در ایران، ماشین سرکوب جمهوری اسلامی تغییری نکرده است.
مماشات با رژیمی که زنان را به خاطر صدایشان شلاق میزند و شهروندان را به جرم مطالبه حقوقشان میکشد، تنها آن را برای ادامه مسیر استبدادیاش جسورتر میکند.»
ستاره ملکی، بازیگر ایرانی که پس از بازی در فیلم نامزد اسکار «دانه انجیر معابد» به کارگردانی محمد رسولاف مجبور به ترک کشور شد، گفت این اجرا تأثیر احساسی قدرتمندی بر او گذاشته است.
او به گاردین گفت: «وقتی ویدئوی کنسرت پرستو احمدی را دیدم، روح مقاومت را در من دوباره زنده کرد. روزها پشت سر هم ویدئوها را تماشا میکردم و به پرستو بینهایت افتخار کردم.
با علم به تمام عواقبی که باید با آن روبهرو میشد، او همچنان از حق خود بهعنوان یک زن برای زندگی کردن، آواز خواندن و شنیده شدن دست نکشید. زنان ایرانی حتی یک لحظه هم از مبارزه با استبداد دست نمیکشند و این واقعاً شگفتانگیز است.»
او افزود: «برای یک هنرمند ایرانی که حاضر به تن دادن به سانسور در داخل ایران نیست، برنامه روزانه نوعی مقاومت است.
راه درازی آمدهایم اما هنوز راه طولانی در پیش است. سپاسگزارم که هر روز یک هنرمند عزیز دیگر امید را به ما یادآوری میکند و چراغ راه میشود.»