پریسا حافظی، جان آیریش و سوزان هیوی
خبرگزاری رویترز / ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز پنجشنبه اعلام کرد که ایالات متحده «امشب ایران را بسیار شدید هدف قرار خواهد داد» و در نهایت قصد دارد کنترل جزیره خارک، قطب اصلی زیرساختهای نفتی ایران، را در دست بگیرد. این اظهارات پس از حملات متقابل دو طرف در خلیج فارس مطرح شد؛ حملاتی که آتشبس شکننده موجود را بیش از پیش تضعیف کردهاند.
منابع ایرانی و مقامهای غربی اعلام کردند که گفتوگوهای غیرمستقیم میان آمریکا و ایران درباره یک توافق اولیه صلح شدت گرفته است. با این حال، تشدید درگیریها در هفته جاری چشمانداز پایان سریع جنگی را که بیش از سه ماه ادامه داشته، تیره کرده است.
ترامپ پس از آنکه دو طرف برای دومین روز متوالی در روز پنجشنبه حملات هوایی متقابلی انجام دادند، ایران را به حملات جدید تهدید کرد.
او در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «ایالات متحده امشب ضربات بسیار سختی به ایران وارد خواهد کرد؛ کشوری که نیروی دریایی، نیروی هوایی، سامانههای راداری، پدافند ضدهوایی و تمامی دیگر اشکال دفاعی آن، به همراه بخش عمده توان تهاجمیاش، از بین رفتهاند!»
رئیسجمهوری آمریکا افزود: «در مقطعی در آیندهای نهچندان دور، ما جزیره خارگ و دیگر زیرساختهای نفتی را در اختیار خواهیم گرفت و کنترل کامل بازارهای نفت و گاز ایران را به دست خواهیم آورد؛ همانگونه که در مورد ونزوئلا انجام دادهایم، اقدامی که نتایج فوقالعادهای هم برای ونزوئلا و هم برای ایالات متحده آمریکا داشته است».
جزیره خارک، مهمترین پایانه صادرات نفت ایران است.
تهران بلافاصله به آخرین اظهارات ترامپ واکنشی نشان نداد، اما وزارت امور خارجه ایران پیشتر در روز پنجشنبه اعلام کرده بود که آتشبسی که در اوایل آوریل مورد توافق قرار گرفته بود، در پی آخرین حملات آمریکا عملاً بیمعنا شده است.
این جنگ از زمان آغاز حملات گسترده هوایی آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، هزاران کشته ــ عمدتاً در ایران و لبنان ــ برجای گذاشته و موجب افزایش قیمت جهانی نفت شده است.
گفتوگوها برای متوقف کردن درگیری متوقف شدهاند، اما سه منبع ایرانی و چند مقام غربی گفتند مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران همچنان ادامه دارد و برخی مسائل، از جمله سازوکار آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده ایران، هنوز بهطور کامل مورد بحث قرار نگرفتهاند.
یکی از منابع ایرانی گفت: «این جنگ از منظر نظامی به بنبست رسیده است. آمریکاییها نتوانستند از طریق حمله به ایران به اهداف خود دست یابند. در مذاکرات پیشرفتهایی حاصل شده است.»
ترامپ بارها گفته است که توافق نزدیک است، اما مقامهای آمریکایی بلافاصله درباره آخرین وضعیت مذاکرات غیرمستقیم اظهار نظر نکردند.
در نشانهای از اینکه اقدام نظامی اکنون به بخشی از مذاکرات پرتنش تبدیل شده است، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز چهارشنبه گفت: «اگر لازم باشد با بمب مذاکره کنیم، با بمب مذاکره خواهیم کرد؛ و در این کار بسیار مهارت داریم.»
حملات متقابل
ایران بخش عمده نفت خود را از طریق جزیره خارک صادر میکند. میزان این صادرات معمولاً حدود دو میلیون بشکه در روز، معادل تقریباً دو درصد عرضه جهانی نفت، است که عمدتاً به چین ارسال میشود.
با این حال، اقدام احتمالی آمریکا برای تصرف این جزیره تأثیر فوری بر صادرات نفت نخواهد داشت، زیرا جریان صادرات نفت ایران در هفتههای اخیر و در پی محاصره دریایی توسط آمریکا متوقف شدهاند.
ایالات متحده روز پنجشنبه حملاتی را در نقاط مختلف ایران انجام داد و تهران نیز پس از سرنگونی یک بالگرد آپاچی آمریکایی در نزدیکی تنگه هرمز در روز دوشنبه، پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار داد.
ارتش آمریکا اعلام کرد که در حدود چهار ساعت عملیات، «قابلیتهای نظارتی نظامی، سامانههای ارتباطی و سایتهای پدافند هوایی در سراسر ایران» را در پاسخ به آنچه «تجاوز بیدلیل و مداوم تهران» خواند، هدف قرار داده است.
خبرگزاریهای ایرانی از وقوع انفجار در چندین شهر خبر دادند و اعلام کردند که پنج نفر زخمی شدهاند.
قیمت نفت روز پنجشنبه و پس از آنکه ترامپ درباره هدف قرار دادن «بسیار سخت» ایران در همان شب و نیز در اختیار گرفتن زیرساختها و بازارهای نفت و گاز این کشور سخن گفت، افزایش یافت.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که روز پنجشنبه حملات متقابلی را علیه ۱۸ هدف نظامی آمریکا در پایگاههای هوایی کویت و بحرین و همچنین علیه ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین انجام داده است. این نهاد همچنین گفت که برای دومین شب متوالی یک پایگاه هوایی آمریکا در اردن را هدف قرار داده است.
وزارت کشور بحرین اعلام کرد که پس از سقوط بقایای پهپادهای ایرانی که رهگیری و منهدم شده بودند، یک دختر ۱۱ ساله در شهر حمد و پایتخت کشور، منامه، دچار جراحات جزئی شد و چند خانه نیز آسیب دیدند.
کویت نیز در پی یک حمله ایران، به طور موقت حریم هوایی خود را بست.