پاتریشیا زنگرله / خبرگزاری رویترز / ۵ ژوئن ۲۰۲۶
مجلس نمایندگان آمریکا روز پنجشنبه طرحی را تصویب کرد که بر اساس آن کمکهایی به اوکراین ارائه میشود و تحریمهای جدیدی علیه روسیه اعمال خواهد شد؛ اقدامی که تازهترین نشانه از آمادگی برخی جمهوریخواهان برای سرپیچی از رهبران حزب خود و مقابله با رئیسجمهور دونالد ترامپ به شمار میرود.
مجلس نمایندگان با ۲۲۶ رأی موافق در برابر ۱۹۵ رأی مخالف، «قانون حمایت از اوکراین» را تصویب کرد؛ طرحی که پس از ماهها بلاتکلیفی سرانجام به صحن مجلس راه یافت. شماری از جمهوریخواهان با پیوستن به دموکراتها، دادخواستی را امضا کردند که رأیگیری درباره این طرح را به مجلس تحمیل میکرد.
در رأیگیری روز پنجشنبه، ۱۸ جمهوریخواه و یک نماینده مستقل که معمولاً همراه جمهوریخواهان رأی میدهد، در کنار دموکراتها از این لایحه حمایت کردند. این رخداد تازهترین نشانه از شکاف در آن چیزی بود که تا پیش از این، حمایت تقریباً یکپارچه اعضای حزب ترامپ از سیاستهای او به شمار میرفت.
تصویب این لایحه تنها یک روز پس از آن صورت گرفت که گروه کوچکتری از جمهوریخواهان مجلس نمایندگان با دموکراتها همراه شدند تا قطعنامهای را تصویب کنند که دولت را ملزم میکند نیروهای آمریکایی را از درگیریهای مرتبط با ایران خارج کند، مگر آنکه کنگره رسماً اعلان جنگ کرده یا استفاده از نیروی نظامی را مجاز بداند.
اولها استفانیشینا، سفیر اوکراین در ایالات متحده، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس این تصمیم را «گامی مهم به جلو» توصیف کرد و گفت که این اقدام «بازتابدهنده تداوم حمایت دوحزبی از اوکراین» است.
آینده نامشخص قانون حمایت از اوکراین
با این حال، آینده «قانون حمایت از اوکراین» همچنان نامعلوم است. برای آنکه این طرح به قانون تبدیل شود، باید در سنای آمریکا نیز به تصویب برسد؛ جایی که رهبران جمهوریخواه تاکنون اجازه رأیگیری درباره لوایح تحریمی علیه روسیه را ندادهاند، با وجود آنکه این لوایح از حمایت گسترده هر دو حزب برخوردارند. آنان اعلام کردهاند که منتظر راهنمایی و نظر ترامپ خواهند ماند.
حتی اگر این لایحه از سد سنا نیز عبور کند، احتمالاً با وتوی ترامپ روبهرو خواهد شد.
اگرچه در سالهای نخست پس از آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، بسیاری از اعضای کنگره از هر دو حزب قویاً از اوکراین حمایت میکردند، اما برخی از نزدیکترین متحدان جمهوریخواه ترامپ ــ از جمله رهبران جمهوریخواه در مجلس نمایندگان و سنا ــ از زمان بازگشت او به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، موضعی سردتر نسبت به کییف اتخاذ کردهاند.
رئیسجمهور آمریکا همچنین از زمان آغاز دوره دوم ریاستجمهوری خود، تصمیمگیری درباره تحریمها را در اختیار کاخ سفید نگه داشته و اجازه نداده است کنگره نقش پررنگی در این زمینه ایفا کند.
کمکهای آمریکا به دولت اوکراین در کییف به شدت کاهش یافته است؛ این در حالی است که روسیه و اوکراین همچنان با موشکها، پهپادها و آتش توپخانه به یکدیگر حمله میکنند. مذاکرات صلح نیز در بنبست قرار دارد، زیرا اوکراین خواسته ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، مبنی بر واگذاری سرزمینهایی را که از سال ۲۰۲۲ تاکنون با موفقیت از آنها دفاع کرده است، رد میکند.
«قانون حمایت از اوکراین» شامل تدابیری برای کمک به بازسازی این کشور پس از جنگ است و بیش از یک میلیارد دلار کمک مستقیم به کییف را مجاز میداند. همچنین امکان ارائه تا ۸ میلیارد دلار حمایت مالی از طریق وامهای مستقیم را فراهم میکند.
این قانون همچنین تحریمهای سختگیرانه و محدودیتهای صادراتی گستردهای را علیه روسیه وضع میکند که بخشهایی چون مؤسسات مالی، صنایع نفت و معدن و نیز مقامهای روسی را هدف قرار میدهد.
تصویب این طرح در حالی صورت میگیرد که اتحادیه اروپا، یکی دیگر از حامیان اوکراین، در هفته جاری موافقت کرد مذاکرات با کییف درباره نخستین بسته موضوعات مرتبط با روند عضویت این کشور در اتحادیه را آغاز کند. این اقدام در پی توافق بر سر توزیع یک وام ۹۰ میلیارد یورویی برای تقویت توان دفاعی و اقتصاد اوکراین انجام شد.