باراک راوید / اکسیوس
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه برنامه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای بمباران اهداف حزبالله در بیروت را متوقف کرد؛ این اقدام پس از آن صورت گرفت که ایران تهدید کرد در واکنش به اقدامات اسرائیل در لبنان، مذاکرات خود با آمریکا را ترک خواهد کرد.
▪️یک مقام اسرائیلی به اکسیوس گفت که حملات برنامهریزیشده به بیروت انجام نخواهد شد.
اهمیت موضوع: تصمیم ترامپ برای مهار نتانیاهو، نشانهای روشن بود از اینکه او نمیخواهد متحد کلیدیاش مانعی بر سر راه توافق با ایران ایجاد کند.
▪️ترامپ روز دوشنبه پس از گفتوگوی تلفنی با نتانیاهو مدعی شد که مذاکرات با ایران «با سرعتی بالا در حال ادامه است.»
جزئیات خبر: نتانیاهو روز دوشنبه همراه با وزیر دفاع، اسرائیل کاتس، در بیانیهای مشترک تهدید کرد که «در پی نقضهای مکرر آتشبس» از سوی حزبالله مورد حمایت ایران، اهداف این گروه را در منطقه ضاحیه بیروت بمباران خواهد کرد.
▪️در واکنش، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در شبکه اجتماعی ایکس هشدار داد که اقدامات اسرائیل در لبنان نقض آتشبس میان آمریکا و ایران است و آمریکا و اسرائیل «تبعات هرگونه نقض» را متحمل خواهند شد.
▪️مقامهای ایرانی به خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم گفتند که تا زمانی که اسرائیل حملات خود در لبنان را متوقف نکند، هیچ گفتوگویی با آمریکا انجام نخواهد شد. آنها همچنین تهدید کردند که ممکن است در تنگه هرمز و احتمالاً «جبهههای دیگر» دست به اقدام تلافیجویانه بزنند.
▪️چند ساعت بعد، ترامپ با نتانیاهو گفتوگو کرد و پس از آن در شبکه «تروث سوشال» نوشت که اسرائیل و حزبالله حملات علیه یکدیگر را متوقف خواهند کرد.
آخرین تحولات: سفارت لبنان در واشنگتن بعداً اعلام کرد که حزبالله پیشنهاد آمریکا برای «توقف متقابل حملات» را پذیرفته و ترامپ به سفیر لبنان گفته است که موافقت نتانیاهو را نیز جلب کرده است.
▪️این توافق که از سوی مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، پیشنهاد شده بود، شامل تعلیق حملات برنامهریزیشده اسرائیل به بیروت در ازای توقف حملات حزبالله به اسرائیل است.
▪️با این حال، نه اسرائیل و نه حزبالله پذیرش چنین پیشنهادی را تأیید نکردهاند. اعلامهای قبلی دولت ترامپ درباره آتشبس در لبنان نیز بیشتر روی کاغذ باقی مانده و در عمل اجرا نشده بودند.
▪️نتانیاهو در بیانیهای گفت که به ترامپ اطلاع داده در صورت ادامه حملات حزبالله، اسرائیل اهدافی را در بیروت هدف قرار خواهد داد و در عین حال عملیات خود در جنوب لبنان را ادامه میدهد.
آنسوی ماجرا: آمریکا طی چند هفته گذشته، در چارچوب تلاشهای گستردهتر برای کاهش تنش، اسرائیل را از حمله به بیروت برحذر داشته بود، اما یک مقام آمریکایی روز یکشنبه تلویحاً گفت که این موضع ممکن است نرمتر شود.
▪️این مقام به اکسیوس گفت: «ایالات متحده انتظار ندارد اسرائیل حملات مستمر به غیرنظامیانش از سوی یک سازمان تروریستی را تحمل کند.»
▪️به نظر میرسید اسرائیل روز دوشنبه در آستانه اجرای حملات گسترده قرار دارد. ارتش اسرائیل در بیانیهای به زبان عربی از «تمام ساکنان منطقه ضاحیه بیروت» خواست برای حفظ امنیت خود این منطقه را ترک کنند.
▪️اسرائیل همچنین عملیات زمینی خود را در جنوب لبنان گسترش داده، در حالی که حزبالله همچنان با پهپاد و موشک به اسرائیل حمله میکند.
نگاهی دقیقتر: حوالی ظهر دوشنبه، ترامپ تماس تلفنی طولانی با نتانیاهو برقرار کرد تا درباره تشدید بحران در لبنان و مذاکرات با ایران گفتوگو کنند.
▪️پیش از این تماس، یک مقام ارشد آمریکایی به اکسیوس گفته بود که ترامپ معتقد است تهدیدهای نتانیاهو برای حمله به بیروت بیش از حد پیش رفته است.
▪️ترامپ پس از این تماس نوشت: «تماس بسیار سازندهای با نخستوزیر اسرائیل، بیبی نتانیاهو، داشتم و هیچ نیرویی به بیروت اعزام نخواهد شد و هر نیرویی که در مسیر بوده، بازگردانده شده است.»
▪️در واقع، اسرائیل قصد اعزام نیرو به بیروت را نداشت، بلکه هدف آن انجام حملات هوایی گستردهای بود که میتوانست ساختمانهایی را در حومه جنوبی بیروت، جایی که برخی از مقرهای حزبالله قرار دارند، تخریب کند.
نکته قابل توجه: ترامپ همچنین مدعی شد که با «نمایندگان بلندپایه» حزبالله گفتوگوی «بسیار خوبی» داشته که طی آن توافق شده «تمام تیراندازیها متوقف شود؛ اسرائیل به آنها حمله نکند و آنها نیز به اسرائیل حمله نکنند.»
▪️مشخص نیست او به کدام نمایندگان اشاره میکرد.
▪️نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، روز یکشنبه به دولت ترامپ گفته بود که حزبالله آماده یک آتشبس کامل و فوری با اسرائیل است و متعهد شده اجرای آن را تضمین کند. این موضوع را علی حمدان، مشاور ارشد بری، به اکسیوس اعلام کرد.
▪️مقامهای آمریکایی معتقد بودند که نتانیاهو با یک آتشبس کامل موافقت نخواهد کرد و تلاشهای آنها برای دستیابی به یک آتشبس محدود نیز ناکام مانده است.
گام بعدی: به گفته یک مقام آمریکایی، گفتوگوهای برنامهریزیشده میان دیپلماتهای اسرائیلی و لبنانی در روز سهشنبه در واشنگتن طبق برنامه برگزار خواهد شد.