ایران تولید پهپادهای شاهد را ازسر گرفته است
زکری کوهن، ناتاشا برتراند / سیانان / پنجشنبه ۲۱ مه ۲۰۲۶
به گفته دو منبع آگاه از ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا، ایران در طول آتشبس ششهفتهای که از اوایل آوریل آغاز شد، تولید برخی از پهپادهای خود را از سر گرفته است؛ نشانهای از اینکه این کشور در حال بازسازی سریع برخی توانمندیهای نظامی است که در حملات آمریکا و اسرائیل آسیب دیده بودند. چهار منبع به سیانان گفتهاند که اطلاعات آمریکا نشان میدهد ارتش ایران بسیار سریعتر از برآوردهای اولیه در حال بازسازی خود است.
بر اساس گفتههای چهار منبع مطلع از این اطلاعات، بازسازی توانمندیهای نظامی، از جمله جایگزینی سایتهای موشکی، پرتابگرها و ظرفیت تولید سامانههای تسلیحاتی کلیدی که در جریان درگیری اخیر منهدم شدند، به این معناست که ایران همچنان تهدیدی جدی برای متحدان منطقهای محسوب میشود، در صورتی که رئیسجمهور دونالد ترامپ کارزار بمباران را از سر بگیرد. این موضوع همچنین ادعاها درباره میزان تضعیف بلندمدت توان نظامی ایران در اثر حملات آمریکا و اسرائیل را زیر سؤال میبرد.
به گفته یکی از منابع، که یک مقام آمریکایی است، گرچه زمان ازسرگیری تولید اجزای مختلف تسلیحاتی متفاوت است، اما برخی برآوردهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد که ایران میتواند توان حمله پهپادی خود را ظرف شش ماه به طور کامل بازسازی کند.
این مقام آمریکایی به سیانان گفت: «ایرانیها از تمام جدولهای زمانی که جامعه اطلاعاتی برای بازسازی آنها در نظر گرفته بود، فراتر رفتهاند.»
حملات پهپادی نگرانی خاصی برای متحدان منطقهای به شمار میرود. در صورت از سرگیری خصومتها، ایران میتواند توان تولید موشکی خود را — که به طور قابل توجهی تضعیف شده — با پرتاب پهپادهای بیشتر تکمیل کند تا به شلیک به سمت اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج فارس که در برد هر دو سامانه تسلیحاتی قرار دارند، ادامه دهد.
ترامپ بارها تهدید کرده است که در صورت عدم دستیابی دو کشور به توافقی برای پایان جنگ، عملیات رزمی علیه ایران را از سر خواهد گرفت. او روز سهشنبه به طور علنی گفت که یک ساعت تا از سرگیری بمباران فاصله داشته است، به این معنا که این توانمندیهای نظامی میتوانند وارد عمل شوند.
به گفته یکی از منابع به سیانان، ایران به دلیل ترکیبی از عوامل، توانسته بسیار سریعتر از حد انتظار بازسازی کند؛ از حمایتی که از روسیه و چین دریافت میکند گرفته تا این واقعیت که آمریکا و اسرائیل به اندازهای که امیدوار بودند خسارت وارد نکردند. به گفته دو منبع آگاه از ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا، برای مثال، چین در طول درگیری همچنان قطعاتی را در اختیار ایران قرار داده که میتوان از آنها برای ساخت موشک استفاده کرد، هرچند محاصره دریایی ادامهدار آمریکا احتمالاً این روند را محدود کرده است.
نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، هفته گذشته به سیبیاس گفت که چین «قطعات تولید موشک» در اختیار ایران قرار میدهد، اما از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد.
گو جیاکون، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، این اتهام را در یک نشست خبری رد کرد و آن را «مبتنی بر واقعیت ندانست.»
در همین حال، طبق ارزیابیهای اخیر اطلاعاتی آمریکا، ایران با وجود خسارات جدی ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل، همچنان توانمندی موشکهای بالستیک، حمله پهپادی و پدافند هوایی خود را حفظ کرده است. این یعنی بازسازی سریع ظرفیت تولید نظامی از نقطه صفر آغاز نمیشود.
یک سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) از اظهارنظر خودداری کرد و گفت این فرماندهی درباره مسائل مربوط به اطلاعات بحث نمیکند.
شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، در بیانیهای به سیانان گفت: «ارتش آمریکا قدرتمندترین ارتش جهان است و هر آنچه برای اجرا در زمان و مکان مورد نظر رئیسجمهور لازم باشد، در اختیار دارد.»
پارنل افزود: «ما عملیات موفق متعددی را در فرماندهیهای رزمی مختلف اجرا کردهایم، در حالی که اطمینان حاصل میکنیم ارتش آمریکا زرادخانه عظیمی از توانمندیها برای حفاظت از مردم و منافع ما در اختیار دارد.»
سیانان در ماه آوریل گزارش داد که ارزیابی اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد تقریباً نیمی از پرتابگرهای موشکی ایران از حملات آمریکا جان سالم به در بردهاند. بر اساس منابع مطلع از این اطلاعات، گزارش اخیر این رقم را به دو سوم افزایش داده است که بخشی از آن به دلیل آتشبس جاری است که به ایران زمان داده تا پرتابگرهایی را که ممکن است در حملات قبلی مدفون شده باشند، بیرون بیاورد.
ارزیابی کلی اطلاعات آمریکا ممکن است شامل پرتابگرهایی باشد که در حال حاضر قابل دسترسی نیستند، مانند آنهایی که در اثر حملات در زیر زمین مدفون شدهاند اما منهدم نشدهاند.
به گفته دو منبعی که پیشتر به سیانان گفته بودند، اطلاعات نشان میدهد هزاران پهپاد ایرانی هنوز موجود هستند — تقریباً ۵۰ درصد از توانمندی پهپادی این کشور.
این اطلاعات همچنین نشان داد که درصد زیادی از موشکهای کروز دفاع ساحلی ایران سالم باقی ماندهاند، که با تمرکز نکردن آمریکا بر داراییهای نظامی ساحلی در کارزار هوایی خود همخوان است، هرچند کشتیها را هدف قرار دادهاند. این موشکها به عنوان یک توانمندی کلیدی عمل میکنند که به ایران اجازه میدهد تردد کشتیرانی در تنگه هرمز را تهدید کند.
روی هم رفته، گزارشهای اطلاعاتی اخیر آمریکا عمدتاً نشان میدهد که جنگ توانمندیهای نظامی ایران را تضعیف کرده اما نابود نکرده است، و ایرانیها نشان دادهاند که میتوانند با بازسازی سریع پس از آن حملات، تأثیر بلندمدت جنگ را به طور مؤثری محدود کنند.
این شامل بازسازی پایگاه صنعتی دفاعی این کشور است که دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز سهشنبه گفت تا حد زیادی از بین رفته است.
کوپر روز سهشنبه در جلسه استماع کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان شهادت داد: «عملیات خشم حماسی، موشکهای بالستیک و پهپادهای ایران را به طور قابل توجهی تضعیف کرد و ۹۰ درصد از پایگاه صنعتی دفاعی آنها را نابود ساخت، و اطمینان حاصل کرد که ایران برای سالها نمیتواند خود را بازسازی کند.»
اما شهادت کوپر در تضاد کامل با ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا است که توانایی ایران در بازسازی توانمندیهای نظامی و جدول زمانی آن را بررسی میکنند. دو منبع به سیانان گفتند که این اطلاعات با توصیفات ارائهشده توسط فرمانده سنتکام ناسازگار است.
یکی از منابع آگاه از ارزیابیهای اطلاعاتی اخیر آمریکا به سیانان گفت که خسارت واردشده به مراکز صنعتی دفاعی ایران احتمالاً توانایی آن برای بازسازی را به جای سالها، به اندازه چند ماه به تأخیر انداخته است. و بخشی از پایگاه صنعتی دفاعی ایران همچنان سالم باقی مانده است، که میتواند جدول زمانی بازسازی برخی توانمندیها را بیش از پیش تسریع کند.