یگانه تربتی و لیلی نیکونظر / نیویورک تایمز / اول مه ۲۰۲۶
خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی روز جمعه گزارش داد که ایران تازهترین پیشنهاد خود را در مذاکرات برای پایان دادن به جنگ با ایالات متحده ارسال کرده است، اما تنها چند ساعت بعد، رئیسجمهور ترامپ در واشنگتن گفت: «آنها میخواهند توافق کنند، اما من از آن راضی نیستم.»
خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) جزئیاتی درباره محتوای این پیشنهاد ارائه نکرد، اما اعلام کرد که این طرح شامگاه پنجشنبه به میانجیهای پاکستانی تحویل داده شده است. ترامپ نیز درباره محتوای پیشنهاد جدید یا دلایل مخالفت خود توضیحی نداد، هرچند به طور مشخص درباره آن از او سؤال شده بود. او هنگام صحبت درباره یک پیشنهاد قبلی نیز تقریبا همین اظهارات را مطرح کرده بود.
دو مقام ارشد ایرانی گفتند که در پیشنهاد جدید، شرط قبلی ایران مبنی بر اینکه ترامپ باید ابتدا محاصره دریایی ایران را لغو کند تا مذاکرهکنندگان بتوانند به صورت حضوری دیدار کنند، حذف شده است. به گفته این دو مقام، طرح تازه همچنین انعطاف بیشتری در ترتیب اجرای اقدامات نشان میدهد؛ به این معنا که ایران آماده است ابتدا تنگه هرمز را بازگشایی کند و سپس ایالات متحده پایان محاصره را اعلام کند. این دو مقام برای بحث درباره اطلاعات حساس خواستند نامشان فاش نشود.
به گفته این دو مقام، این پیشنهاد همچنان خواستار آن است که مذاکرات هستهای به مرحله دوم گفتوگوها، پس از دستیابی به آتشبس دائمی، موکول شود.
پیش از این اقدام تازه ایران، تهران پیشنهاد داده بود که تنگه هرمز بازگشایی شود، محاصره آمریکا پایان یابد و مذاکرات درباره برنامه هستهای کشور به تعویق بیفتد؛ موضوعی که سه مقام ایرانی آن را تأیید کرده بودند.
ترامپ از آن پیشنهاد ناراضی بود، زیرا میخواست موضوع برنامه هستهای نیز در مذاکرات مورد رسیدگی قرار گیرد. او روز جمعه در بیرون کاخ سفید گفت: «این محاصره فوقالعاده، قدرتمند و صددرصد مؤثر بوده است.» او همچنین افزود: «ما با آنها در حال مذاکره هستیم — تیمهایشان به شکل باورنکردنی نامنسجم هستند، اما در حال مذاکرهایم.»
ترامپ بارها تأکید کرده است که ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند، در حالی که ایران پیشنهادهای آمریکا برای تعلیق برنامه هستهای و تحویل ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود را رد کرده است.
از مدت کوتاهی پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، ایران عملا تنگه هرمز را ــ که در شرایط عادی محل انتقال حدود یکپنجم نفت جهان است ــ بسته است. از زمان آغاز آتشبس در ماه گذشته، ایالات متحده نیز عبور و مرور کشتیها به مقصد یا مبدأ ایران از طریق این تنگه را مسدود کرده است.
بهای انرژی به شدت افزایش یافته است. قیمت نفت روز پنجشنبه به بالاترین سطح خود در دوران جنگ رسید، هرچند بعدا اندکی کاهش یافت. پس از انتشار گزارشهایی درباره پیشنهاد جدید ایران در روز جمعه، قیمتها کمی افت کرد.
تلویزیون دولتی ایران نیز روز جمعه گزارش داد که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تلفنی با همتایان خود در ترکیه، مصر، قطر و دیگر کشورهای منطقه گفتوگو کرده و آنان را در جریان تازهترین مواضع ایران درباره پایان جنگ قرار داده است.