دن لموثه / واشنگتن پست / ۱۵ آوریل ۲۰۲۶
مقامهای آمریکایی اعلام کردند که پنتاگون در روزهای آینده هزاران نیروی اضافی را به خاورمیانه اعزام میکند؛ اقدامی که همزمان با تلاش دولت ترامپ برای وادار کردن ایران به دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به درگیری چند هفتهای در منطقه انجام میشود. در عین حال، اگر آتشبس شکننده برقرار نماند، احتمال انجام حملات بیشتر یا عملیات زمینی نیز در دست بررسی است.
به گفته مقامهای فعلی و پیشین — که مانند برخی دیگر برای بحث درباره جابهجاییهای نظامی به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند — نیروهای اعزامی شامل حدود ۶ هزار نظامی مستقر در ناو هواپیمابر «یواساس جرج اچ. دبلیو. بوش» و چندین ناو جنگی اسکورتکننده آن است. همچنین انتظار میرود حدود ۴۲۰۰ نیروی دیگر از گروه آماده آبیخاکی «باکسر» به همراه یگان عملیاتی تفنگداران دریایی مستقر بر آن، یعنی «یگان یازدهم اعزامی تفنگداران دریایی»، تا پایان ماه به منطقه برسند.
به نظر میرسد این افزایش توان رزمی با ناوهای جنگی موجود در خاورمیانه همزمان شود، درست در زمانی که آتشبس دو هفتهای در ۲۲ آوریل به پایان میرسد. این نیروها به حدود ۵۰ هزار پرسنلی خواهند پیوست که پنتاگون اعلام کرده در عملیات مقابله با ایران مشارکت دارند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تلاش برای اعمال فشار اقتصادی بر تهران، روز یکشنبه از محاصره تردد دریایی به مقصد و از مبدأ بنادر ایران خبر داد. او میکوشد حکومت ایران را وادار کند تا تنگه هرمز — مسیر حیاتی برای انتقال نفت خاورمیانه از خلیج فارس — را دوباره به روی همه کشتیها باز کند و همچنین در مذاکراتی که به رهبری معاون رئیسجمهور جیدی ونس انجام میشود، به برنامه هستهای خود پایان دهد. مذاکرات در پایان هفته گذشته با بنبست مواجه شد، اما رئیسجمهور گفته است که ممکن است در ادامه این هفته از سر گرفته شود و در گفتوگو با شبکه فاکس بیزنس اعلام کرده که به نظر او جنگ «بسیار نزدیک» به پایان است.
به گفته جیمز فوگو، دریاسالار بازنشسته نیروی دریایی و رئیس مرکز راهبرد دریایی در شمال ویرجینیا، ورود ناوهای جنگی بیشتر آمریکا فشار بیشتری بر ایران وارد خواهد کرد و به دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، و دیگر فرماندهان ارشد نظامی گزینههای بیشتری در صورت شکست مذاکرات خواهد داد.
فوگو گفت: «هرچه ابزارهای بیشتری در اختیار داشته باشید، تنوع گزینههایتان بیشتر میشود» و افزود اعزام نیروهای بیشتر به منزله «ظرفیت ذخیرهای است، در صورتی که اوضاع به سمت بدتری پیش برود.»
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در پاسخ به پرسشی درباره گسترش حضور نظامی آمریکا در بیانیهای گفت که ترامپ «عاقلانه همه گزینهها را روی میز نگه داشته است، در صورتی که ایرانیها از جاهطلبیهای هستهای خود دست نکشند و به توافقی قابل قبول برای ایالات متحده تن ندهند.» او افزود ترامپ، ونس و مذاکرهکنندگان آمریکایی «خطوط قرمز ایالات متحده را کاملاً روشن کردهاند» و پیشبینی کرد که با اجرای محاصره، «نیاز و اضطرار ایران برای دستیابی به توافق تنها افزایش خواهد یافت.»
پنتاگون و فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) که بر عملیات نظامی در منطقه نظارت دارد، از اظهار نظر در این باره خودداری کردند.
ورود نیروهای جدید به فرماندهان این امکان را میدهد که سه ناو هواپیمابر را در منطقه در اختیار داشته باشند، که هر یک دهها جنگنده را حمل میکنند. ناو «یواساس آبراهام لینکلن» از ماه ژانویه در خاورمیانه حضور دارد، در حالی که ناو «یواساس جرالد آر. فورد» در ماه فوریه وارد شرق دریای مدیترانه شد و به استقرار طولانیمدتی ادامه داد که شامل حضور در اروپا در سال گذشته و مشارکت در عملیاتهایی در سواحل ونزوئلا در ابتدای امسال بوده است.
دو مقام آگاه اعلام کردند که ناو «یواساس جرج اچ. دبلیو. بوش» روز سهشنبه در نزدیکی شاخ آفریقا قرار داشت و انتظار میرود در مسیر خود به خاورمیانه، مسیر غیرمعمولی را از پایین قاره آفریقا طی کند. این مسیر نخستین بار توسط یواسانآی نیوز گزارش شد.
مقامها اعلام کردند که گروه سهناوی «باکسر» هفته گذشته هاوایی را ترک کرده و اکنون حدود دو هفته تا رسیدن به خاورمیانه فاصله دارد. یگان یازدهم اعزامی تفنگداران دریایی مستقر بر آن شامل یک گردان پیادهنظام با بیش از ۸۰۰ نیرو، بهعلاوه بالگردها و شناورهای آبیخاکی است. یک یگان مشابه، یعنی یگان سیویکم اعزامی تفنگداران دریایی، اواخر ماه مارس از اوکیناوا ژاپن وارد خاورمیانه شد.
یکی از مقامهای ارشد پیشین دفاعی گفت که نیروهای آمریکایی درگیر در محاصره مورد نظر ترامپ، احتمالاً در حال رصد کشتیهایی هستند که به حمایت از ایران مظنوناند. به گفته او، تیمهای مسلح بازرسی و سوار شدن بر کشتیها از یگانهای سیل نیروی دریایی، تفنگداران دریایی یا گارد ساحلی آموزش دیدهاند تا کشتیها را توقیف کنند، چه خدمه با نیروهای آمریکایی همکاری کنند و چه نکنند.
مقامها گفتند تا روز سهشنبه چنین اقدامی انجام نشده است و افزودند که در ۲۴ ساعت نخست این عملیات، شش کشتی تجاری توسط نیروهای آمریکایی متوقف شدند و همگی بدون حادثه به بنادر ایران بازگردانده شدند. بیش از یک دوجین ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا در خلیج عمان و دریای عرب مستقر شدهاند تا محاصره را اجرا کنند و کشتیها را هنگام خروج از تنگه هرمز رهگیری کنند.
با این حال، عملیات سوار شدن بر کشتیها میتواند مأموریتی بسیار خطرناک باشد. به گفته این مقام پیشین، هر یک از نیروهای آمریکایی که مجبور به انجام چنین عملیاتی شوند، با این خطر روبهرو هستند که خدمه کشتیها مقاومت کنند یا نیروهای ایرانی با پهپادها یا قایقهای تندرو تیمهای بازرسی را هدف قرار دهند.
ترامپ روز دوشنبه در پیامی در شبکههای اجتماعی به این موضوع اذعان کرد و گفت نیروی دریایی ایران هماکنون «در کف دریا قرار دارد و کاملاً نابود شده است» و هر شناور کوچکتری که به نیروهای آمریکایی نزدیک شود، ممکن است با سرنوشتی مشابه مواجه شود.
او نوشت: «هشدار: اگر هر یک از این کشتیها به محاصره ما نزدیک شوند، فوراً نابود خواهند شد، با همان شیوهای که علیه قاچاقچیان مواد مخدر در دریا استفاده میکنیم»، اشارهای به کارزار حملات پنتاگون در آبهای آمریکای لاتین. «این کار سریع و بیرحمانه است.»
این مقام ارشد پیشین افزود هر کشتی که توقیف شود، احتمالاً به مکان دیگری منتقل خواهد شد تا در شرایط قرنطینه نگهداری شود.
فوگو، دریاسالار بازنشسته، گفت با توجه به وابستگی اقتصاد ایران به صادرات نفت از طریق تنگه هرمز، در این محاصره ظرفیت موفقیت میبیند.
او گفت: «این فشار بسیار زیادی است و اگر برای مدتی ادامه یابد، واقعاً به اقتصاد ایران آسیب خواهد زد.» او در عین حال افزود: «باید پذیرفت که قیمت بنزین همچنان افزایش خواهد یافت. بنابراین این مسئله برای ما و سیاستگذارانمان هم مشکلساز است، چون مردم از آن رضایت ندارند.»
در حالی که محاصره ادامه دارد، مقامهای نظامی در حال برنامهریزی برای یک سطح دیگر از تشدید تنش نیز هستند: عملیات زمینی آمریکا در خاک ایران، به گفته دو مقام آمریکایی.
مقامهای دولت گزینههایی از انجام یک عملیات پیچیده نیروهای ویژه برای خارج کردن مواد هستهای ایران، تا پیادهسازی تفنگداران دریایی در مناطق ساحلی و جزایر برای حفاظت از تنگه، و حتی تصرف جزیره خارگ — یکی از تأسیسات صادراتی ایران در خلیج فارس — را مورد بررسی قرار دادهاند.
میک مولروی، تفنگدار بازنشسته و افسر پیشین سیا که در دوره نخست دولت ترامپ در پنتاگون خدمت کرده بود، گفت اجرای یک محاصره طولانیمدت برای نیروهای آمریکایی «کار بسیار دشواری» خواهد بود، اما هر یک از این عملیاتهای زمینی بهمراتب پرخطرتر است.
مولروی گفت امیدوار است دولت آمریکا و ایران بتوانند به توافقی برسند که برای هر دو طرف قابل قبول باشد. به عنوان مثال، اگر بتوانند بر سر توافقی برای توقف برنامه هستهای ایران به مدت ۱۰ یا ۲۰ سال به تفاهم برسند، باید این موضوع در برابر چالشهایی که تفنگداران و سربازان در صورت استقرار در خاک ایران با آن روبهرو خواهند شد، سنجیده شود.
او درباره چنین مأموریتی گفت: «این کار بدون پیامد نخواهد بود. احتمالاً تلفات وجود خواهد داشت.»