پریسا حافظی / خبرگزاری رویترز / ۱۱ آوریل ۲۰۲۶
یک منبع ارشد ایرانی روز شنبه اعلام کرد که ایالات متحده با آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران در قطر و دیگر بانکهای خارجی موافقت کرده است؛ اما یکی از مقامات آمریکایی بهسرعت این ادعا را تکذیب کرد.
منبع ارشد ایرانی از آنچه «اقدام جدی» واشنگتن در مسیر دستیابی به توافق در مذاکرات اسلامآباد توصیف کرد، استقبال نمود. به گفته او، آزادسازی این داراییها یکی از مطالبات ایران بوده که «در پیامهایی به طرف آمریکایی منتقل شده» و تهران موافقت واشنگتن را برای آزادسازی آنها دریافت کرده است.
این منبع – که بهدلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود – در گفتوگو با رویترز گفت آزادسازی داراییها «بهطور مستقیم با تضمین عبور امن از تنگه هرمز» مرتبط است؛ موضوعی که انتظار میرود در مذاکرات، اهمیتی کلیدی داشته باشد.
منبع ارشد ایرانی میزان دقیق داراییهایی را که واشنگتن قرار است آزاد کند، اعلام نکرد. اما منبع ایرانی دوم گفت ایالات متحده با آزادسازی ۶ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران که در قطر نگهداری میشود، موافقت کرده است.
وزارت خارجه قطر فوراً به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد.
داراییهایی که هشت سال پیش مسدود شدند
۶ میلیارد دلار دارایی مذکور در سال ۲۰۱۸ مسدود شد و قرار بود در سال ۲۰۲۳، در چارچوب تبادل زندانیان میان ایران و آمریکا، آزاد شود. اما پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل از سوی گروه فلسطینی حماس – متحد ایران – دولت جو بایدن بار دیگر این وجوه را مسدود کرد.
مقامات آمریکایی در آن زمان اعلام کردند ایران تا آیندهای نامعلوم به این پول دسترسی نخواهد داشت و تأکید کردند واشنگتن حق کامل دارد در هر زمان حسابهای مربوطه را بهطور کامل مسدود کند.
این وجوه حاصل از فروش نفت ایران به کره جنوبی بوده که پس از بازگشت تحریمها از سوی رئیسجمهوری وقت آمریکا، دونالد ترامپ، در سال ۲۰۱۸ در بانکهای کره جنوبی مسدود شدند. ترامپ در آن زمان توافق هستهای قدرتهای جهانی با تهران را لغو کرده بود.
در چارچوب تبادل زندانیان ایران و آمریکا که در سپتامبر ۲۰۲۳ با میانجیگری دوحه انجام شد، این وجوه به حسابهایی در بانکهای قطری منتقل شدند. این مبادله شامل آزادی پنج شهروند آمریکایی زندانی در ایران در ازای آزادسازی وجوه و نیز آزادی پنج ایرانی زندانی در ایالات متحده بود.
مقامات آمریکایی در آن زمان اعلام کردند که پولها صرفاً برای مصارف بشردوستانه اختصاص یافتهاند و تنها برای پرداخت به فروشندگان مورد تأیید در زمینه مواد غذایی، دارو، تجهیزات پزشکی و کالاهای کشاورزی که به ایران ارسال میشوند، تحت نظارت وزارت خزانهداری آمریکا هزینه خواهند شد.