باراک راوید، الکس فیتزپاتریک / آکسیوس
ایران «در جریان مذاکرات با ایالات متحده، مدیریت تنگه هرمز را وارد مرحلهای جدید خواهد کرد.» این را مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در پیام عمومی تازهای در روز پنجشنبه اعلام کرد.
اهمیت موضوع: تنگه هرمز — آبراهی باریک در سواحل جنوبی ایران که برای عملکرد عادی اقتصاد جهانی حیاتی است — همچنان عملاً بسته باقی مانده است.
این در حالی است که بازگشایی تنگه یکی از بندهای کلیدی توافق آتشبس لحظه آخری با ایران بود که روز سهشنبه اعلام شد.
قرار است مذاکرات صلح میان دو طرف روز شنبه در اسلامآباد برگزار شود.
مواضع مطرحشده: سلطان الجابر، رئیس شرکت ملی نفت ابوظبی، صبح پنجشنبه در لینکدین نوشت: «این لحظه به شفافیت نیاز دارد. پس صریح باشیم: تنگه هرمز باز نیست.»
او افزود: «دسترسی محدود، مشروط و تحت کنترل است. ایران هم از طریق اظهارات و هم اقدامات خود بهروشنی نشان داده که عبور و مرور منوط به اجازه، شرایط و اهرمهای سیاسی است.»
وضعیت کنونی: به گزارش نیویورک تایمز، صدها نفتکش حامل نفت و دیگر کالاهای حیاتی همچنان در انتظار عبور از تنگه هرمز هستند.
اپراتورها و کاپیتانهای این کشتیها هنوز نمیدانند چگونه بدون خطر حمله ایران از این مسیر عبور کنند.
بر اساس اعلام سازمان بینالمللی دریانوردی، نزدیک به ۲۰ هزار دریانورد عملاً در خلیج فارس در پی این بحران سرگردان ماندهاند.
سطح تهدید: یک مقام آمریکایی گفته است که تنگه «کاملاً باز» است، اما همزمان اذعان کرده کشتیها به دلیل ترس از ایران از آن عبور نمیکنند.
این مقام افزود: «ایران همه را تهدید و تحت فشار قرار داده است.»
او همچنین گفت ایالات متحده در حال بررسی اقداماتی است که کشتیها را به ازسرگیری عبور از تنگه تشویق کند.
ردیابی منافع مالی: بر اساس گزارش فایننشال تایمز، ایران خواستار دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه شده است: به میزان یک دلار به ازای هر بشکه نفت موجود در کشتی، که باید به صورت رمزارز پرداخت شود.
این اقدام میتواند قیمت جهانی انرژی را برای مدت نامحدود بالا نگه دارد و همچنین با هنجارهای بینالمللی آزادی کشتیرانی مغایرت دارد.
از بعدازظهر پنجشنبه، قیمت نفت بار دیگر به مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه نزدیک شده و همچنان بهطور قابل توجهی بالاتر از سطح پیش از جنگ باقی مانده است.
خامنهای در پیام مکتوب تازهای که روز پنجشنبه به مناسبت چهلمین روز کشته شدن پدرش در نخستین روز جنگ توسط اسرائیل منتشر شد، به موضوع تنگه هرمز نیز اشاره کرد.
این نخستین پیام عمومی مجتبی خامنهای از زمان اجرای آتشبس با ایالات متحده است. او اعلام کرد ایران «پیروز قطعی» جنگ بوده است.
او گفت ایران «نه خواهان جنگ بوده و نه اکنون خواهان آن است»، اما تأکید کرد کشور «از حقوق مسلم خود عقبنشینی نخواهد کرد.»
وی افزود: «ما قطعاً متجاوزان را رها نخواهیم کرد. خواستار جبران همه خسارات، بهای خون شهدا و جبران آسیبدیدگان خواهیم شد.»
آنچه باید زیر نظر داشت: اینکه آیا ادامه حملات اسرائیل در لبنان باعث خواهد شد ایران همچنان تنگه هرمز را عملاً بسته نگه دارد؛ اقدامی که میتواند حدود ۲۵ درصد از عرضه نفت دریابرد جهان را مختل کند.