فرناز فصیحی / نیویورک تایمز / ۳ آوریل ۲۰۲۶
مادری که با کودک خردسالش در حمام پناه گرفته و تلاش میکند آنها را از انفجارهایی که محلهشان را میلرزاند محافظت کند. بستگان جوانتر که با شتاب، پدرسالار ۹۰ سالهای را که به بستر افتاده، دقایقی پیش از شکستن شیشهها به راهرو منتقل میکنند. خانوادهای چهار نفره که از آپارتمان خود در طبقه بیستودوم از طریق پلهها پایین میآیند و از ترس قطع برق، از آسانسور استفاده نمیکنند.
اینها بخشی از صحنههایی بود که شامگاه جمعه و تا بامداد شنبه به وقت محلی در تهران، کلانشهری با جمعیت ۱۰ میلیونی، در حال وقوع بود. پایتخت، از جمله محلههای متراکم و مسکونی در مناطق سرسبز شمال شهر، همزمان با پایان پنجمین هفته جنگ، هدف بمباران سنگین قرار گرفت.
پانزده نفر از ساکنان تهران در گفتوگوهای تلفنی و پیامهای متنی گفتند که بهشدت وحشتزدهاند. بسیاری از آنها خواستند نام خانوادگیشان ذکر نشود، از بیم پیامدها.
گلشن فتحی، یکی از ساکنان تهران، در پیامی متنی از داخل حمامی که در آن پناه گرفته بود، گفت: «تمرکزم را از دست دادهام؛ نمیدانم چه بر سرمان خواهد آمد. خیلی، خیلی نگرانم.»
ساغر، یکی دیگر از ساکنان پایتخت، در مجموعهای از پیامهای متنی گفت که خانهاش بر اثر حملات هوایی آنچنان شدید لرزیده که تصور کرده فرو خواهد ریخت و خانوادهاش زیر آوار دفن خواهند شد. او گفت: «فکر کردم تمام شد؛ همهمان داریم میمیریم.» و افزود: «نمیدانم چه بگویم؛ چیزی که همین حالا فرود آمد خیلی نزدیک و وحشتناک بود.»
در طول پنج هفته گذشته، شهروندان عادی ایران در میان آتش متقابل جنگی که با ایالات متحده و اسرائیل شدت گرفته گرفتار شدهاند. آنها با نگرانی و اضطراب نظارهگر بودهاند که رئیسجمهور ترامپ تهدید کرده ایران را «به عصر حجر بازمیگرداند»، و همزمان حملات هوایی زیرساختهای حیاتی — از کارخانههای فولاد، نیروگاهها و فرودگاهها گرفته تا مراکز تحقیقات علمی و دانشگاههای برتر — را هدف قرار داده است.
افشین، یک صاحب کسبوکار ۵۸ ساله، نوشت: «ایران جلوی چشمان ما در حال نابودی است.» او افزود: «اگر در نهایت ما را در دست این حکومت، بدون هیچ ارتباطی با جهان خارج، به حال خود رها کنند چه؟»
آژانس خبری فعالان حقوق بشر، یک نهاد حقوق بشری مستقر در آمریکا، اعلام کرد که طی ۲۴ ساعت گذشته ۲۰۶ حمله در ۱۳ استان ایران ثبت کرده است که دستکم یک غیرنظامی در آن کشته شده است. بهطور کلی، این نهاد از زمان آغاز جنگ تاکنون دستکم ۱۶۰۷ کشته غیرنظامی را ثبت کرده است.
افزایش تنشها از سوی رهبری ایران نیز بر نگرانی مردم افزوده است. روز جمعه، ایران یک جنگنده آمریکایی را در جنوبغرب کشور سرنگون کرد. در حالی که یکی از دو خدمه هواپیما نجات یافت، تیمهای نجات آمریکایی و نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هر دو روز جمعه در مناطق کوهستانی در جستوجوی خدمه دیگر بودند. ایران همچنین مسئولیت سقوط یک هواپیمای آمریکایی A-10 وارثاگ در خلیج فارس را که تقریباً همزمان با سرنگونی آن جنگنده رخ داد بر عهده گرفت و به یک بالگرد نظامی نیز شلیک کرد که ناچار به فرود در خارج از مرزهای ایران شد.
حامیان دولت گفتند امیدوارند خدمه مفقودشده آمریکایی بهعنوان اسیر جنگی بازداشت شود.
اوایل همان شب، بنا بر ویدئوهای منتشرشده در رسانههای دولتی، گروههایی از حامیان حکومت در چند میدان تهران تجمع کرده، با در دست داشتن پرچمها سرنگونی هواپیمای آمریکایی را جشن گرفتند. صفحه اول چند روزنامه ایرانی نیز که بهصورت آنلاین منتشر شد، با تیترهایی چون «آسمان در کنترل ایران است» و «پایان توهم شکست» این رویداد را ستودند.
اما برخی دیگر نگران پیامدهای آن بودند.
رضا، حسابدار ۴۸ ساله، گفت: «امیدوارم آمریکاییها خلبان را پیدا کنند، چون اگر ما او را دستگیر کنیم، معلوم نیست ترامپ چه بلایی سرمان بیاورد.» رضا که شامگاه جمعه به همراه همسر و دو فرزندش به زیرزمین ساختمان بلندمرتبه محل سکونتش پناه برده بود، گفت آنها نگران قطع برق و آب هستند.
ایرانیانی که توانسته بودند به اینترنت متصل شوند، شبکههای اجتماعی را با پیامهایی پر کردند که هراس حاکم بر شهر را منعکس میکرد. میلاد علوی، روزنامهنگاری در تهران، در شبکههای اجتماعی نوشت: «انفجارهای امشب در شمال تهران خفهکننده بوده است. تراکم جمعیت در این مناطق بالاست و مردم در وحشت به سر میبرند و خانههای خود را ترک میکنند.»