الشرق الاوسط / نذیر رضا / اول آوریل ۲۰۲۶
ترور یوسف هاشم، فرمانده ارشد حزبالله، در سحرگاه روز چهارشنبه، نشانههایی از رخنههای امنیتی را آشکار کرده است که این گروه پیشتر مدعی شده بود پیش از جنگ اخیر آنها را برطرف کرده است.
این رویداد همچنین ترکیبی از تکنیکهای پیشرفته و آنچه منابع از آن بهعنوان دادههای اسرائیلی با منشأ ایران یاد میکنند را نمایان میسازد؛ در کنار نقش مداوم اطلاعات انسانی در ردیابی اهداف. این مطالب را منابع امنیتی و کارشناسان به روزنامه الشرقالاوسط اعلام کردهاند.
از زمان آغاز جنگ در دوم مارس، اسرائیل مجموعهای از ترورها را در خاک لبنان انجام داده که فرماندهان حزبالله و سپاه پاسداران را هدف قرار داده است؛ برجستهترین آنها یوسف هاشم بود که در حمله موشکی به یک پارکینگ در منطقه جناح در حومه بیروت کشته شد.
عوامل امنیتی نوظهور
منابع امنیتی که روند این ترورها و تعقیب اعضای حزبالله را زیر نظر دارند، اعلام کردند که رخنه گستردهای که پیش از جنگ قبلی وجود داشت — جنگی که در سپتامبر ۲۰۲۴ آغاز و در نوامبر همان سال پایان یافت — در آغاز درگیری کنونی تا حد زیادی مشاهده نمیشد.
به گفته این منابع، این وضعیت ناشی از مجموعهای از تغییرات بود. حزبالله تدابیر امنیتی را تشدید کرد، روشهای ارتباطی را تغییر داد، مقرها و آپارتمانها را تخلیه کرد و حتی بهطور کامل از برخی ابزارهای ارتباطی صرفنظر نمود.
افراد تازهمنصوبشده که جایگزین فرماندهان ترورشده شده بودند، عمدتاً ناشناخته بودند. در همین حال، اسرائیل نتوانست در فاصله کوتاه میان دو جنگ، پایگاه اطلاعاتی گستردهای را که طی سالها گردآوری کرده بود بازسازی کند. همچنین تمرکز خود را به جمعآوری اطلاعات از ایران معطوف کرد که نشاندهنده تغییر در اولویتها بود.
در نتیجه، در مراحل ابتدایی جنگ، میزان ترورها در لبنان کاهش یافت؛ هرچند رخنههای محدودی همچنان امکان انجام حملات هدفمند علیه چهرههای ارشد، از جمله هاشم — که اسرائیل او را فرمانده منطقه جنوبی حزبالله معرفی کرده بود — فراهم میکرد.
منشا غیرلبنانی دادهها
این منابع تأکید کردند که عامل تعیینکننده در شناسایی اهداف، دادههای غیرلبنانی بوده است و به بانک اطلاعاتی اشاره کردند که از شبکههای ایرانی و فلسطینی گردآوری شده است.
این الگو در مشخصات و محل حضور افراد هدفقرارگرفته مشهود است.
اسرائیل روز دوشنبه اعلام کرد که ابراهیم راکین، از فرماندهان حزبالله، را در حملهای به یک آپارتمان در حومه جنوبی بیروت کشته است. اسرائیل او را معاون فرمانده «واحد ۱۸۰۰» معرفی کرد؛ واحدی که مسئول حمایت از شبهنظامیان فلسطینی و مدیریت عملیات حزبالله در کشورهای همجوار اسرائیل است.
همچنین اسرائیل اعلام کرد که چندین شخصیت ایرانی را در لبنان کشته است، از جمله دو فرمانده اصلی در «سپاه لبنان» وابسته به نیروی قدس سپاه پاسداران که در بیروت فعالیت داشتند. یکی از آنها در هتل رامادا در منطقه الروشه هدف قرار گرفت.
در ۱۱ مارس، ارتش اسرائیل اعلام کرد که هشام عبدالكریم یاسین را هدف قرار داده است؛ فردی که بهعنوان یکی از فرماندهان ارشد در واحد ارتباطات حزبالله و همچنین در «سپاه فلسطین» وابسته به نیروی قدس — شاخه برونمرزی سپاه پاسداران — توصیف شد.
نقش اطلاعات ایران در ردیابی اهداف
به گفته این منابع، پایگاه اطلاعاتی مبتنی بر ایران به اسرائیل کمک کرده تا افراد را در داخل لبنان ردیابی کند. بسیاری از اهداف با ایرانیها در تماس بودند و همین امر ردیابی آنها از طریق تحرکات ایرانیها را آسانتر میکرد.
این منابع افزودند که بسیاری از شخصیتهای ایرانی که در آغاز جنگ کشته شدند، بهطور گستردهای تصور میشود که تلفن همراه به همراه داشتهاند، که این موضوع شناسایی و ردیابی آنها را آسانتر کرده است؛ همانگونه که افراد مرتبط با پرونده فلسطینی نیز در معرض ردیابی قرار داشتند.
این الگو جدید نیست. در جنگ قبلی نیز رهبران حزبالله همراه با چهرههای ایرانی کشته شدند؛ از جمله یک مقام سپاه پاسداران که همزمان با ترور حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله، کشته شد و فرد دیگری که در ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۴ همراه با فرماندهان نیروی رضوان کشته شد. این موارد نشاندهنده آن است که منابع اطلاعاتی اسرائیل به داخل ایران نیز امتداد دارد.
فرضیههای دیگر و نقش نظارت
فرضیه دیگری مطرح میکند که افراد ایرانی، فلسطینی و لبنانی که با آنها هماهنگ هستند، ناگزیر از استفاده از ابزارهای ارتباطیاند و همین امر آنها را در معرض نظارت قرار میدهد.
همچنین، عوامل خارجی معمولاً در مناطق پرجمعیت که دارای دوربینهای نظارتی هستند تردد میکنند و این موضوع ردیابی آنها را از طریق نفوذ به سامانههای نظارتی آسانتر میکند.
این منابع احتمال وجود رخنههای اطلاعات انسانی را نیز رد نکردند و به حضور عوامل وابسته به موساد اسرائیل در لبنان، ایران یا سرزمینهای فلسطینی اشاره کردند.
تحولات جداگانه
بهطور جداگانه، اسرائیل روز چهارشنبه اعلام کرد که رئیس شاخه مهندسی در «سپاه لبنان» وابسته به نیروی قدس را در حملهای در منطقه محلات در مرکز ایران کشته است.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که نیروی هوایی این کشور مهندس مهدی وفایی را هدف قرار داده؛ فردی که طی دو دهه، پروژههای زیرساختی در لبنان و سوریه را هدایت کرده بود.