اِیوری لاتز / اکسیوس
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز چهارشنبه اعلام کرد که درگیری با ایران را «جنگ» نمینامد، زیرا «برای آن باید مجوز گرفت»؛ اظهارنظری که نشان میدهد او نگران است استفاده از این واژه ممکن است اختیاراتی را برای کنگره فعال کند که به گفتهٔ دولت، ضرورتی برای آن نمیبیند.
چشمانداز کلی: با این حال، اقدام نظامی اخیر آمریکا بهطور گسترده «جنگ» توصیف شده است — جنگی که صدها قربانی و میلیاردها دلار هزینه در پی داشته — و خودِ ترامپ نیز تا همین پنجشنبهٔ گذشته از همین واژه استفاده کرده بود.
اظهارات اخیر او تازهترین نمونه از پیامهای متناقض دولتش درباره اهداف و زمانبندی این جنگ است.
جزئیات تازه: ترامپ در مراسمی مربوط به بازوی انتخاباتی جمهوریخواهان مجلس نمایندگان گفت: «میگویند اگر از واژهٔ “جنگ” استفاده کنید، شاید کار درستی نباشد.» او در عوض، این درگیری را «عملیات نظامی» و «درهمکوبیدن نظامی» خواند.
با این حال، در همان سخنرانی از واژهٔ «جنگ» برای توصیف عملیاتهای نظامی در ونزوئلا و ایران استفاده کرد و گفت «جنگ ایران، چند روز پس از ورود ما عملاً پایان یافت.»
ترامپ روز دوشنبه در سخنانی در شهر ممفیس نیز گفت دموکراتها آن را «جنگ» مینامند، اما «ما آن را عملیات نظامی مینامیم.» او همچنین از تصمیم تیمش برای تغییر عنوان «وزیر دفاع» به «وزیر جنگ» استقبال کرد و گفت: «ما از این عنوان بیشتر خوشمان میآید.»
نکتهٔ مناقشهبرانگیز: پشت این مناقشهٔ واژگانی، بحثی گستردهتر دربارهٔ اختیارات جنگی در کنگره جریان دارد.
طبق قانون اساسی، تنها کنگره اختیار اعلام جنگ را دارد، اما رؤسایجمهور آمریکا بارها بدون گرفتن مجوز رسمی کنگره دست به عملیات نظامی زدهاند و هر بار با انتقاد قانونگذاران روبهرو شدهاند.
طبق قانون اختیارات جنگی، رئیسجمهور موظف است ظرف ۴۸ ساعت پس از اعزام نیرو بدون اعلام رسمی جنگ یا مجوز ویژه، کنگره را از اقدام خود مطلع کند و در مجموع نمیتواند چنین عملیاتهایی را بیش از ۶۰ روز بدون مجوز ادامه دهد.
قانونگذاران در چند نوبت تلاش کردهاند اختیارات ترامپ برای انجام عملیات نظامی علیه ایران را محدود کنند، اما تاکنون موفق نبودهاند.
ترامپ گفته است که قانون اختیارات جنگی «غیرقانونی» است و معاون او، جیدی ونس، آن را اساساً «جعلی» خوانده است.
چشمانداز گستردهتر: کریولاین لویت، دبیر مطبوعاتی کاخ سفید، روز چهارشنبه اعلام کرد که نیازی به مجوز کنگره نیست، زیرا «در حال حاضر درگیر عملیات رزمی عمده در ایران هستیم» که بین چهار تا شش هفته طول خواهد کشید.
مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان، نیز نظر مشابهی دارد و میگوید آمریکا در جنگ نیست، بلکه این عملیات دامنهای محدود دارد.
کوری میلز، نمایندهٔ جمهوریخواه ایالت فلوریدا، نیز روز پنجشنبه در برنامهٔ «سیانان دیجیتال» گفت عملیات موسوم به «خشم سهمگین» در واقع «جنگ نیست».
اما برخی دیگر از واژهٔ «جنگ» صریحاً استفاده کردهاند. نانسی میس، نمایندهٔ جمهوریخواه کارولینای جنوبی، روز چهارشنبه در شبکهٔ ایکس نوشت: «هرچه این جنگ بیشتر ادامه یابد، حمایت کنگره و مردم آمریکا را سریعتر از دست خواهد داد.»
شایان توجه: ترامپ برای توصیف این مأموریت از واژهها و تعابیر گوناگونی استفاده کرده است، از جمله:
🔸 «عملیات رزمی عمده»، عبارتی که هنگام اعلام حملات اولیه در یک ویدیو به کار برد؛
🔸 «یک ماجراجویی کوچک»، توصیفی که در گفتوگو با برایان کیلمید از شبکهٔ فاکس نیوز به کار برد؛
🔸 «هم ماجراجویی است و هم جنگ»، یا بهتعبیر او، «ماجراجوییای که ما را از ورود به جنگ دور نگه میدارد»، پاسخی که او در اوایل ماه جاری به یکی از خبرنگاران داد؛
🔸 «درگیریهای ما با ایران در خاورمیانه»، عبارتی که در شبکهٔ تروت سوشال نوشت؛
🔸 و «جنگی که پیروز شدهایم» و نیز «جنگی که بهخوبی پیش میرود»، عباراتی که بهترتیب روز سهشنبه و در گفتوگو با باراک راوید از اکسیوس بیان کرد.
جمعبندی: مواضع ترامپ دربارهٔ این «جنگ» در میان اظهارنظرهای گوناگون او پراکنده و ضد و نقیض است.
او اوایل ماه جاری در گفتوگو با شبکهٔ سیبیاس گفت جنگ «کاملاً تمام شده است»، اما روز چهارشنبه حاضر نشد حتی آن را «جنگ» بنامد.