دادستانی ناحیه جنوبی نیویورک از بازیابی صدها میلیون دلار (از اموال متعلق به بنیاد علوی) برای قربانیان تروریسم مورد حمایت ایران خبر داد.
متن کامل بیانیه مطبوعاتی دادستان جی کلیتون:
دادستان ایالات متحده برای ناحیه جنوبی نیویورک، جی کلیتون، امروز اعلام کرد که ایالات متحده به توافقی دست یافته است که به یک دعوای مصادره اموال ۱۷ ساله پایان میدهد و در نتیجه آن، حدود ۳۱۸ میلیون دلار به صدها تن از قربانیان تروریسم مورد حمایت دولت ایران پرداخت خواهد شد.
در سال ۲۰۰۸، ایالات متحده یک اقدام قضایی برای مصادره اموال آغاز کرد که منافع پنهان یک بانک متعلق به دولت ایران در ساختمان شماره ۶۵۰ خیابان پنجم را افشا کرد؛ یک برج اداری و تجاری ۳۶ طبقه واقع در قلب منهتن. پس از ثبت این شکایت، صدها تن از قربانیان تروریسم مورد حمایت دولت ایران با طرح دعاوی، روندهای قضایی جداگانهای را برای اجرای احکام صادره علیه دولت ایران آغاز کردند. پس از بیش از ۱۷ سال رسیدگی پیچیده، تمامی طرفهای باقیمانده در این دعاوی به یک توافق جامع دست یافتند که منجر به پرداخت چندصد میلیون دلار به این قربانیان رنجدیده خواهد شد؛ از جمله قربانیان و اعضای خانوادههای آنان در بمبگذاریهای سال ۱۹۸۴ علیه تأسیسات نظامی آمریکا در بیروت لبنان؛ حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در نیویورک و واشنگتن دیسی؛ و حملات گروههای تروریستی نیابتی ایران علیه غیرنظامیان، از جمله شهروندان آمریکایی، در اسرائیل و سایر نقاط.
جی کلیتون، دادستان ایالات متحده، گفت: «ایران برای دههها از تروریسم حمایت کرده است. از آغاز این پرونده، هدف اصلی وزارت دادگستری احقاق حقوق قربانیان سیاست دیرینه دولت ایران در حمایت و ترویج حملات تروریستی در سراسر جهان، از جمله حملات ۱۱ سپتامبر، بوده است. سالها پیگیری قاطعانه این دفتر نشاندهنده تعهد بیوقفه ما به حقوق قربانیان است و به این بازیابی قابلتوجه انجامیده است. نزدیک به دو دهه، ما داراییهای پنهان دولت ایران مرتبط با یک آسمانخراش در منهتن را دنبال کردیم تا اطمینان حاصل شود این وجوه در نهایت به جبران خسارت قربانیان تروریسم مورد حمایت ایران اختصاص یابد، نه به تروریستها و حامیان آنان.»
بر اساس شکایت اولیه، شکایت اصلاحشده، اسناد عمومی دادگاه و سایر سوابق علنی پرونده:
ساختمان واقع در ۶۵۰ خیابان پنجم (که در این پرونده «ساختمان» نامیده میشود) در ابتدا پیش از انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ که به استقرار نظام کنونی ایران انجامید، توسط یک بنیاد خیریه تحت کنترل شاه پیشین ایران، محمدرضا پهلوی، ساخته شد. پس از انقلاب، حکومت جدید کنترل این بنیاد را در دست گرفت و با بانک ملی ایران، یک بانک دولتی که از سوی دولت آمریکا به دلیل نقش در تأمین مالی برنامههای تسلیحات کشتار جمعی ایران تحریم شده است، وارد شراکت شد. بانک ملی ایران سهم خود در این ساختمان را از طریق شرکتهای صوری موسوم به «آسا» که در جزیره من و نیویورک تأسیس شده بودند، کنترل میکرد. این ساختار فریبکارانه در دهه ۱۹۸۰ با هدایت بالاترین سطوح حکومت ایران، از جمله بانک مرکزی ایران و دفاتر نخستوزیر و رئیسجمهور، طراحی شده بود.
پس از اعمال تحریمهای گسترده ایالات متحده علیه دولت ایران در سال ۱۹۹۵، مالکان ساختمان سهم مالکیت بانک ملی ایران را پنهان کرده و انتقال دهها میلیون دلار درآمد حاصل از فعالیتهای ساختمان به این بانک را از طریق شرکت آسا تسهیل کردند.
در اکتبر ۲۰۰۸، این دفتر شکایت مصادرهای علیه سهم بانک ملی ایران در این ساختمان ثبت کرد. در نوامبر ۲۰۰۹، شکایت اصلاحشدهای علیه کل ساختمان و سایر املاک مرتبط ارائه شد. پس از ثبت این شکایتها، گروههای متعدد از طلبکاران دارای احکام قضایی علیه دولت ایران، که این احکام را بابت خسارات ناشی از تروریسم دولتی دریافت کرده بودند، دعاوی خود را علیه شرکت آسا، ساختمان و مالک آن مطرح کردند و اقدامات مستقلی برای اجرای احکام انجام دادند.
در آوریل ۲۰۱۴ و ژوئیه ۲۰۱۷، این دفتر با این گروههای قربانیان به توافقهایی دست یافت که بر اساس آن، هرگونه وجوهی که دولت از طریق مصادره به دست آورد، میان قربانیان توزیع شود. در ژوئیه ۲۰۱۷ و مه ۲۰۲۱ نیز این دفتر و گروههای قربانیان احکام قضایی علیه منافع شرکت آسا در ساختمان و نیز سهم آن از درآمدهای مشارکتی ساختمان دریافت کردند.
در ژانویه ۲۰۲۵، این دفتر، گروههای قربانیان و مالک ساختمان به یک توافق نهایی دیگر دست یافتند که بر اساس آن، تمامی دعاوی باقیمانده در ازای پرداخت ۳۱۸ میلیون دلار به گروههای قربانیان مختومه میشود. این مبلغ شامل پرداخت اولیه ۱۲۹ میلیون دلار و پرداخت معوق ۱۸۹ میلیون دلار طی سه سال به همراه بهره است. پرداخت اولیه ۱۲۹ میلیون دلاری در روز جمعه ۲۰ مارس ۲۰۲۶ انجام شد.
علاوه بر تأمین جبران خسارت برای قربانیان تروریسم، بر اساس این توافق، مشارکت مالک ساختمان و شریک اصلی آن منحل شده و ساختمان به یک نهاد جانشین جدید منتقل میشود. انتقال ساختمان و معاملات مربوط به اجرای توافق جامع، مجوزهای لازم را از اداره امور خیریه دادستان کل نیویورک و همچنین دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری ایالات متحده دریافت کرده است.
دفتر دادستانی ایالات متحده، ناحیه جنوبی نیویورک