مینهو کیم و زک مانتگو / نیویورک تایمز /۲۳ مارس ۲۰۲۶
خبرنگاران شبکهی صدای آمریکا (VOA) روز دوشنبه از مقامهای دولت دونالد ترامپ شکایت کردند و آنان را متهم ساختند که با تبدیل این نهاد خبری فدرال به یک ابزار تبلیغاتی در حمایت از رئیسجمهور، حقوق مصرح در متمم اول قانون اساسی درباره آزادی مطبوعات را نقض کردهاند.
در شکایت یادشده آمده است منصوبان سیاسی آقای ترامپ در تصمیمهای تحریریه صدای آمریکا دخالت کرده و «دیوار حفاظتی» مقرر در قانون کنگره برای صیانت از استقلال این رسانه را نقض کردهاند.
به گفته خبرنگاران، آقای ترامپ و منصوبانش نسبت به این الزامات قانونی با «خصومت و بیاحترامی» برخورد کردهاند. در بخشی از شکایت ادعا شده است یکی از مقامها به نام «هویی جینگ» از خبرنگاران خواسته بود در صورت تمایل به حفظ شغل خود، «وفاداری» به دولت ترامپ را نشان دهند.
در متن شکایت آمده است دولت «در تلاش است با استفاده از قدرت دولتی، محتوای خبری صدای آمریکا را کنترل کند — از طریق سانسور رویدادهایی که نمیخواهد بازتاب یابند و از سوی دیگر، با جا زدن پیامهای حزبی خود بهعنوان خبر.»
کاخ سفید و سازمان مادر صدای آمریکا، یعنی آژانس رسانههای جهانی ایالات متحده (U.S. Agency for Global Media)، بلافاصله به این گزارش واکنشی نشان ندادند. «کاری لیک»، یکی از مقامهای ارشد این آژانس، پیشتر این ادعا که دولت قصد مداخله در تصمیمهای تحریریه را دارد رد کرده بود.
با این حال، در شکایت موارد مشخصی بهعنوان شواهد دخالت دولت ذکر شده است. صدای آمریکا مأموریتی دارد تا در کشورهایی با آزادی محدود رسانهای – از جمله ایران، چین و روسیه – بهعنوان منبعی معتبر و مستقل عمل کند.
خبرنگاران گفتهاند مقامهای نهاد مذکور آنان را وادار به انتشار مطالبی کردهاند که «دقیقه به دقیقه و واژه به واژه» بازتابدهنده مواضع کاخ سفید بوده است. همچنین از آنان خواسته شده بود تصاویری از ترامپ منتشر کنند که به گفته شاکیان، به سبک تبلیغات کره شمالی و «رهبر عزیز، کیم جونگایل» شباهت داشت. در گزارشهای مربوط به جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران نیز «به ندرت اشارهای» به مواردی شده بود که برای دولت ترامپ ناخوشایند بود، از جمله بمباران یک مدرسه که بنا به گفته مقامهای ایرانی دستکم ۱۷۵ کشته برجا گذاشت.
«بزرگترین افتخار صدای آمریکا در هشت دهه گذشته همواره بازگویی حقیقت بوده است؛ بیپیرایه، بدون تبلیغات و فارغ از سانسور» است. «نورم آیزن»، بنیانگذار گروه حقوقی صندوق مدافعان دموکراسی که در طرح این شکایت همکاری داشته، گفت: «این اصل از سوی قانون کنگره، یعنی دیوار حفاظتی، و از سوی خود متمم اول قانون اساسی محافظت میشود.»
بر اساس «قانون پخش بینالمللی» مصوب کنگره، محتوای خبری صدای آمریکا باید «متوازن و جامع» باشد و مقامات دولتی موظفاند «به استقلال و تمامیت حرفهای» خدمات پخشی آن احترام بگذارند.
این اتهامها در حالی مطرح میشود که تلاشهای دولت ترامپ برای تعطیل کردن فعالیتهای خبری صدای آمریکا، که وی آن را «صدای آمریکای رادیکال» خوانده بود، با مخالفت کنگره و احکام دادگاه روبهرو شد. ترامپ این رسانه را به گرایش چپگرایانه متهم کرده است.
بخش قابل توجهی از شکایت بر پوشش خبری ایران در دوران جنگ تمرکز دارد. خبرنگاران مدعیاند «علی جوانمردی»، خبرنگار ایرانی حامی ترامپ که از سوی دولت به کار گرفته شد، بخشهایی از گزارشها را سانسور کرده است. به گفته آنان، جوانمردی صدای معترضان ایرانی را که شعار بازگشت رضا پهلوی، فرزند ارشد شاه سابق، را سر میدادند حذف کرده و یکی از همکاران را صرفاً بهدلیل اشاره به نام پهلوی در برنامه زنده از کار برکنار کرده است.
در متن شکایت آمده است: «سانسور و تبلیغات دو روی یک سکهاند.»
خبرنگاران گفتهاند چنین دخالتهایی به منافع ایالات متحده در جنگ آسیب میزند، چراکه اعتماد شنوندگان به صدای آمریکا را بهعنوان منبعی بیطرف از بین میبرد. بهویژه در بخش فارسی این رسانه، سانسور تحریریه «ایالات متحده را در جنگ اطلاعاتی در موقعیت بسیار ضعیفی قرار داده است»، در حالی که حکومت ایران دسترسی به اینترنت را محدود و فضای رسانهای را بهشدت کنترل میکند.
چهار خبرنگاری که علیه دولت شکایت کردهاند — «بری نیوهاوس»، «عایشه تانزیم»، «دونگ هیوک لی» و «کسنیا تورکووا» — در بیانیهای مشترک نوشتند: «روزنامهنگاری صدای آمریکا برای مردمانی که در جوامع استبدادی زندگی میکنند، روزنهای به سوی دموکراسی است. بدون استقلال تحریریه، صدای آمریکا تفاوتی با رسانههای حکومتی همان کشورها نخواهد داشت.»
دولت ترامپ پیشتر نیز بارها به تلاش برای تأثیرگذاری بر محتوای رسانههای خبری تحت حمایت مالی دولت متهم شده بود، از جمله صدای آمریکا.
آژانس مادر این رسانه حتی کوشیده بود مطالب شبکه حامی ترامپ «وان امریکن نیوز نتورک» را در شبکههای صدای آمریکا پخش کند و در قراردادهای مالی بندهایی بگنجاند که اختیار وتوی انتصاب سردبیران و مدیران ارشد در سایر رسانههای فدرال مانند رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی را به منصوبان ترامپ واگذار میکرد.
در ماه ژانویه، سرویس خبری چینی صدای آمریکا مقالهای منتشر کرد که در آن از «مهارت مذاکرهگری» و «دیپلماسی صلح از راه قدرت» ترامپ تمجید شده و ادعای تأییدنشدهی او مبنی بر «جلوگیری از هشت جنگ» تکرار گردیده بود. در این گزارش هیچ دیدگاه مخالفی منعکس نشد.
مقاله یادشده همچنین تصویری ویرایششده از ترامپ را در میان ابرها و نقشه جهان، با پرچم ایالات متحده در مرکز، منتشر کرده بود؛ تصویری که به گفته چهار خبرنگار شاکی، «در حد و اندازه تبلیغات کره شمالی» بود.
این شکایت تنها یک هفته پس از آن ثبت شد که یک قاضی فدرال حکم داد دولت باید فعالیتهای خبری صدای آمریکا را از سر گیرد و کارکنان تعلیقشده را به کار بازگرداند.
با وجود این حکم، تا صبح دوشنبه صدها نفر از کارکنان صدای آمریکا که با مرخصی باحقوق موقتاً کنار گذاشته شده بودند، هنوز منتظر اجازه بازگشت به دفتر یا فعال شدن دسترسی کاری خود بودند. آژانس مربوطه در دادگاه ادعا کرده که «تنها قادر است روند بازگشت ۷۰ کارمند در هفته را انجام دهد.»