اسرائیل میداند معترضان «قتلعام خواهند شد»
جان هادسون / واشنگتن پست / ۱۷ مارس ۲۰۲۶
مقامهای ارشد اسرائیلی به دیپلماتهای آمریکایی گفتهاند که اگر معترضان ایرانی علیه حکومت خود به خیابانها بیایند، «قتلعام خواهند شد»، در حالی که اسرائیل بهطور علنی خواستار یک قیام مردمی است. این موضوع بر اساس یک سند وزارت خارجه آمریکا است که به رؤیت «واشنگتن پست» رسیده است.
این سند که روز جمعه توسط سفارت آمریکا در اورشلیم توزیع شده، ارزیابی اسرائیل را بازتاب میدهد مبنی بر اینکه حکومت ایران «در حال فروپاشی نیست» و علیرغم کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنهای، در ۲۸ فوریه و همچنین ادامه کارزار بمباران آمریکا و اسرائیل، آماده است «تا آخرین نفس بجنگد».
این حکومت در جریان اعتراضات گسترده ضدحکومتی در اوایل سال جاری هزاران نفر را کشته است. بر اساس این سند، مقامهای اسرائیلی میگویند اگر شمار زیادی از ایرانیان بار دیگر به خیابانها بازگردند، «مردم قتلعام خواهند شد»، زیرا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، بهعنوان نیروی اصلی نظامی ایران، «دست بالا را دارد». اصالت این سند توسط دو مقام وزارت خارجه آمریکا تأیید شده است.
با وجود این ارزیابی تیره، مقامهای اسرائیلی گفتهاند که همچنان امیدوار به وقوع یک قیام مردمی هستند و از ایالات متحده خواستهاند در صورت بروز چنین وضعیتی، برای حمایت از معترضان آماده باشد.
این سند خلاصهای از دیدارهای اخیر میان مقامهای آمریکایی و اعضای ارشد شورای امنیت ملی، وزارت دفاع و وزارت امور خارجه اسرائیل در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه است.
این گزارش در شرایطی منتشر میشود که رضا پهلوی، ولیعهد در تبعید ایران، از ایرانیان خواسته است تا در این هفته به مناسبت جشن باستانی «چهارشنبهسوری» به خیابانها بیایند.
نرگس باجغلی، کارشناس مسائل ایران در دانشگاه جانز هاپکینز، گفت که ایرانیان از دیرباز نسبت به نیتهای اسرائیل تردید داشتهاند و پیامهای دوگانه مطرحشده در این سند، از سوی بسیاری بیرحمانه و سوءاستفادهگرانه از جان ایرانیان تلقی خواهد شد.
او افزود: «فکر میکنم بسیاری از مردم از این ارزیابی احساس خیانت خواهند کرد.»
سفارت اسرائیل در واشنگتن اعلام کرد که اسرائیل «بر نابودی توانمندیهای نظامی حکومت تمرکز دارد — به نفع همه.»
در بیانیه این سفارت آمده است: «ایرانیان بارها و بارها، از جمله همین ژانویه گذشته، با به خطر انداختن جان خود به خیابانها آمدهاند. همچنین گروههای مخالفی وجود دارند که سالهاست بهطور مستقل برای سرنگونی حکومت فعالیت میکنند.»
اسرائیل و ایالات متحده هزاران هدف را در داخل ایران هدف قرار دادهاند، از جمله زیرساختهای هستهای، ذخایر موشکهای بالستیک، ایستگاههای پلیس و ایستهای بازرسی که توسط نیروهای امنیت داخلی با لباس شخصی موسوم به بسیج برپا شدهاند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در یک سخنرانی تلویزیونی در نخستین روز این حملات گفت کشورش «ضربات سختی به حکومت تروریستی وارد خواهد کرد و شرایطی را ایجاد میکند که مردم شجاع ایران بتوانند یوغ این حکومت خونریز را از گردن خود بردارند.» او هفته گذشته نیز درخواست مشابهی مطرح کرد.
برخی دیگر از مقامهای اسرائیلی گفتهاند که حتی اگر قیام مردمی رخ ندهد، حمله به ایران موفقیتآمیز بوده است. زئِو الکین، عضو کابینه امنیتی اسرائیل، در مصاحبهای با تلویزیون اسرائیل گفت: «هر روزی که این حکومت را تضعیف کنیم، یک دستاورد برای دولت اسرائیل است.»
سوزان مالونی، کارشناس ایران و معاون مؤسسه بروکینگز، گفت که آسیبپذیری معترضان غیرمسلح ایرانی باید مورد توجه مقامهای آمریکا و اسرائیل قرار گیرد. او افزود: «در حال حاضر مردم ایران با خطر جدی از سوی حکومت روبهرو هستند و تأسفبار خواهد بود اگر از آنها بهعنوان مهرههایی برای تشدید بیشتر اوضاع استفاده شود.»
رویکرد دولت دونالد ترامپ نسبت به خطراتی که مخالفان حکومت ایران با آن روبهرو هستند، از زمان آغاز جنگ تغییر کرده است. ترامپ در ابتدا از ایرانیان خواسته بود «کنترل حکومت خود را به دست بگیرید»، اما اخیراً اذعان کرده است که در صورت حضور معترضان در خیابانها، نیروهای امنیتی ایران آنها را خواهند کشت.
ترامپ در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز گفت: «آنها عملاً افرادی را در خیابانها با مسلسل مستقر کردهاند که اگر مردم بخواهند اعتراض کنند، به رگبار بسته میشوند.»
او افزود: «واقعاً فکر میکنم این یک مانع بسیار بزرگ برای مردمی است که سلاحی در اختیار ندارند.»
یکی از مقامهای کاخ سفید که به شرط ناشناس ماندن و برای اظهار نظر درباره این سند افشاشده صحبت میکرد، گفت ترامپ «نمیخواهد شاهد رنج در هیچ کجای جهان باشد، از جمله در ایران، جایی که رژیم تروریستی پیش از مداخله رئیسجمهور در حال قتلعام معترضان بود و اکنون نیز غیرنظامیان را در سراسر منطقه هدف قرار میدهد.»
واکنش حکومت به اعتراضات ماه ژانویه — که در پی سوءمدیریت اقتصادی و شیوههای اقتدارگرایانه شکل گرفته بود — به سرکوبی خشن انجامید که از سوی بخش بزرگی از کشورهای غربی محکوم شد.
مقامهای آمریکایی همچنین میگویند که دیگر بهدنبال سرنگونی ساختار ریشهدار روحانیت و نهادهای نظامی حاکم بر ایران نیستند.
با وجود آنکه توان نظامی ایران در پی حملات آمریکا و اسرائیل بهشدت تضعیف شده، اما تابآوری حکومت یکی از متغیرهای متعددی است که به نظر میرسد دولت ترامپ در جنگی که اکنون وارد سومین هفته خود شده و چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود، در محاسبات خود دستکم گرفته است.
روز دوشنبه، متحدان اصلی آمریکا درخواست ترامپ برای اعزام ناوهای جنگی بهمنظور کمک به بازگشایی تنگه هرمز را رد کردند؛ گذرگاهی که حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند و ایران در آغاز جنگ آن را مسدود کرده بود — اقدامی که به افزایش قیمت انرژی و نگرانی از رکود جهانی دامن زده است.
بر اساس این سند، مقامهای اسرائیلی به همتایان آمریکایی خود گفتهاند که اسرائیل انتظار داشت ترور رهبر جمهوری اسلامی در ماه گذشته، بلافاصله موجب «آشوب بیشتر» در درون ساختار حکومت شود.
اما در روزهای اخیر، تسلط جمهوری اسلامی بر قدرت در توانایی آن برای ادامه شلیک موشکهای بالستیک و پهپادها «به هر نقطهای که بخواهد» آشکار شده است؛ موضوعی که مقامهای اسرائیلی به دیپلماتهای آمریکایی منتقل کردهاند.
سوزان مالونی گفت از اینکه اسرائیل تابآوری حکومت ایران را دستکم گرفته، شگفتزده شده است.
او افزود: «این فرضیه که بهشدت نادرست بوده، با توجه به میزان قابل توجه نفوذ اطلاعاتی اسرائیل در ایران، جالب توجه است. این مسئله بهوضوح در ریشه خطای محاسباتی راهبردی قرار دارد که اسرائیل و آمریکا مشترکاً در آن گرفتار شدهاند.»
با وجود گزارشهایی مبنی بر زخمی شدن پسر و جانشین رهبر پیشین در یک حمله هوایی، مقامهای اسرائیلی گفتهاند که مجتبی خامنهای همچنان «کنترل امور را در دست دارد» و نسبت به پدرش «همسوتر» با تندروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. طبق این سند، آنها گمانهزنی کردهاند که اگر رهبر جدید کشته شود، ممکن است حکومت دیدگاههای خود را تعدیل کند، اما تأکید کردهاند که این نظام «سرسخت» است و باید «از درون سرنگون شود.»
روز سهشنبه، ارتش اسرائیل اعلام کرد که فرمانده نیروی بسیج — که شمار آن حدود یک میلیون نفر برآورد میشود — و همچنین رئیس شورای عالی امنیت ملی ایران را کشته است.
ایران در سراسر خاورمیانه از گروههای شبهنظامی و جنبشهای سیاسی مخالف اسرائیل حمایت مالی کرده است، از جمله حماس در غزه، حزبالله در لبنان و حوثیها در یمن. به گفته باجغلی، تلاش اسرائیل برای تشویق به قیام در ایران — صرفنظر از تلفات انسانی — با راهبرد چندین دههای این کشور برای ایجاد «تجزیه ایران» و «فروپاشی دولت» همسو است.
او گفت: «یکی از راههای تحقق این هدف، ایجاد موقعیتهایی است که در آن سلاحهای حکومت بهسوی مردم نشانه برود. هدف، ایجاد یک دموکراسی لیبرال برای مردم ایران نیست، بلکه گسترش شکاف میان جامعه و حکومت است.»