علی لاریجانی و غلامرضا سلیمانی کشته شدند
جروزالم پست / سهشنبه ۱۷ مارس ۲۰۲۶
سه منبع جداگانه روز سهشنبه به روزنامه «جروزالم پست» اعلام کردند که علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در مهمترین عملیات ترور هدفمند از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه هدف قرار گرفته است. اندکی بعد، اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، کشته شدن لاریجانی را تأیید کرد.
ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد که غلامرضا سلیمانی، فرمانده بسیج، و معاون او قاسم قریشی را ترور کرده است. این دو در یک محل چادری موقت که برای دشوارتر کردن ردیابیشان ایجاد شده بود — بهجای یک مقر شناختهشده — کشته شدند.
ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد که فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران را نیز به قتل رسانده است.
یک مقام اسرائیلی نیز به «جروزالم پست» گفت که در حمله هوایی شبانه اسرائیل، بخش عمدهای از رهبری بسیج از بین رفتهاند.
مقامهای ایرانی اعلام کرده بودند که لاریجانی قرار است روز سهشنبه یک سخنرانی عمومی داشته باشد، اما دو منبع در ارتش اسرائیل نسبت به انجام این سخنرانی ابراز تردید کرده و پیش از اعلام رسمی مرگ او، اطمینان بیشتری نسبت به موفقیتآمیز بودن عملیات در کشتن وی ابراز کرده بودند.
پس از تأیید مرگ لاریجانی، حساب فارسی موساد در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت: «در نهایت، افراد بیرحم خواهند مرد.»
برخی تحلیلگران، لاریجانی را فردی میدانستند که پس از ترور آیتالله علی خامنهای توسط ارتش اسرائیل — به همراه رئیس ستاد نیروهای مسلح، فرمانده سپاه پاسداران، وزیر دفاع و حدود ۴۰ مقام ارشد دیگر در ۲۸ فوریه — عملاً اداره رژیم ایران را بر عهده گرفته بود.
لاریجانی در این مدت، به چهره اصلی و علنی جمهوری اسلامی تبدیل شده و بهطور مستقیم به تهدیدها و اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و دیگران پاسخ میداد.
در حالی که مجتبی خامنهای بهطور رسمی بهعنوان رهبر بعدی منصوب شده است، منابع اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا اعلام کردهاند که او بهشدت زخمی است و با توجه به عدم حضور عمومی، تردیدهای جدی درباره نقش واقعی او در اداره کشور وجود دارد.
آخرین جایگاه علی لاریجانی در ساختار قدرت
علی لاریجانی در هفتههای پیش از آغاز جنگ، برای اداره امور روزمره کشور و هدایت مذاکرات با غرب در مورد بحران، ارتقا یافته بود.
او در اول مارس اعلام کرده بود که بهدلیل کشته شدن خامنهای، ریاست یک کمیته موقت برای اداره کشور را بر عهده خواهد گرفت. با این حال، صرف صدور چنین بیانیهای لزوماً به این معنا نبود که او بهطور قطعی تصمیمگیر نهایی بوده است.
لاریجانی در طول سالها رابطهای پرنوسان با خامنهای داشته است؛ او پیشتر فرمانده سپاه پاسداران، رئیس مجلس شورای اسلامی و دبیر شورای عالی امنیت ملی بوده، اما در سال ۲۰۲۱ برای هموار کردن مسیر پیروزی ابراهیم رئیسی از نامزدی انتخابات ریاستجمهوری رد صلاحیت شد و مدتی از دایره قدرت کنار گذاشته شد.
با این حال، در ماههای اخیر و پس از کشته شدن شمار زیادی از مقامات ارشد در ژوئن ۲۰۲۵، لاریجانی بهعنوان یکی از معدود مشاوران ارشد باقیمانده خامنهای دوباره به صحنه بازگشت و عملاً به نفر دوم نظام تبدیل شد؛ بهطوری که مدیریت امور امنیتی روزمره کشور و مذاکرات هستهای با آمریکا را بر عهده داشت.
اگر این گزارشها درست باشد که علی لاریجانی در این دو هفته اخیر عملاً مقام اول کشور بوده — یا حتی یکی از چند مقام اصلی — کشته شدن یا زخمی شدن او میتواند تأثیر قابلتوجهی بر تصویر کلی راهبردی داشته باشد.
علاوه بر مجتبی خامنهای و لاریجانی، چهره دیگری که ممکن است در پشتصحنه نقش مهمی در اداره نظام داشته باشد، احمد وحیدی است؛ کسی که در آستانه جنگ، معاون فرمانده سپاه پاسداران بود.
سپاه پاسداران در اول مارس اعلام کرد که وحیدی بهعنوان فرمانده جدید این نهاد منصوب شده است.
با توجه به نقش محوری سپاه در اداره نیروهای امنیتی کشور، این انتصاب میتواند وحیدی را به یکی از مهمترین چهرههای فعلی قدرت در جمهوری اسلامی تبدیل کند.
این وضعیت از آن جهت قابلتوجه است که نام وحیدی تا همین اواخر در میان چهرههای شاخص و ردهبالای نیروهای امنیتی ایران مطرح نبود.
او تنها حدود دو ماه پیش، در دسامبر ۲۰۲۵، به سمت معاونت فرماندهی سپاه منصوب شده بود.
بخش عمدهای از رهبری ارشد ایران در ژوئن ۲۰۲۵ کشته شدند و بسیاری از چهرههای فعلی نیز بهنوعی تازه به موقعیتهای خود رسیدهاند.
وحیدی حتی از بسیاری از آنها نیز پایینتر قرار داشت و پیشتر بین سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ وزیر کشور بود.
با این حال، او در فاصله سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳ وزیر دفاع بوده، در سمتهای نسبتاً مهم دیگری نیز فعالیت کرده و از اواخر دهه ۱۹۸۰ یکی از فرماندهان سپاه پاسداران بهشمار میرود.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نیز اظهاراتی عمومی درباره اهداف و اولویتهای جمهوری اسلامی مطرح کرده است، اما در حال حاضر بهدلیل نفوذ محدودش در سپاه پاسداران، فردی ضعیفتر برای کنترل کلی اوضاع تلقی میشود.