پریسا حافظی، اناس العشراوی و کانیشکا سینگ / خبرگزاری رویترز / ۱۰ مارس ۲۰۲۶
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز سهشنبه اعلام کرد که در صورت تداوم حملات ایالات متحده و اسرائیل، اجازه خروج هیچ محموله نفتی را از خاورمیانه نخواهد داد. این اظهارات واکنش دونالد ترامپ را برانگیخت و تهدید کرد که در صورت مسدود شدن صادرات، ضربات بسیار سنگینتری به ایران وارد خواهد کرد.
این لفاظیها تأثیر چندانی بر روند بازار نداشت و قیمت نفت خام همچنان رو به کاهش و شاخص سهام جهانی رو به رشد بود. این روند پس از آن آغاز شد که ترامپ نسبت به پایان سریع درگیریها ابراز اطمینان کرد؛ هرچند ایران با معرفی مجتبی خامنهای به عنوان رهبر جدید خود، بر موضع پافشاری و ایستادگی تأکید کرده است.
ترامپ روز دوشنبه مدعی شد که ایالات متحده آسیبهای جدی به توان نظامی ایران وارد کرده است. وی همچنین پیشبینی کرد که این درگیری پیش از بازه زمانی چهار هفتهای که او تعیین کرده بود به پایان برسد، هرچند وی هنوز تعریف مشخصی از «پیروزی» ارائه نداده است. اسرائیل هدف خود از این جنگ را سرنگونی نظام حاکم بر ایران اعلام کرده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز سهشنبه در بیانیهای که از سوی دفتر وی منتشر شد، گفت: «آرمان ما این است که مردم ایران را به بریدن یوغ استبداد سوق دهیم.» وی افزود: «در نهایت، این امر به خود آنها بستگی دارد. اما تردیدی نیست که از طریق اقدامات انجام شده تاکنون، ما در حال درهم شکستن استخوانهای آنها هستیم - و دست ما همچنان دراز است. اگر در کنار مردم ایران موفق شویم، پایانی دائمی [برای این وضعیت] رقم خواهیم زد.»
مقامات آمریکایی عمدتاً اعلام کردهاند که هدف واشینگتن نابودی توانمندیهای موشکی و برنامه هستهای ایران است، اما ترامپ تأکید کرده که جنگ تنها با روی کار آمدن یک دولت «مطیع» در ایران پایان مییابد.
طبق گفته سفیر ایران در سازمان ملل، از زمان آغاز حملات هوایی و موشکی آمریکا و اسرائیل به نقاط مختلف ایران در اواخر فوریه، دستکم ۱,۳۳۲ غیرنظامی ایرانی کشته و هزاران نفر دیگر زخمی شدهاند.
ترامپ هشدار داد که اگر ایران برای مسدود کردن تردد تانکرها در تنگه هرمز (مسیر عبور یکپنجم نفت جهان) تلاش کند، حملات آمریکا میتواند به شدت افزایش یابد. او روز دوشنبه در یک کنفرانس خبری گفت: «ما چنان ضربه سختی به آنها خواهیم زد که بازیابی آن بخش از دنیا دیگر برای آنها یا هر کسی که به آنها کمک میکند، ممکن نباشد.»
ایران: ما پایان جنگ را تعیین میکنیم
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که اگر حملات آمریکا و اسرائیل ادامه یابد، اجازه نخواهد داد هیچ نفتی از منطقه خارج شود. به گزارش رسانههای دولتی، سخنگوی سپاه با «مهمل» خواندن اظهارات ترامپ گفت: «این ما هستیم که پایان جنگ را تعیین خواهیم کرد.»
ترامپ متعاقباً در پستی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» (Truth Social) هشدار خود را تکرار کرد و نوشت: «اگر ایران اقدامی برای توقف جریان نفت در تنگه هرمز انجام دهد، ۲۰ برابر سختتر از آنچه تاکنون هدف قرار گرفتهاند، از سوی ایالات متحده آمریکا ضربه خواهند خورد.»
شرکت سعودی آرامکو، بزرگترین صادرکننده نفت جهان، روز سهشنبه نسبت به «پیامدهای فاجعهبار» برای بازارهای جهانی نفت در صورت تداوم اختلال در کشتیرانی تنگه هرمز هشدار داد. این تنگه حیاتیترین مسیر صادرات نفت جهان است که بزرگترین تولیدکنندگان خلیج فارس را به دریای عمان و دریای عرب متصل میکند.
جنگ در حال حاضر عملاً تنگه هرمز را تعطیل کرده است؛ تانکرها بیش از یک هفته است که قادر به حرکت نیستند و تولیدکنندگان به دلیل پر شدن مخازن ذخیرهسازی، مجبور به توقف پمپاژ شدهاند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در مصاحبه با شبکه PBS گفت که بعید است تهران مذاکره با آمریکا را از سر بگیرد. وی با اشاره به ادعای پیشرفت در سه دور مذاکره قبلی گفت: «با این حال، آنها تصمیم گرفتند به ما حمله کنند. بنابراین فکر نمیکنم دیگر گفتگو با آمریکاییها در دستور کار ما باشد.»
انتصاب روز دوشنبه مجتبی خامنهای به جانشینی پدرش، [آیتالله] علی خامنهای، به نظر میرسید امیدها برای پایان سریع جنگ را کمرنگ کند که منجر به جهش بازارهای نفت و سقوط بازارهای سهام شد. اما با پیشبینی ترامپ مبنی بر پایان سریع جنگ و گزارشهایی درباره احتمال کاهش تحریمها بر انرژی روسیه، بازارها در جهت مخالف تغییر مسیر دادند.
ترامپ پس از گفتگو با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، گفت که ایالات متحده تحریمهای نفتی «برخی کشورها» را لغو میکند تا کمبود عرضه جبران شود. به گفته منابع متعدد، این امر میتواند به معنای کاهش بیشتر تحریمهای نفت روسیه باشد؛ موضوعی که ممکن است تلاشها برای مجازات مسکو بابت جنگ اوکراین را پیچیده کند.
بهای نفت برنت روز سهشنبه بیش از ۱۰ درصد کاهش یافت، در حالی که روز دوشنبه با جهش ۲۹ درصدی به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۲۲ رسیده بود. بازارهای سهام جهانی نیز شاهد بهبود بودند.
قیمت بنزین در ایالات متحده حساسیت سیاسی بالایی دارد، جایی که رایدهندگان افزایش هزینهها را به عنوان نگرانی اصلی خود پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر ذکر میکنند؛ رقابتی که در آن جمهوریخواهانِ حامی ترامپ برای حفظ کنترل کنگره تلاش خواهند کرد. نظرسنجی رویترز/ایپسوس که روز دوشنبه منتشر شد نشان داد ۶۷ درصد آمریکاییها انتظار دارند قیمت بنزین در ماههای آینده افزایش یابد و تنها ۲۹ درصد با این جنگ موافق هستند.