حوالی ظهر روز پنجشنبه ۵ مارس، چند پهپاد انتحاری از خاک ایران به سوی نخجوان آذربایجان پرتاب شد. یک پهپاد به ساختمان ترمینال فرودگاه بینالمللی نخجوان اصایت کرد و یک پهپاد دیگر در نزدیکی ساختمان مدرسهای در روستای شکرآباد سقوط کرد.
وزارت دفاع جمهوری آذربایجان میگوید یکی از این پهپادها را ارتش آذربایجان منهدم شده کرده است. پهپادی که به فرودگاه نخجوان اصابت کرده، خساراتی به ساختمان فرودگان وارد کرده است.
همچنین پهپادی که یک مدرسه متوسطه را هدف قرار داده بود، خوشبختانه اصابت نکرد و در نزدیکی مدرسه سقوط کرده و منفجر شد.
اما واکنش الهام علیاف، رئیس جمهور آذربایجان به حملات پهپادی ایران تند بود. او این حمله جمهوری اسلامی را «اقدام تروریستی فجیع» از سوی ایران خواند و آن را به شدت محکوم کرد.
علیاف به اعضای نشست امنیتی توضیح داد که صبح امروز ایران با باکو تماس گرفته و برای تخلیه کارکنان سفارت جمهوری اسلامی در بیروت از آذربایجان کمک خواسته است. علیاف میگوید: «من در جریان قرار گرفتم و بلافاصله دستور داده شد که با اعزام هواپیما، کمک ارائه شود. آنها حتی پیشنهاد دادند که هزینهها را پوشش دهند، که من رد کردم. گفتم اگر در مواقع سختی بههم کمک نکنیم، چه زمانی باید کمک کنیم؟ با این حال، آنها با حملهای زشت و بیشرمانه به نخجوان پاسخ دادند. این لکه هرگز از سابقه ننگین و زشت آنها پاک نخواهد شد.»

ساختمان تخریبشده مدرسه در جلفای آذربایجان / عکس آسوشیتدپرس
متن کامل سخنان الهام علیاف در نشست کابینه امنیتی آذربایجان
- امروز، یک اقدام تروریستی توسط ایران علیه خاک آذربایجان و دولت آذربایجان انجام شد. خاک جمهوری خودمختار نخجوان مورد آتش هواپیماهای بدون سرنشین پرتاب شده توسط دولت ایران قرار گرفت. اهداف این حمله، تأسیسات غیرنظامی، از جمله فرودگاه بینالمللی نخجوان و ساختمان ترمینال آن، یک مدرسه و سایر اماکن غیرنظامی بود که همگی به طرز خائنانهای توسط ایران مورد حمله قرار گرفتند.
دولت آذربایجان این اقدام تروریستی فجیع را به شدت محکوم میکند. مسئولان باید بدون تأخیر به دست عدالت سپرده شوند. طرف ایرانی باید توضیح رسمی به آذربایجان ارائه دهد، عذرخواهی کند و اطمینان حاصل کند که عاملان این حادثه از نظر کیفری پاسخگو هستند.
این اولین باری نیست که دولت ایران اقدامات تروریستی علیه آذربایجان و آذربایجانیها انجام داده است. همه ما به وضوح به یاد داریم که مدتی پیش، سفارت آذربایجان در تهران مورد حمله تروریستی قرار گرفت. مهاجم، که تحت دستور سرویسهای ویژه ایران عمل میکرد، حمله خشونتآمیزی را علیه شهروندان آذربایجانی انجام داد که منجر به یک کشته و یک زخمی جدی شد. همچنین باید اشاره کنم که یک عضو غیرمسلح از سرویسهای ویژه آذربایجان، تروریست مسلح به یک تفنگ کلاشینکف، کوکتل مولوتوف و یک تبر را خنثی کرد.
در آن زمان، ما شکی نداشتیم که دولت ایران پشت این حمله بوده است. این اقدام تروریستی تقریباً ۴۰ دقیقه، چه در داخل و چه در اطراف ساختمان سفارت، طول کشید. در این مدت، حتی یک مأمور امنیتی یا پلیس ایران به سفارت نزدیک نشد. واضح بود که این حمله از بالاترین سطوح نهادهای دولتی ایران دستور گرفته شده بود تا آذربایجان را بترسانند و اهداف شومی را علیه کشورمان دنبال کنند.
همانطور که میدانید، آذربایجان با شدیدترین لحن ممکن پاسخ داد. سفارت ما از ایران تخلیه شد و تمام روابط دیپلماتیک به حالت تعلیق درآمد. طرف ایرانی مجبور به عذرخواهی و پذیرش گناه خود شد. با اصرار ما، مجرم شدیدترین حکم ممکن را دریافت کرد. اگرچه دولت ایران در ابتدا علاقه کمی به اجرای حکم نشان داد و حتی به دنبال محافظت از مجرم بود، اما در نهایت مجبور شد تروریست را در حضور نمایندگان آذربایجان اعدام کند.
این بار، پاسخ ما همان خواهد بود. ما این اقدام تروریستی و تجاوز بیدلیل علیه آذربایجان را تحمل نخواهیم کرد. به نیروهای مسلح ما دستور داده شده است که اقدامات تلافیجویانه مناسب را آماده و اجرا کنند.
در موارد متعدد، به ویژه پس از درگیریهای سال گذشته، به طرف ایرانی اطلاع دادیم که از خاک آذربایجان علیه هیچ کشور همسایهای استفاده نخواهد شد. ما اجازه این کار را نخواهیم داد و هرگز اجازه آن را ندادهایم. در حالی که در تابستان سال گذشته و پس از آن، اتهامات بیاساسی از سوی ایران متوجه ما شد. رسانههای تحت کنترل نهادهای دولتی ایران، یک کمپین کثیف و افتراآمیز علیه آذربایجان به راه انداختند تا کشور ما را بیاعتبار کنند و بر نظرات هموطنان آذربایجانی ما در ایران تأثیر بگذارند. آنها میدانند که دولت مستقل آذربایجان امروز منبع امید بسیاری از آذربایجانیها در ایران است. به عبارت دیگر، هدف آنها بدنام کردن ما، تهمت زدن به ما و بیاعتبار کردن ما در نظر مردم ایران بود، اما هیچ مبنایی برای چنین اتهاماتی وجود نداشت.
آذربایجان این بار در هیچ عملیاتی علیه ایران شرکت نکرده و نخواهد کرد. این موضع اصولی ماست. ما هیچ علاقه و سیاستی برای انجام عملیات علیه کشورهای همسایه نداریم. ما از تمامیت ارضی خود محافظت میکنیم - و همیشه محافظت کردهایم -. همانطور که به اشغال ارمنستان پایان دادیم، آمادهایم تا قدرت خود را در برابر هر نیروی متخاصمی نشان دهیم - و آنها نباید این را در ایران فراموش کنند.
این اقدام تروریستی که آنها مرتکب شدند، علاوه بر تمام جنبههای زشت دیگر آن، نمونهای آشکار از ناسپاسی است. به محض وقوع حوادث اخیر، مراتب تسلیت خود را ابلاغ کردیم. به دستور من، وزیر امور خارجه با همتای ایرانی خود صحبت کرد. من با مراجعه شخصی به سفارت آنها برای ابراز تسلیت، موضع خود را نشان دادم - هیچ رئیس دولت دیگری برای این منظور از سفارت ایران در جای دیگری بازدید نکرده است. نادیده گرفتن چنین حرکتی، کوچک شمردن آن و رفتار پست و ناسپاسانه، برای هیچ کس افتخاری به ارمغان نمیآورد. آن عاملان بیآبرویی که این اقدام تروریستی را علیه ما انجام دادند، پشیمان خواهند شد. آنها نباید قدرت ما را آزمایش کنند. کسانی که در گذشته این کار را کردند، با مشت آهنین خرد شدند و وقایع امروز نیز به همان نتیجه منجر خواهد شد.
بر این اساس، باید یک برنامه جامع اقدام تهیه شود. تمام دستورالعملهای لازم صادر شده است. سفیر ایران در آذربایجان به وزارت امور خارجه احضار شده است؛ یادداشت اعتراضی تحویل داده خواهد شد و اقدامات دیپلماتیک اضافی نیز در پی آن انجام خواهد شد. دستورالعملهای مربوطه در مورد امنیت مرزها نیز صادر شده است.
همچنین باید به اطلاع شما برسانم که امروز صبح، معاون وزیر امور خارجه ایران با باکو تماس گرفت و از آذربایجان درخواست کمک برای تخلیه پرسنل سفارت ایران که به دلیل کمبود منابع در لبنان ماندهاند، کرد. من در جریان قرار گرفتم و بلافاصله دستور داده شد که با اعزام هواپیما، کمک ارائه شود. آنها حتی پیشنهاد دادند که هزینهها را پوشش دهند، که من رد کردم. گفتم اگر در مواقع سختی بههم کمک نکنیم، چه زمانی باید کمک کنیم؟ با این حال، آنها با حملهای زشت و بیشرمانه به نخجوان پاسخ دادند. این لکه هرگز از سابقه ننگین و زشت آنها پاک نخواهد شد.
تمام اقدامات لازم از طریق مجاری دیپلماتیک انجام خواهد شد. نیروهای مسلح ما ـــ وزارت دفاع، سرویس مرزی دولتی و تمام واحدهای نیروهای ویژه ـــ در بالاترین سطح آمادگی رزمی قرار گرفتهاند و آماده انجام هرگونه عملیات مورد نیاز هستند.
فعلا همین. ما مردم آذربایجان را در جریان تحولات بعدی قرار خواهیم داد. بیانیه وزارت دفاع قبلاً در رسانهها منتشر شده است. مردم آذربایجان میتوانند مطمئن باشند که هر نیروی متخاصمی قدرت کامل “مشت آهنین” ما را احساس خواهد کرد.

ترمینال آسیبدیده فرودگاه نخجوان / عکس: آسوشیتدپرس