باراک راوید، مارک کاپوتو / آکسیوس / ۳ مارس ۲۰۲۶
منابع آگاه به آکسیوس گفتهاند که «دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری ایالات متحده، روز یکشنبه با رهبران کرد در عراق تلفنی گفتوگو کرده تا درباره جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران و تحولات احتمالی آینده رایزنی کند.
اهمیت موضوع: نیروهای کرد هزاران سرباز در امتداد مرز ایران و عراق دارند و مناطقی راهبردی را در کنترل خود گرفتهاند که با گسترش جنگ میتواند نقش تعیینکنندهای داشته باشد. همچنین کردهای عراق روابط نزدیکی با اقلیت کرد در ایران دارند.
جزئیات تماسها: به گفته دو منبع، ترامپ با رهبران دو حزب اصلی کردستان عراق — مسعود بارزانی و بافل طالبانی — تماس گرفته است. این گفتوگوها یک روز پس از آغاز حملات هوایی روز شنبه انجام شده است.
یک منبع مطلع از محتوای تماسها گفته که این گفتوگوها «حساس» بوده و از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرده است.
منبعی دیگر تصریح کرد که این تماسها نتیجه ماهها تلاش پنهانی «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل است. اسرائیل طی چند دهه گذشته روابط امنیتی، نظامی و اطلاعاتی نزدیکی با کردها در سوریه، عراق و ایران داشته است.
یکی از مقامهای مطلع گفت: «باور عمومی، و قطعاً نظر نتانیاهو، این است که کردها سر بر خواهند آورد... قرار است برخیزند.»
در پشت درهای بسته: به گفته مقام یادشده، نتانیاهو که در پیگیری حملات و تغییر رژیم در ایران «بیوقفه» عمل کرده، نخستین بار در یکی از نشستهای کاخ سفید، از کردها نزد ترامپ حمایت کرده است.
او افزود: «وقتی برای نخستین بار ساعتها با ترامپ نشست، اینطور به نظر میرسید که همهچیز را از پیش برنامهریزی کرده: جانشین حکومت را در نظر گرفته بود، کردها را در محاسباتش قرار داده بود — دو گروه کرد در اینجا و آنجا — و مشخص کرده بود چه تعداد از آنان قرار است قیام کنند.»
موضع رسمی کاخ سفید: در پاسخ به پرسش آکسیوس درباره تماسهای ترامپ با رهبران کرد، «کارولین لویت» سخنگوی کاخ سفید از ارائه جزئیات خودداری کرد و گفت: «رئیسجمهور ترامپ در روزهای گذشته با بسیاری از متحدان و شرکای منطقهای در تماس بوده است.»
تحولات مرتبط: روز یکشنبه «حزب آزادی کردستان» — گروهی کرد و مخالف جمهوری اسلامی ایران مستقر در منطقه کردستان عراق — ایران را به انجام کارزار سنگین حملات موشکی و پهپادی متهم کرد.
شش روز پیش از آغاز جنگ، پنج گروه کرد مخالف جمهوری اسلامی که در عراق پناه گرفتهاند، اعلام کردند ائتلافی با عنوان «ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران» تشکیل دادهاند تا علیه ایران مبارزه کنند.
نگاهی وسیعتر: کردها بزرگترین اقلیت قومی در عراق و از بزرگترین گروههای قومی در ایران به شمار میروند؛ و اغلب به عنوان بزرگترین قوم بدون کشور مستقل در جهان توصیف میشوند. سرزمینهای تاریخی آنان از جنوب شرقی ترکیه تا شمال سوریه، شمال عراق و شمال غربی ایران امتداد دارد.
کردها منطقهای خودمختار را در شمال عراق اداره میکنند که پس از حمله سال ۲۰۰۳ ایالات متحده و سرنگونی صدام حسین، دیکتاتور وقت عراق، شکل گرفت.
نیروهای جنگجوی کرد که «پیشمرگه» (به معنای «کسانی که با مرگ روبهرو میشوند») نام دارند، دههها تجربه جنگی در نبردهای عراق و مبارزه با داعش در سوریه دارند.
چشمانداز نظامی: حضور نیروهای کارآزموده و میدانی کرد میتواند بُعدی حیاتی به جنگ هوایی ایالات متحده و اسرائیل که از شنبه آغاز شده است، بیفزاید.
در جنگ افغانستان در سال ۲۰۰۱ نیز ایالات متحده از پشتیبانی گسترده هوایی برای حمایت از پیشروی نیروهای اقلیت قومی در زمین بهره گرفت تا رژیم طالبان را سرنگون کند.
نقاط اصطکاک: کردها روابطی پرتنش با ترکیه — عضو ناتو و متحد آمریکا — دارند که میتواند عامل پیچیدگیهای بیشتر در این منازعه باشد.
یکی از منابع گفت: «رئیسجمهور با همه در تماس است؛ با رهبران کرد گفتوگو کرده و با [رجب طیب] اردوغان، رئیسجمهور ترکیه نیز صحبت کرده است.»
همچنین، اعلام هفته گذشته تشکیل «ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران» باعث بروز تنشهایی با گروهی از مخالفان ایرانی در تبعید به رهبری «رضا پهلوی» ولیعهد پیشین ایران شد.
آنچه در پیش است: به گفته منابع آمریکایی، سیاستگذاران در واشنگتن معتقدند نتانیاهو احتمالاً در برآورد شمار کردهایی که حاضرند علیه ایران سلاح به دست گیرند، اغراق کرده است.
با این حال، یکی از مقامها افزود: «اینطور هم نیست که هیچ نباشد. درباره نقش احتمالی آنان در جنگ یا در ایران پس از جنگ، اظهار نظر خارج از حوزه اختیارات من است.»