ترور هانیکات و مت اسپتالنیک / خبرگزاری رویترز / ۱۹ فوریه ۲۰۲۶
رئیسجمهور دونالد ترامپ روز پنجشنبه به ایران هشدار داد که باید درباره برنامه هستهای خود به توافقی دست یابد، در غیر این صورت «اتفاقات بدی» رخ خواهد داد. او همچنین به نظر میرسد مهلتی ۱۰ روزه پیش از اقدام احتمالی آمریکا تعیین کرده است.
در بحبوحه تقویت گسترده نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه که نگرانیها از گسترش جنگی فراگیر را افزایش داده است، ترامپ گفت مذاکرات با ایران به خوبی پیش میرود، اما تأکید کرد تهران باید به یک توافق «معنادار» برسد.
ترامپ که بارها ایران را به حمله تهدید کرده است، در نخستین نشست «شورای صلح» خود در واشنگتن گفت: «در غیر این صورت اتفاقات بدی میافتد.»
او با اشاره به حملات هوایی آمریکا در ماه ژوئن گفت توان هستهای ایران «بهشدت نابود شده» و افزود: «ممکن است مجبور شویم یک گام جلوتر برویم یا شاید هم نرویم.»
ترامپ بدون ارائه جزئیات بیشتر گفت: «احتمالاً طی ۱۰ روز آینده متوجه خواهید شد.»
«مذاکرات خوب»
تهدیدهای آمریکا به بمباران ایران، در حالی که دو طرف در مذاکرات درباره برنامه هستهای تهران فاصله زیادی با یکدیگر دارند، موجب افزایش قیمت نفت شده است. همچنین روز پنجشنبه یک ناوچه روسی به رزمایشهای دریایی برنامهریزیشده ایران در دریای عمان پیوست؛ مسیری حیاتی برای انتقال انرژی جهان.
مذاکرهکنندگان ایرانی و آمریکایی روز سهشنبه دیدار کردند و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفت که طرفین بر سر «اصول راهنما» به توافق رسیدهاند. با این حال، کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه اعلام کرد که دو طرف همچنان در برخی موضوعات اختلاف دارند.
ترامپ گفت «مذاکرات خوبی در جریان است» و یک مقام ارشد آمریکایی اظهار داشت ایران قرار است پیشنهادی مکتوب درباره چگونگی رفع نگرانیهای آمریکا ارائه کند.
ترامپ از تهران خواست در «مسیر صلح» به آمریکا بپیوندد.
او گفت: «آنها نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند، مسئله بسیار ساده است. اگر آنها سلاح هستهای داشته باشند، نمیتوان در خاورمیانه صلح داشت.»
ایران با وجود تأکید بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای خود، از دادن امتیازات عمده در این زمینه خودداری کرده است. آمریکا و اسرائیل در گذشته تهران را به تلاش برای ساخت بمب هستهای متهم کردهاند.
پیشتر در روز پنجشنبه، روسیه نسبت به «تشدید بیسابقه تنشها» پیرامون ایران هشدار داد و در پی افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه، خواستار خویشتنداری شد. یک مقام ارشد آمریکایی گفته است این استقرار نظامی باید تا اواسط ماه مارس تکمیل شود.
تهدید جنگ
ترامپ ناوهای هواپیمابر، کشتیهای جنگی و جنگندهها را به منطقه اعزام کرده و احتمال حملهای دیگر به جمهوری اسلامی را افزایش داده است.
ایالات متحده و اسرائیل در ماه ژوئن گذشته تأسیسات هستهای ایران و برخی سایتهای نظامی را بمباران کردند. به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، قرار است ۲۸ فوریه با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، درباره ایران دیدار و گفتوگو کند.
واشنگتن خواستار آن است که ایران بهطور کامل از غنیسازی اورانیوم دست بکشد؛ فرآیندی که برای تولید سوخت نیروگاههای هستهای به کار میرود، اما میتواند مواد لازم برای کلاهک هستهای را نیز فراهم کند.
آمریکا و متحدش اسرائیل همچنین میخواهند ایران از موشکهای بالستیک دوربرد صرفنظر کند، حمایت از گروههای منطقهای در خاورمیانه را متوقف سازد و استفاده از زور برای سرکوب اعتراضات داخلی را پایان دهد.
ایران میگوید حاضر نیست درباره موضوعاتی فراتر از پرونده هستهای مذاکره کند و تلاشها برای محدود کردن زرادخانه موشکی خود را «خط قرمز» میداند.
تصاویر ماهوارهای از تابستان گذشته تاکنون، روند تعمیر و تقویت سایتهای ایرانی را نشان میدهد؛ از جمله فعالیت در مراکز هستهای و موشکی، و همچنین آمادهسازی در پایگاههای آمریکا در سراسر خاورمیانه طی یک ماه گذشته.
رزمایش مشترک ایران و روسیه در حالی برگزار شد که مجموعهای طولانی از مانورهای دریایی ایران در دریای عمان ادامه دارد؛ تلویزیون دولتی ایران تصاویری از استقرار یگانهای ویژه بر روی بالگردها و شناورها پخش کرد.
در نشانهای از افزایش نگرانیها نسبت به تشدید تنشها، لهستان روز پنجشنبه به تازهترین کشور اروپایی تبدیل شد که از شهروندان خود خواست ایران را ترک کنند. دونالد توسک، نخستوزیر لهستان، گفت شهروندان لهستانی ممکن است تنها چند ساعت برای تخلیه فرصت داشته باشند.
ترامپ از ماه ژانویه بار دیگر تهدید به حمله علیه ایران را آغاز کرد؛ همزمان با آنکه مقامهای ایرانی اعتراضات گسترده را با خشونتی مرگبار سرکوب کردند که هزاران کشته در سراسر کشور بر جای گذاشت.