گزارشی درباره تعداد حاضران در تظاهرات مونیخ
زوددویچه تسایتونگ (Süddeutsche Zeitung)
۱۷ فوریه ۲۰۲۶
عددی که روز شنبه از تظاهرات ایرانیان در شهر مونیخ به سراسر جهان مخابره شد، رقمی عظیم بود: گفته شد که «در اوج تجمع»، یعنی بهطور همزمان، ۲۵۰ هزار نفر در محل ترزینویزه گرد آمدهاند؛ برای اعتراض به رژیم ایران و اقدامات خشونتبار آن، و برای گوش سپردن به سخنان رضا پهلوی، فرزند شاه. این رقم از سوی پلیس مونیخ اعلام شد و بعدازظهر شنبه همزمان از چندین کانال منتشر گردید. رسانههای بینالمللی، از جمله روزنامه «زوددویچه تسایتونگ»، این عدد را بازتاب دادند.
پلیس آلمان معمولاً به انتشار برآوردهای محتاطانه شناخته میشود. با این حال، در این مورد ممکن است گستره واقعی اعتراضات بیشبرآورد شده باشد. این موضوع زمانی روشنتر میشود که تصاویر این رویداد با دقت بررسی شوند. هرچند تصاویر پهپادی در دست نیست — زیرا همزمان با برگزاری کنفرانس امنیتی، پرواز بر فراز مرکز شهر مونیخ و ترزینویزه ممنوع اعلام شده بود — اما علاوه بر عکسها و ویدئوهای متعدد از خود تظاهرات، روزنامه «زوددویچه تسایتونگ» توانست تصاویر دوربینهای زنده را از دو زاویه مختلف تحلیل کند؛ تصاویری که شرکتهای بهرهبردار در اختیار تحریریه قرار داده بودند. این دوربینها در تمام طول سال از ترزینویزه فیلمبرداری میکنند؛ هم از محل «تندیس باواریا» و هم از برج کلیسای پاولسکیرشه (کلیسای پاولس) در نزدیکی آن.
ساعت ۱۶، حدود ۱۵ دقیقه پیش از سخنرانی رضا پهلوی، جمعیت به بیشترین گستره خود میرسد. این موضوع از زوایای مختلف قابل مشاهده است و فرهید حبیبی نیز این برداشت را تأیید میکند. حبیبی عضو هیئتمدیره انجمن ایرانیان در تبعید(The Munich Circle) است که برگزارکننده این تظاهرات بود. به گفته او، ساعت ۱۵ تپه و پلههای کنار تندیس باواریا تخلیه شد. بنابراین در آن زمان، همه افراد حاضر بهخوبی در محوطه ترزینویزه قابل مشاهده بودهاند. جمعیتی عظیم برای شنیدن سخنان پهلوی گرد آمده بود. به گفته برگزارکنندگان، بخشی از شرکتکنندگان از سراسر اروپا و با بیش از ۸۰۰ اتوبوس مسافرتی به مونیخ آمده بودند.
اگر گستره اعتراضات در آن لحظه روی تصویر ماهوارهای منتقل شود، مساحتی بین ۵۵ هزار تا ۶۵ هزار متر مربع به دست میآید.
برای تعیین تعداد شرکتکنندگان، در گام بعدی باید میزان تراکم جمعیت محاسبه شود. شمارش افراد در بخشهای کوچکتری از تصاویر و تقسیم آن بر مساحت همان بخشها — دستکم در نزدیکی صحنه — به عددی حدود ۲.۳ نفر در هر متر مربع میانجامد. اگر فرض شود که همین تراکم در سراسر تجمع برقرار بوده، برآوردی بسیار تقریبی از شمار شرکتکنندگان در آن لحظه مشخص، بین ۱۲۵ هزار تا ۱۵۰ هزار نفر خواهد بود. حتی با احتساب افرادی که بهصورت پراکنده در سایر بخشهای ترزینویزه ایستاده بودند، بهسختی میتوان تصور کرد که این رقم از ۱۶۰ هزار نفر فراتر رفته باشد.
اشتفان پوپه، استاد آمار در دانشگاه لایپزیگ، سالهاست درباره روشهای برآورد شمار شرکتکنندگان در رویدادهای بزرگ پژوهش میکند. او محاسبات روزنامه «زوددویچه تسایتونگ» را در مجموع «برآوردی مستحکم، اما نسبتاً سخاوتمندانه» توصیف میکند. او نیز تصاویر وبکمها را بررسی کرده است. جمعبندی او روشن است: در این محل به هیچوجه یکچهارم میلیون نفر حضور نداشتهاند. برای رسیدن به چنین عددی، باید در مساحت اندازهگیریشده بین چهار تا پنج نفر در هر متر مربع ایستاده باشند. پوپه میگوید: «این غیرممکن است.» بهویژه در زمستان و زیر باران، زمانی که مردم لباسهای ضخیم به تن دارند و چتر به همراه دارند. در تظاهراتها معمولاً میانگین حدود یکونیم نفر در هر متر مربع در نظر گرفته میشود.
سخنگوی پلیس مونیخ در پاسخ به پرسشی اعلام کرد که این برآورد بر پایه «تجربه عملیاتی پلیس» انجام شده است. پرسشها درباره روش دقیق محاسبه بیپاسخ ماند. او تأکید کرد که این عدد در اصل یک برآورد داخلی بوده که برای «ارزیابی وضعیت اعتراضات و برنامهریزی عملیات» به کار میرود و تنها به دلیل توجه گسترده رسانهای در اختیار رسانهها قرار گرفته است. در نهایت، این صرفاً یک برآورد است و هیچگاه ادعای دقت صددرصدی درباره آن وجود ندارد. با این حال، پلیس مونیخ همچنان رقم اعلامشده در آخر هفته را واقعبینانه میداند.
فرهید حبیبی درباره بحث پیرامون تعداد شرکتکنندگان تنها گفت: «از تاج ما چیزی کم نمیشود.» او تظاهرات را برای ۱۰۰ هزار نفر ثبت کرده بود و آشکارا این هدف فراتر رفته است. حبیبی افزود: «مهم این است که توانستیم به جهان نشان دهیم در ایران جنایتی در حال وقوع است. و اینکه ما ایرانیان میتوانیم بهصورت مسالمتآمیز و دموکراتیک تظاهرات کنیم.»
